Św. Agata pochodziła z Katanii na Sycylii, żyła prawdopodobnie w latach 235-251. Po przyjęciu wiary chrześcijańskiej złożyła ślub czystości. Gdy odrzuciła rękę namiestnika Sycylii Kwincjana, oddana została do domu publicznego. Jednak po 30 dniach jej nadzorczyni Afrodyssa oznajmiła namiestnikowi, że nie potrafi jej zmienić – Agata zachowała czystość. Kiedy cesarz Decjusz rozpoczął prześladowania chrześcijan, Kwincjan jako jedną z pierwszych postawił przed sądem Agatę. Skazano ją na tortury, podczas których odcięto jej piersi. Z nastaniem niespodziewanego trzęsienia ziemi namiestnik nakazał zaprzestania tortur, dostrzegając w tym karę Bożą. Ostatecznie Agata poniosła śmierć rzucona na rozżarzone węgle.

Do św. Agaty chrześcijanie zwracają się przy zagrożeniach związanych z ogniem i pożarami. Patronuje ona przede wszystkim zawodom związanym z ogniem: kominiarzom, ludwisarzom, odlewnikom, a także z powodu męczeńskiej śmierci – pielęgniarkom. Jest również orędowniczką w chorobach piersi i opiekunką karmiących matek.

Według starej tradycji, podczas wybuchu wulkanu w rok po śmierci Agaty, mieszkańcy Katanii zwrócili się o pomoc do swojej świętej i zostali ocaleni. Na pamiątkę tego wydarzenia powstał zwyczaj błogosławienia w dniu dzisiejszym chleba, wody i soli. Mają one chronić przed ogniem i wszelkimi przeciwnościami.

Jak mówi polskie przysłowie: Chleb św. Agaty od ognia strzeże chaty. Zabierany w podróż błogosławiony chleb ułatwia rozłąkę.