Polska. Trzy nowe wpisy na Krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego

2026-06-04, 21:08
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Polska. Trzy nowe wpisy na Krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego Fot. MDRP/Katarzyna Piędziak

Wycinankarstwo kurpiowskie z Puszczy Białej, tradycyjna plastyka obrzędowa i zdobnicza Pałuk oraz tradycja wylewania i noszenia świec olbrzymek w Tyszowcach zostały wpisane na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Tworzona od 2013 r. lista liczy obecnie 127 pozycji dokumentujących żywe tradycje, zwyczaje i umiejętności przekazywane z pokolenia na pokolenie.


O kolejny wpis wzbogacił się również Krajowy rejestr dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Znalazła się w nim działalność dokumentacyjna Polskiego Radia prowadzona podczas Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym od 1970 roku do dziś.

Nowe wpisy na Krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Wycinankarstwo kurpiowskie z Puszczy Białej
To tradycyjna dziedzina sztuki ludowej, której początki sięgają końca XIX wieku. Charakterystyczne dla tego regionu wycinanki wyróżniają się wielobarwnością, warstwową kompozycją oraz motywami inspirowanymi lokalnym haftem i przyrodą. Tworzone bez szablonów, stanowią ważny element tożsamości kulturowej regionu i są nadal obecne w działalności twórczej, edukacyjnej i społecznej. W Polsce zostało maksymalnie 30 artystów podtrzymujących tradycję wycinkarstwa kurpiowskiego z Puszczy Białej.

Tradycyjna plastyka obrzędowa i zdobnicza Pałuk
Tradycyjna plastyka obrzędowa i zdobnicza Pałuk to ważny element lokalnej kultury, związany z rytmem roku obrzędowego i codziennym życiem mieszkańców regionu. To zespół tradycyjnych form dekoracyjnych związanych z obrzędowością doroczną i religijną regionu Pałuk. Obejmuje m.in. wielkanocne kropidła, bukiety żniwne, wianki, rózgi, słomiane plotki oraz charakterystyczne pająki zawieszane pod sufitem. Choć nie są już powszechnym elementem codzienności, nadal są podtrzymywane przez twórców ludowych, regionalistów i lokalne społeczności. Okolo 120 aktywnych twórców ludowych zajmuje się tradycyjną plastyką obrzędową i zdobniczą Pałuk.

Tradycja wylewania i noszenia świec olbrzymek w Tyszowcach
Świece olbrzymki to wyjątkowe, wykonywane ręcznie świece z naturalnego wosku pszczelego, osiągające nawet kilka metrów wysokości. Ich wytwarzanie i noszenie podczas uroczystości religijnych oraz państwowych jest wielopokoleniową tradycją mieszkańców Tyszowiec. Zwyczaj ten pozostaje ważnym symbolem lokalnej wspólnoty, pamięci historycznej i dziedzictwa kulturowego regionu. W Polsce działa garstka mistrzów i członków stowarzyszeń tradycji tyszowieckiej.

Wpis do Krajowego rejestru dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Do Krajowego rejestru dobrych praktyk w ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego wpisana została działalność dokumentacyjna Polskiego Radia podczas Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym prowadzona od 1970 roku.

Od ponad pięćdziesięciu lat Polskie Radio dokumentuje podczas festiwalu autentyczne wykonania muzyki tradycyjnej, lokalne repertuary, gwary oraz relacje twórców ludowych z całej Polski. Zgromadzone nagrania są archiwizowane, digitalizowane i udostępniane kolejnym pokoleniom badaczy, muzyków i odbiorców kultury. To jedno z najważniejszych i najdłużej prowadzonych działań służących ochronie polskiego niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Dowiedz się więcej

Odwiedź stronę Narodowego Instytutu Dziedzictwa: https://niematerialne.nid.pl 

MKiDN

Dodaj komentarz

radiowilnowhite

EWANGELIA NA CO DZIEŃ

  • Czwartek, 25 czerwca 2026

    Mt 7, 21-29

    Słowa Ewangelii według świętego Mateusza

    Jezus powiedział do swoich uczniów: „Nie każdy, kto mówi do Mnie: «Panie! Panie!», wejdzie do królestwa niebieskiego, lecz tylko ten, kto pełni wolę mojego Ojca, który jest w niebie. W owym dniu wielu powie Mi: «Panie! Panie! Czyż nie prorokowaliśmy w imię Twoje? W Twoje imię wyrzucaliśmy demony i w Twoje imię dokonaliśmy wielu niezwykłych czynów». A wtedy im powiem: Nigdy was nie znałem! Odejdźcie ode Mnie wy, którzy postępujecie niegodziwie. Każdy, kto słucha tych moich słów i wprowadza je w czyn, jest podobny do człowieka rozsądnego, który zbudował dom na skale. Spadł ulewny deszcz, wezbrały rzeki, zerwały się silne wiatry i uderzyły w ten dom. Ale on nie runął, bo zbudowany był na skale. Każdy, kto słucha tych moich słów, ale nie wprowadza ich w czyn, podobny jest do człowieka głupiego, który dom zbudował na piasku. Spadł ulewny deszcz, wezbrały rzeki, zerwały się silne wiatry i uderzyły w ten dom, a on się zawalił. I upadek jego był wielki”. Gdy Jezus skończył przemawiać, tłumy zdumiewały się Jego nauką. W Jego mowie była bowiem niezwykła moc, jakiej nie posiadali ich nauczyciele Pisma.

    Czytaj dalej...
 

 

Miejsce na Twoją reklamę
300x250px
Lietuva 24Litwa 24Литва 24Lithuania 24