Europejska Fundacja Praw Człowieka (EFHR), założona na Litwie w roku 2010 w celu monitorowania praw mniejszości narodowych w naszym kraju (w szczególności polskiej), przedstawiła opinii publicznej całościowy Raport na temat reorganizacji polskich szkół w rejonie trockim przez tamtejszy samorząd. Głównym założeniem dokumentu jest przedstawienie genezy oraz celów nadużywania władztwa samorządowego przez mera rejonu oraz Radę porządkując sieć szkół w języku polskim na terenie rejonu.

11 lipca przypada Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach. To już 83. rocznica rzezi wołyńskiej. Odżywają stare upiory przeszłości i powraca atak na pamięć o tym okrutnym i barbarzyńskim wydarzeniu w naszej historii. Atak haniebny dokonywany przez najwyższe władze Ukrainy, w tym przez samego prezydenta Zełeńskiego. Bo jak inaczej nazwać nadanie imienia bohaterów UPA jednostce wojskowej czy utworzenie panteonu ukraińskich bohaterów na podstawie morderców Polaków. Wśród ukrainofilskich polityków i mediów pojawiają się wypowiedzi, że nie wypada o tym wciąż mówić, bo szkodzi to dwustronnym relacjom. A właśnie, że wypada, a nawet trzeba mówić prawdę, bo bez prawdy o Wołyniu nie da się zbudować dobrosąsiedzkich relacji. Przypominanie prawdy jest naszym obowiązkiem i zobowiązaniem moralnym wobec wszystkich ofiar tej rzezi, zwłaszcza teraz w 83. rocznicę barbarzyńskich mordów. Wołyń w sposób szczególny woła dziś o pamięć. A zatem słów kilka prawdy ku pamięci, bo jak zwykł mawiać Jan Paweł II: „Poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli”.

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wniósł do Rady Najwyższej projekt Ustawy o budowie Panteonu Narodowego. W owym to Panteonie mają się znaleźć imiona i nazwiska osób, które na przeciągu wieków walczyły o wolną Ukrainę – zakłada prezydencki projekt. Nazwiska na tym etapie nie są podawane do wiedzy opinii publicznej, ale można zakładać z pewnością stuprocentową, że znajdą wśród nich godne miejsca też nazwy rodowe banderowców - okrutnych katów Polaków na Wołyniu, Żydów i innych nie -Ukraińców. „Bo nikt nie będzie nam mówił, jakich bohaterów mamy szanować”, uprzedza niejako scenariusz kolejnego skandalu ukrański głowa państwa.

1 czerwca na Litwie wystartował maraton egzaminacyjny matury-2026. Tradycyjnie sesja państwowych egzaminów maturalnych rozpoczęła się od egzaminu z języka litewskiego i literatury, który jest jedynym obowiązkowym egzaminem na maturze. Do uzyskania świadectwa dojrzałości należy zdać dwa egzaminy: z języka litewskiego i literatury oraz z dowolnego wybranego przedmiotu lub napisać tzw. pracę dojrzałości. Nie ma ograniczeń co do ilości składanych egzaminów - uczniowie mogą wybierać według własnych potrzeb.

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski nadał jednej z jednostek sił zbrojnych swego kraju imię „Bohaterów UPA”. Tłumaczył przy tym, że zrobił to „w celu przywrócenia historycznych tradycji narodowego wojska” oraz za wzorowe wykonanie zadań podczas trwającej wojny z Rosją. Reakcja ze strony Polski, której obywateli UPA eksterminowała na Wołyniu podczas II wojny światowej masowo i z niespotykanym barbarzyństwem, tym razem była szybka i ostra.

Maj 2026 roku na Litwie przejdzie do historii jako czas, w którym polskość i tradycyjne, konserwatywne wartości zademonstrowały swoją wielką siłę w stolicy kraju Wilnie.

Wilno wzorowało się na Krakowie od czasów powstania Unii Polsko-Litewskiej. Kopiowało rozwiązania architektoniczne, podpatrywało nowinki, starało się doganiać cywilizacyjnie. Dziś też Wilnianie, mniemam, mogliby pozazdrościć Krakowianom demokracji, spróbować skopiować jej matryce...

2 maja w Wilnie odbyła się kolejna Parada Polskości organizowana przez Związek Polaków na Litwie dla uczczenia Dnia Polonii i Polaków za Granicą oraz Święta Konstytucji 3 Maja. Od ponad dwóch dziesięcioleci łączy ona w świąteczne majowe dni Polaków zamieszkałych na Litwie w samym sercu Wilna w przeżywaniu radości i dumy z przynależności do narodu polskiego oraz licznej, silnej i solidarnej diaspory polskiej na Litwie.

6 maja br. prezydent USA Donald Trump podpisał dokument pod tytułem „Nowa narodowa strategia antyterrorystyczna USA”. W dokumencie amerykański przywódca Europę określa mianem „inkubatora” ekstremizmu. Europejski ekstremizm porodziły dwa zjawiska: nielegalna masowa migracja z obcych kulturowo krajów oraz „gwałtowne ruchy lewicowe”. Obydwa walnie przyczyniają się do wzrostu ryzyka zamachów terrorystycznych na Zachodzie.

W dniach 12-15 maja w Wilnie odbędzie się wyjazdowe posiedzenie grupy Europejskich Konserwatystów i Reformatorów.