31 stycznia 2026 r. na Cmentarzu Wojennym w Chojnicach odbyła się uroczystość poświęcenia nagrobka na mogile zbiorowej około 700 cywilnych ofiar niemieckich zbrodni wojennych zamordowanych w masowych egzekucjach jesienią 1939 r. oraz w styczniu 1945 r., które 2 września 2024 r. zostały tam pochowane. W uroczystości wziął udział dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.

Od pierwszych chwil inwazji na Polskę, Niemcy zwalczali nie tylko polskie wojsko, ale i cywilów. Były to zaplanowane ataki, Niemcy wiedzieli, kogo szukać. Zabijali wszystkich, którzy potencjalnie mogli im zagrozić, ale także najsłabszych: chorych i kalekich. Bo dla nich byli to ludzie "niewarci życia". Do ataków na Polaków na Pomorzu doszło w aż 400 miejscach. Stąd nazwa: Zbrodnia pomorska.

Zbrodnia pomorska to jest 1939 r., to jest ludność cywilna, to nie są działania zbrojne – to są ofiary, które z nikim nie walczyły, to nie są żołnierze. To pokazuje od samego początku, jaki charakter będzie miała okupacja niemiecka na wschodzie, we wszystkich krajach. Podkreśla po prostu jej ludobójczy charakter i dlatego to już nie jest tylko historia regionalna, to już nie jest tylko historia ogólnopolska, ale to jest historia, która ma znaczenie w całej II wojnie światowej – mówił w środowych „Rozmowach niedokończonych” na antenie TV Trwam dr hab. Tomasz Ceran z Referatu Badań Historycznych Delegatury IPN w Bydgoszczy. W programie gościli również dr Mateusz Kubicki z Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku oraz o. Marek Kiedrowicz OFM, kapelan Motocyklowych Rajdów Katyńskich, organizator rajdu „Zbrodnia Pomorska 1939. Pamiętamy”.

– Instytut Pamięci Narodowej odnalazł w Dolinie Śmierci szczątki około 100 osób – ofiar Zbrodni Pomorskiej – poinformował na konferencji prasowej prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki.

Instytut Pamięci Narodowej przedstawił nowe dane dotyczące Zbrodni Pomorskiej. W Chojnicach odnaleziono szczątki ofiar krwawych działań sił niemieckich w latach 1939-1940.

2 października przypada Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej 1939 roku. W tym roku będziemy obchodzić go po raz pierwszy.