1 lipca 1953 roku na Litwie ukazał się pierwszy numer gazety „Czerwony Sztandar”, najważniejszego i najbardziej znanego dziennika polskiego na terenie byłego ZSRR. Po odzyskaniu niepodległości przez Litwę w 1990 roku wileński „Czerwony Sztandar” został przekształcony w znany i lubiany do dziś „Kurier Wileński” i z biegiem czasu został jedynym polskim dziennikiem wydawanym na stałe w Europie poza granicami Polski. Jak udało się przetrwać sowiecką dyktaturę, postodrodzeniowy chaos? Jak udało się nie przegrać ze wszechobecnym i wszechmocnym internetem?  Zapytaliśmy o to gościa audycji „Rozmowa Dnia”, a był nim redaktor naczelny pisma „Kurier Wileński” Robert Mickiewicz.

22 czerwca na Uniwersytecie Wileńskim odbyło się uroczyste wręczenie dyplomów absolwentom Wydziału Filologicznego tej wyższej uczelni. Tradycyjnie każdego roku filologiczne szczeble, bakalarski i magisterski,Uniwersytetu Wileńskiego kończy blisko 400 absolwentów. W tym roku w tym gronie znalazło się pięciu absolwentów polonistyki, prowadzonej przez Centrum Polonistyczne Uniwersytetu Wileńskiego. W audycji Rozmowa Dnia Radia Wilno gościliśmy profesor centrum polonistycznego, doktor nauk humanistycznych panią Krystynę Rutkowską oraz studentki wspomnianego centrum – Martę Sadowską z I roku i Justynę Tankielun, świeżą absolwentkę centrum, laureatkę dyplomu Magna Cum Laude – co znaczy „z wielkim wyróżnieniem” (lub „z wielką pochwałą”). Jest to prestiżowy tytuł akademicki przyznawany absolwentom uczelni wyższych, którzy ukończyli studia z bardzo wysokimi wynikami w nauce.

Dzisiejsze „Spotkanie z językiem” poświęcimy rzeczownikom zakończonym na -um, czyli takim, jak liceum, seminarium, stypendium. Z moich językowych obserwacji wynika, że posługiwanie się tego typu wyrazami sprawia spore kłopoty Polakom na Litwie. Ale o tych problemach poprawnościowych za chwilę, a teraz kilka słów należy powiedzieć o rzeczownikach zakończonych na -um. Zdecydowana ich większość pochodzi z łaciny i są to rzeczowniki rodzaju nijakiego.

W Wilnie zakończył się VI Światowy Kongres Miłosierdzia, który zgromadził w litewskiej stolicy tysiące pielgrzymów i duchownych z ponad 50 krajów świata. Było to jedno z największych międzynarodowych wydarzeń Kościoła katolickiego w historii Litwy. Podczas uroczystości zamknięcia arcybiskup wileński Gintaras Grušas podkreślił, że kongres był nie tylko wydarzeniem, ale także wspólną pielgrzymką do tajemnicy Bożego Miłosierdzia. Jakie przesłanie dla wiernych zostawił po sobie Kongres? O to pytaliśmy gościa naszej audycji, a był nim współorganizator VI Światowego Kongresu Miłosierdzia, ksiądz Waldemar Szyrwiński.

Dzisiaj porozmawiamy o wyrazach, których używało się dawniej, używa się też i dzisiaj, lecz w innym znaczeniu, w znaczeniu różniącym się od dawnego znaczenia. Wyrazów, w których dokonała się zmiana znaczeniowa, mamy w języku niemało. Nie jest to temat nowy, o takich wyrazach już była mowa w naszych „Spotkaniach z językiem”. A więc mówiliśmy o tym, że kiedyś bielizną nazywano biały strój, suknia oznaczała nie tylko ubranie damskie, lecz i męskie, a złodziejem nazywano złoczyńcę. Tego typu wyrazy, w których dokonała się zmiana znaczenia, mogą nam sprawić wiele kłopotów, mogą powodować różnego rodzaju nieporozumienia językowe.

W sobotni poranek, 13 czerwca, z Suderwy do Mejszagoły wyruszyła 14. Piesza Pielgrzymka Śladami Księdza Prałata Józefa Obrembskiego. Tradycyjnie zdecydowaną większość uczestników stanowiła młodzież szkolna z rejonu wileńskiego. W tym roku na pielgrzymi szlak wyszło około 300 osób. „Miłosierni jak Ojciec” – takie było w tym roku hasło pielgrzymki, odbywającej się pod patronatem Samorządu Rejonu Wileńskiego. W drodze pątnicy rozważali Boże Miłosierdzie i dziękowali za dar kapłaństwa szanowanego na Wileńszczyźnie ks. prałata Józefa Obrembskiego. W audycji „Rozmowa Dnia” Radia Wilno gościliśmy Janinę Klimaszewską, główną specjalistkę Wydziału Oświaty Samorządu Rejonu Wileńskiego, jedną z organizatorek wspomnianej pielgrzymki.

W pierwszą niedzielę czerwca na Litwie,  a 23 czerwca w Polsce jest obchodzony Dzień Ojca. Na Litwie Dzień Ojca jest obchodzony jako oficjalne święto od 2009 roku, w Polsce aż od 1965 roku. O pozycji mężczyzny w dzisiejszym społeczeństwie i w rodzinie mówiliśmy z założycielem Klubu Ojcowskiego „Wilia”, Czesławem Naniewiczem.

Trocki Oddział Rejonowy Związku Polaków na Litwie zaprasza na 35. Festyn Kultury Polskiej Ziemi Trockiej „Dźwięcz, Polska Pieśni!”, który odbędzie się już w najbliższą sobotę, 6 czerwca. W audycji „Rozmowa Dnia” Radia Wilno gościliśmy prezes Trockiego Oddziału Rejonowego ZPL, radną Samorządu Rejonu Trockiego z ramienia partii AWPL-ZChR Alinę Kowalewską.

Dzisiaj porozmawiajmy o zaimkach, czyli o wyrazach wskazujących osoby, przedmioty lub ich cechy, ale nienazywających ich konkretnie. Zastanówmy się, czy zaimka swój można używać zamiennie z takimi zaimkami, jak mój, twój, nasz, wasz, czy też istnieje pomiędzy nimi jakaś różnica?

Już w lipcu rozpoczną się długo oczekiwane półkolonie „Młodzi Odkrywcy” organizowane przez Dom Kultury Polskiej (DKP) w Wilnie. Na dzieci czekają wycieczki, warsztaty, zabawy na świeżym powietrzu, integracja i mnóstwo innych atrakcji. W audycji „Rozmowa Dnia” Radia Wilno gościliśmy Bożenę Mieżonis – koordynatorkę projektów kulturalnych Domu Kultury Polskiej w Wilnie.