Polska. Trzy nowe wpisy na Krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego

2026-06-04, 21:08
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Polska. Trzy nowe wpisy na Krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego Fot. MDRP/Katarzyna Piędziak

Wycinankarstwo kurpiowskie z Puszczy Białej, tradycyjna plastyka obrzędowa i zdobnicza Pałuk oraz tradycja wylewania i noszenia świec olbrzymek w Tyszowcach zostały wpisane na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Tworzona od 2013 r. lista liczy obecnie 127 pozycji dokumentujących żywe tradycje, zwyczaje i umiejętności przekazywane z pokolenia na pokolenie.


O kolejny wpis wzbogacił się również Krajowy rejestr dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Znalazła się w nim działalność dokumentacyjna Polskiego Radia prowadzona podczas Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym od 1970 roku do dziś.

Nowe wpisy na Krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Wycinankarstwo kurpiowskie z Puszczy Białej
To tradycyjna dziedzina sztuki ludowej, której początki sięgają końca XIX wieku. Charakterystyczne dla tego regionu wycinanki wyróżniają się wielobarwnością, warstwową kompozycją oraz motywami inspirowanymi lokalnym haftem i przyrodą. Tworzone bez szablonów, stanowią ważny element tożsamości kulturowej regionu i są nadal obecne w działalności twórczej, edukacyjnej i społecznej. W Polsce zostało maksymalnie 30 artystów podtrzymujących tradycję wycinkarstwa kurpiowskiego z Puszczy Białej.

Tradycyjna plastyka obrzędowa i zdobnicza Pałuk
Tradycyjna plastyka obrzędowa i zdobnicza Pałuk to ważny element lokalnej kultury, związany z rytmem roku obrzędowego i codziennym życiem mieszkańców regionu. To zespół tradycyjnych form dekoracyjnych związanych z obrzędowością doroczną i religijną regionu Pałuk. Obejmuje m.in. wielkanocne kropidła, bukiety żniwne, wianki, rózgi, słomiane plotki oraz charakterystyczne pająki zawieszane pod sufitem. Choć nie są już powszechnym elementem codzienności, nadal są podtrzymywane przez twórców ludowych, regionalistów i lokalne społeczności. Okolo 120 aktywnych twórców ludowych zajmuje się tradycyjną plastyką obrzędową i zdobniczą Pałuk.

Tradycja wylewania i noszenia świec olbrzymek w Tyszowcach
Świece olbrzymki to wyjątkowe, wykonywane ręcznie świece z naturalnego wosku pszczelego, osiągające nawet kilka metrów wysokości. Ich wytwarzanie i noszenie podczas uroczystości religijnych oraz państwowych jest wielopokoleniową tradycją mieszkańców Tyszowiec. Zwyczaj ten pozostaje ważnym symbolem lokalnej wspólnoty, pamięci historycznej i dziedzictwa kulturowego regionu. W Polsce działa garstka mistrzów i członków stowarzyszeń tradycji tyszowieckiej.

Wpis do Krajowego rejestru dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Do Krajowego rejestru dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego wpisana została działalność dokumentacyjna Polskiego Radia podczas Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym prowadzona od 1970 roku.

Od ponad pięćdziesięciu lat Polskie Radio dokumentuje podczas festiwalu autentyczne wykonania muzyki tradycyjnej, lokalne repertuary, gwary oraz relacje twórców ludowych z całej Polski. Zgromadzone nagrania są archiwizowane, digitalizowane i udostępniane kolejnym pokoleniom badaczy, muzyków i odbiorców kultury. To jedno z najważniejszych i najdłużej prowadzonych działań służących ochronie polskiego niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Dowiedz się więcej

Odwiedź stronę Narodowego Instytutu Dziedzictwa: https://niematerialne.nid.pl 

MKiDN

Dodaj komentarz

radiowilnowhite

EWANGELIA NA CO DZIEŃ

  • Piątek, 5 czerwca 2026

    Św. Bonifacego, biskupa i męczennika, wspomnienie

    Mk 12, 35-37

    Słowa Ewangelii według świętego Marka

    Nauczając w świątyni, Jezus zapytał: „Na jakiej podstawie nauczyciele Pisma mówią, że Chrystus jest synem Dawida? Przecież sam Dawid z natchnienia Ducha Świętego mówi: «Pan powiedział do mojego Pana: Usiądź po mojej prawej stronie, aż położę twych wrogów pod twoje stopy’». Skoro Dawid nazywa Go Panem, to jak może On być jego synem?”. A wielki tłum chętnie Go słuchał.

    Czytaj dalej...
 

 

Miejsce na Twoją reklamę
300x250px
Lietuva 24Litwa 24Литва 24Lithuania 24