Państwowa Inspekcja Pracy zwraca uwagę, że zwykle w ciągu dnia pracy pracownicy mogą mieć kilka rodzajów przerw. Najczęściej stosowaną jest przerwa obiadowa, która musi być przyznana nie później niż po 5 godzinach pracy – nie może trwać ona krócej niż 30 minut ani też dłużej niż 2 godziny. „Oznacza to, że jeżeli pracownik rozpoczyna pracę o godz. 8.00 rano, przerwa obiadowa powinna mu zostać przyznana nie później niż o godz. 13.00” – wyjaśnia prawniczka Evelina Kiznė.

Co prawda, w miejscu pracy zasady mogą być nieco inne, jeżeli strony uzgodnią czas pracy w ciągu dnia. „Czas trwania przerw, ich początek, koniec i inne warunki określa prawo pracy oraz harmonogramy dnia pracy (zmian)” – komentuje Państwowa Inspekcja Pracy.

Inspekcja zwraca również uwagę, że pracownicy wykonujący prace, podczas których ze względu na warunki produkcji nie można zrobić przerwy na odpoczynek i posiłek, muszą mieć możliwość spożywania posiłków w czasie pracy, a czas ten jest wliczany do czasu pracy i wynagradzany. Czasami jednak liczba i długość przerw zależy również od zawodu i charakteru pracy. Na przykład, osoby pracujące przy komputerze powinny mieć możliwość odpoczynku co godzinę.

„Pracodawca powinien zaplanować pracę pracownika w taki sposób, by podczas codziennej pracy przy monitorach ekranowych były robione okresowe przerwy wliczane do czasu pracy lub by zmieniano rodzaj czynności, zmniejszając obciążenie pracą przy monitorze ekranowym” – podaje Państwowa Inspekcja Pracy.

Oznacza to, że pracownik, który przez 8 godzin dziennie pracuje przy komputerze lub innym ekranie, ma prawo do 5–10 minut przerwy co godzinę. W przypadku pracy w systemie 12-godzinnym (40-godzinnym tygodniu pracy) regulaminowe (specjalne) przerwy w ciągu pierwszych 8 godzin są ustalane zgodnie z systemem 8-godzinnej zmiany, natomiast przez pozostałe 4 godziny po każdej godzinie pracy przysługują 15-minutowe przerwy. W przypadku pracy w warunkach zewnętrznych (na zewnątrz lub w nieogrzewanych pomieszczeniach), w warunkach ryzyka zawodowego, przy wykonywaniu ciężkiej pracy fizycznej lub pracy wymagającej dużego wysiłku umysłowego przysługują specjalne przerwy.

Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje, że specjalne przerwy przysługują:

– podczas pracy na zewnątrz, gdy temperatura otoczenia jest niższa niż –10 ℃ lub wyższa niż +28 ℃ bądź w nieogrzewanych pomieszczeniach, gdy temperatura otoczenia jest niższa niż +4 ℃ – nie rzadziej niż co 1,5 godziny;

– podczas pracy w warunkach ryzyka zawodowego, a także wykonywania pracy wymagającej dużego wysiłku fizycznego lub dużego napięcia psychicznego, albo, jeżeli zgodnie z oceną ryzyka zawodowego, przeprowadzoną zgodnie z zatwierdzonymi przez ministra opieki socjalnej i pracy oraz ministra zdrowia Ogólnymi Przepisami Oceny Ryzyka Zawodowego, na pracownika oddziałuje co najmniej jeden czynnik ryzyka zawodowego, którego wielkość przekracza poziom określony w aktach prawnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, w związku z czym ryzyko zawodowe zostało ocenione jako dopuszczalne. Specjalne przerwy na tej podstawie powinny być przyznawane z uwzględnieniem wielkości i charakteru ryzyka zawodowego określonego w dokumentach dotyczących oceny ryzyka zawodowego – nie rzadziej jednak niż co 1,5 godziny.

Minimalna długość specjalnych przerw w ciągu 8-godzinnego dnia pracy (zmiany) nie może być krótsza niż 40 minut. W przypadku innej długości dnia pracy (zmiany) długość specjalnych przerw musi być proporcjonalna do czasu pracy.

Państwowa Inspekcja Pracy podkreśla, że rząd może przewidzieć pewne specyficzne cechy czasu pracy i czasu odpoczynku w różnych sektorach działalności gospodarczej.

Czy pracodawca ma obowiązek zezwalać palącym pracownikom na przerwy w pracy? (1)

Czy pracodawca ma obowiązek zezwalać palącym pracownikom na przerwy w pracy? (2)