II Światowe Zgromadzenie Prezesów i Liderów Organizacji Polonii zostało zainaugurowane w Pałacu Prezydenckim 27 listopada, a było kontynuowane w Domu Polonii w Pułtusku, XV - wiecznym zamku, który równocześnie jest Światowym Centrum Polonii im. J. Paderewskiego.

Hasłem tegorocznego zgromadzenia brzmiało: "Więź Pokoleń – Siłą Polonii Świata". Program tegorocznego Zgromadzenia był wyjątkowo bogaty i intensywny, akcentując rangę i znaczenie dialogu Polonii z najwyższymi władzami Rzeczypospolitej Polskiej. Kolejne dni obrad obejmowału wizytę w Senacie RP i kontynuację spotkań w Pułtusku, gdzie dyskutowane były tematy związane z edukacją, współpracą instytucjonalną i przyszłością organizacji polonijnych.

Inauguracja w Pałacu Prezydenckim oraz spotkanie z Podsekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Agnieszką Jędrzak

Jak podaje Kancelaria Prezydenta, pierwszego dnia uczestnicy wydarzenia spotkali się z Podsekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Agnieszką Jędrzak, kierującą Biurem do Spraw Polonii oraz Biurem Odznaczeń i Nominacji.

Minister Jędrzak przedstawiła główne założenia strategii polonijnej Prezydenta RP, podkreślając kluczową rolę wspierania edukacji młodzieży polonijnej i umacniania więzi Polonii z krajem. Zapowiedziała również powołanie Rady ds. Polonii – instytucji, która ma reprezentować głos środowisk polonijnych i koordynować działania na rzecz ochrony prawdy historycznej oraz wspierania szkolnictwa polonijnego. Wskazała na nasilające się przypadki fałszowania historii dotyczące odpowiedzialności za Holocaust, podając szereg przykładów z ostatnich tygodni.

Tylko w ciągu ostatnich dwóch tygodni wymienić można aż osiem głośnych przykładów zakłamywania prawdy historycznej. Wydana w Niemczech książka autorstwa niemieckiego historyka Grzegorza Rossolińskiego–Liebe „Polscy burmistrzowie i Holokaust pomija kontekst okupacyjny, by obciążyć administrację lokalną w okupowanej Polsce odpowiedzialnością za zagładę Żydów.

Kolejnym przykładem jest zmanipulowany wpis Jad Waszem – izraelskiej instytucji powołanej do upamiętniania ofiar Holokaustu – przedstawiający Polskę, jako „pierwszy kraj, w którym Żydów zmuszono do noszenia opasek z gwiazdą Dawida” – bez informacji o tym, że wspomniane zarządzenie wprowadzili okupujący Polskę Niemcy, czy naświetlenia kontekstu okupacyjnego. „Die Welt” również opublikował artykuł opisujący kontrowersje wokół wpisu Jad Waszem i dwukrotnie powtórzył zmanipulowaną informację o narzuconym Żydom obowiązku noszenia „gwiazd Dawida w Polsce”, zanim wyjaśnił, że kraj znajdował się wówczas pod niemiecką okupacją. Portal edukacyjny dla młodzieży niemieckiej Zeitklicks w kłamliwy sposób wyjaśnia natomiast decyzję władz Rzeszy Niemieckiej o zbudowaniu obozów śmierci i obozów koncentracyjnych w okupowanej Polsce silnym antysemityzmem polskiej ludności przed wybuchem drugiej wojny światowej.

Minister Jędrzak podczas swojej wypowiedzi przytoczyła kolejny przykład, jakim jest film dokumentalny w reżyserii Yoava Potasha „Wśród sąsiadów”, wyemitowany przez Telewizję Polską i wciąż dostępny na TVP VOD. Obraz ma wymowę antypolską, całkowicie pomija kontekst historyczny, nie informując o faktycznej skali zbrodni niemieckich i warunkach okupacji. Bulwersująca jest również ogłoszona niedawno zapowiedź planowanej przez dom aukcyjny Felzmann z Niemiec licytacji przedmiotów należących do ofiar obozów koncentracyjnych oraz dokumentów wytworzonych przez administrację tych obozów, która ostatecznie została odwołana po fali oburzenia przede wszystkim w Polsce. Podsekretarz Stanu w KPRP przypomniała również o decyzji podjętej przez władze obwodu smoleńskiego, w wyniku której usunięto repliki polskich odznaczeń wojskowych z Polskiego Cmentarza Wojennego w Katyniu, co było tłumaczone ich rzekomą niezgodnością z rosyjskimi przepisami dotyczącymi kwestii upamiętnień i historii Wielkiej Wojny Ojczyźnianej.

Na zakończenie swojego wystąpienia Minister Jędrzak, dziękując za realizowaną działalność liderom organizacji polonijnych, podkreśliła, że są oni Ambasadorami Polskości i kustoszami pamięci.

wydarzeniu w Pałacu Prezydenckim towarzyszyła również wystawa Instytutu Pamięci Narodowej „Szlaki Nadziei Odyseja Wolności”, będąca przykładem łączącej polityki pamięci. Przypomniano, że Instytut dysponuje setkami wystaw w różnych językach dotyczących historii najnowszej, które chętnie udostępni środowiskom polonijnym.

Podczas spotkania głos zabrali również Zastępca Prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski oraz Zastępca Dyrektora Biura Współpracy Międzynarodowej IPN dr Mateusz Marek.

Dr hab. Karol Polejowski w swoim wystąpieniu mówił o ciągłości realizowanej od 25 lat przez IPN polityki pamięci oraz zapewniał o spójnej z Panem Prezydentem wizji ochrony prawdy historycznej. Wymienił też konkretne działania IPN, między innymi dbałość o kwatery żołnierzy gen. Stanisława Maczka na cmentarzu św. Barbary w Utrechcie, na którym spoczywa 88 Polaków. Dzięki przyznanej przez IPN dotacji celowej kwaterę opłacono na kolejne 10 lat.

Dr Mateusz Marek zaprezentował natomiast, uroczyście zainaugurowany 18 marca 2022 r. na Zamku Królewskim w Warszawie, projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, którego inicjatorem jest ówczesny prezes IPN, a obecnie Prezydent RP dr Karol Nawrocki.

Podczas spotkania swoje przemówienia wygłosili przedstawiciele czołowych organizacji polonijnych.

Jarosław Narkiewicz, Przewodniczący Rady Polonii Świata, zwrócił uwagę na znaczenie pamięci o polskich korzeniach i rolę wspólnot polonijnych w przekazywaniu polskości kolejnym pokoleniom. Podkreślił doniosłą funkcję szkół z polskim językiem nauczania i wzrastającą motywację Polonii do działania na rzecz Polski.

Bożena Kamińska, Wiceprezes Kongresu Polonii Amerykańskiej, mówiła o „więzi pokoleń” i konieczności budowania relacji z Ojczyzną, opartych na partnerstwie. Wskazała również
na aktywną rolę Polonii w promocji Polski na świecie.

Dominik Roszak, Prezes Kongresu Polonii Kanadyjskiej, zwrócił uwagę na wyzwania demograficzne, z jakimi zmaga się kierowana przez niego organizacja, która zrzesza obecnie ponad 90 stowarzyszeń, reprezentując ponad milion Kanadyjczyków polskiego pochodzenia.

Waldemar Tomaszewski, Prezes Związku Polaków na Litwie, odniósł się do znaczenia trwałości polskiej tożsamości narodowej na Wileńszczyźnie i potrzeby wzmacniania współpracy instytucjonalnej.

Teresa Opalińska–Kopeć, z ramienia Rady Polonii Świata i reprezentująca Polonię austriacką, przypomniała o historii obozu Mauthausen, w którym życie straciło ok. 30 tys. przedstawicieli polskiej inteligencji. Zwróciła uwagę na konieczność stałego upamiętniania tych wydarzeń.

Lesia Jermak, Prezes Związku Polaków na Ukrainie, przedstawiła wyzwania związane z działalnością polskich organizacji w warunkach trwającej wojny i podkreśliła determinację mieszkających tam Polaków w pielęgnowaniu rodzimej kultury i języka.

Wizyta w Senacie RP

W uroczystej inauguracji II Światowego Zgromadzenie Prezesów i Liderów Organizacji Polonijnych w Senacie RP udział wzięła Marszałek Małgorzata Kidawa-Błońska.

Uczestników zgromadzenia powitał przewodniczący Rady Polonii Świata Jarosław Narkiewicz, podkreślając, że przybyli prezesi ponad czterdziestu największych polonijnych organizacji parasolowych z 25 krajów. „Jesteśmy tu po to, aby mówić własnym głosem, mówić szczerze, i aby usłyszeć, co ma nam do powiedzenia nasza kochana Ojczyzna, jakie ma oczekiwania i propozycje co do dobrej współpracy” – powiedział. „To dla nas duży zaszczyt, że nasze zgromadzenie objęła honorowym patronatem marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska, gospodyni tego miejsca” – podkreślił, dziękując także za działania Senatu na rzecz Polonii w ciągu ostatnich dwóch lat.

Jarosław Narkiewicz przypomniał, że Rada Polonii Świata została powołana w 1978 r. (wówczas jako Rada Polonii Wolnego Świata) z inicjatywy Kongresu Polonii Amerykańskiej Kongresu Polonii Kanadyjskiej, „aby Polska była Polską niepodległą”. „Cieszymy się, że teraz możemy się bez przeszkód spotykać w naszym ukochanym, ojczystym, wolnym kraju, który jest demokratyczny i prężnie się rozwija, a także opiekuje się nami – Polakami za granicą”. Przypomniał, że Rada Polonii Świata gromadzi przedstawicieli 42 organizacji parasolowych z całego świata, zrzeszających około 10 tys. organizacji polonijnych, a w bieżącym roku do Rady dołączyły cztery kolejne organizacje młodej generacji. Przewodniczący Narkiewicz przypomniał także, że po wielu spotkaniach i analizach członkowie Rady postanowili w sposób szczególny skoncentrować na działaniach na rzecz młodej Polonii i podjęli wiele istotnych inicjatyw w tym zakresie – w ubiegłym roku zorganizowali m.in. Światowy Zjazd Liderów Młodej Polonii, a w tym roku włączyli się w organizację Polonia Camp. Podkreślił, że było to możliwe dzięki współpracy z Senatem i osobistemu zaangażowaniu marszałek Małgorzaty Kidawy-Błońskiej. Zaakcentował, nawiązując do motta przyświecającego zgromadzeniu, że „więź pokoleń polonijnych stanowi gwarancję sukcesu i zachowanie polskości w każdym zakątku świata, gdzie żyją Polacy”.

„Jak wiecie, Senat jest (…) dla Polonii nie tyle opiekunem, co partnerem do współpracy. (…) Uważam, że jesteście zbyt silni, żeby się Wami opiekować, czasem to my bardziej potrzebujemy opieki i wsparcia” – powiedziała Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska. „Wiem, że Wam wszystkim zależy na tym, żeby siła Polonii na świecie była bardzo duża. W naszych rozmowach wspólnie doszliśmy do wniosku, że Polonia się zmienia, potrzebujemy młodych, aktywnych liderów i dlatego w tym roku zorganizowaliśmy Polonia Camp. Mam nadzieję, że w przyszłym roku przyjedzie na kolejną jego edycję jeszcze więcej młodzieży z całego świata. A w tym roku – dzięki temu właśnie spotkaniu – została powołana jednomyślnie przez Senat Młodzieżowa Rada Polonijna, właśnie po to, by wsłuchiwać się w głos młodej Polonii” – przypomniała. „Powstają nowe organizacje polonijne i to ważne, żeby następowała wymiana doświadczeń i żeby nie było takiego miejsca na świecie, gdzie Polonia nie będzie zorganizowana, bo dobra organizacja wpływa nie tylko na dobrą jakość funkcjonowania środowisk polonijnych, ale także ma realny wpływ na miejsce życia i pracy Polaków” – podkreśliła. „Kontynuowanie tradycji, przywiązanie do Polski, wspieranie nauki języka polskiego i historii, przybliżanie korzeni – to jest bezcenne i bardzo dziękuję Wam za to, że to robicie. Chciałabym, żeby każda młoda osoba mająca polskie korzenie wiedziała, że to jest dodatkowy kapitał w życiu, który można dobrze wykorzystać na rzecz swojej kariery, ale i dla zmieniania świata wokół na lepszy” – podkreśliła Małgorzata Kidawa-Błońska.

„Wasza aktywność jest bardzo potrzebna, szczególnie w trudnych czasach, kiedy musimy myśleć o bezpieczeństwie w Polsce, w Europie i na świecie. Polonia wielokrotnie pokazała, że swoim głosem może przyczynić się do zmian decyzji i dbać o bezpieczeństwo Polski. I nadal na to liczymy” – podkreśliła.

Odnosząc się do konkursu polonijnego organizowanego przez Kancelarię Senatu, marszałek zadeklarowała: „jak wiecie, słuchamy Waszych uwag i staramy się uprościć procedury, uczynić je bardziej transparentnymi i przyspieszyć rozstrzygnięcia”.

Małgorzata Kidawa-Błońska poinformowała również, że ostatnio znowu została zawetowana ustawa umożliwiająca wprowadzenie wyborów korespondencyjnych. „Ale my się nie zatrzymamy i nadal będziemy walczyć o to, żeby Polonia mogła głosować w ułatwiony sposób, bo (…) wiemy, że pokonywanie kilkuset kilometrów, by zagłosować, to wielki wysiłek” – zadeklarowała. „Wierzę, że razem pokonamy te trudności”.

Marszałek Małgorzata Kidawa-Błońska serdecznie pogratulowała Barbarze Wojdzie z Belgii wyboru na funkcję prezydenta Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych. Życzyła zgromadzonym owocnych obrad i powiedziała, że liczy na efekty dyskusji, zapewniając Polonia ma w Senacie pewnego partnera do współpracy.

Wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska:

„Patrząc na Państwa, dostrzegam ogromny kapitał energii, doświadczeń, a przede wszystkim zaangażowania – od lat tworzycie wspólnoty, prowadzicie organizacje, dbacie o edukacje, język i kulturę. Jesteście nie tylko ambasadorami Polski w świecie, ale przede wszystkim jesteście integralną częścią naszej wspólnoty narodowej”. Podkreśliła, że Sejm pozostaje otwarty na współpracę z Polonią, na jej inicjatywy i rozwiązania, które będą służyć „całej naszej wspólnocie”. „Potrzebujemy globalnych perspektyw, odwagi w myśleniu i umiejętności łączenia ludzi ponad podziałami – a Wy to wszystko w sobie macie, bo Polonia od zawsze ma siłę różnorodności, doświadczenia i odpowiedzialności” – podsumowała.

Wprowadzenie do idei „Więź pokoleń – siłą Polonii Świata” wygłosiła Teresa Opalińska-Kopeć z prezydium Rady Polonii Świata, podkreślając, że silne więzi międzypokoleniowe stanowią fundament, na którym opiera się tożsamość i trwałość polskości w warunkach emigracji. Spotkanie starszego i młodszego pokoleń Polonii pozwala połączyć „to, co najcenniejsze – doświadczenie i mądrość przeszłości z energią i odwagą przyszłości”. Jej zdaniem, sens działalności polonijnej tkwi w służbie różnym generacjom, w solidarności i we wspólnym działaniu. To dzięki więziom międzypokoleniowym młodzież „dorastająca w odmiennych realiach społecznych i kulturowych może odnaleźć w sobie poczucie przynależności do wspólnoty”. Przypomniała, że polska emigracja, bez względu na okoliczności i powody – „zawsze tworzyła struktury życia wspólnotowego”, takie jak szkoły, parafie, organizacje życie społecznego i kulturalnego, które do dziś zapewniają międzypokoleniową transmisję wartości. Podkreśliła, że prawdziwa siła Polonii tkwi nie w liczebności czy zasobności. O jej potędze stanowi „duch wspólnoty, zakorzenionej w szacunku do przeszłości i w odpowiedzialności za przyszłość, więź pokoleń”. Przedstawiła też ogólne zarysy koncepcji „Polonii jutra” – programu działań obejmujących wszystkie aspekty życia, w tym edukację, kulturę, biznes, media, humanitarną i in., a także stworzenie sieci współpracy pomiędzy Polonią i Polską jako partnerami oraz agregowanie różnych inicjatyw w celu zwiększenia zasięgu działań i widoczności Polonii – tak aby były to działania kompleksowe.

Podczas senackiej części II Światowego Zgromadzenie Prezesów i Liderów Organizacji Polonijnych odbyły się ponadto dwa panele dyskusyjne z udziałem uczestników reprezentujących polonijne organizacje parasolowe w 25 krajach. Pierwszy poświęcony był m.in. soft power Polonii w budowaniu międzypokoleniowych więzi Polonii z Polską, a drugi – roli Polonii w szerzeniu wiedzy o Polsce w kręgach zagranicznych, współpracy z zagranicznymi podmiotami, a także wizji dalszego rozwoju. Podczas dyskusji uczestnicy opowiadali o już podjętych działaniach i ich efektach, a także o planowanych działaniach i potrzebach.

W wydarzeniu wzięli udział senatorowie i posłowie, wiceminister spraw zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski, koordynator ds. Polonii i Polaków za granicą w Kancelarii Senatu Robert Tyszkiewicz, zastępczyni szefa Kancelarii Senatu Magda Zdyra, dyrektor Biura Polonijnego Artur Kozłowski, doradca marszałek Senatu Wojciech Białek, prezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” i członkowie zarządu Dariusz Piotr Bonisławski, Tomasz Różniak i Zenona Bańkowska, a także wielu innych gości.

Dom Polonii w Pułtusku

II Światowe Zgromadzenie Prezesów i Liderów Organizacji Polonijnych zakończyło swe obrady 30 listopada w Domu Polonii w Pułtusku, gdzie obradowano nad ważnymi tematami związanymi m.in. z: edukacją, współpracą instytucjonalną i przyszłością organizacji polonijnych. W programie znalazły się m.in. dyskusje dotyczące znaczenia i roli struktur polskich i polonijnych w umacnianiu więzi między Polonią, Polakami mieszkającymi poza granicami kraju a macierzą. Uczestnicy poruszali kwestie promocji Polski jako atrakcyjnego partnera biznesowego w państwach, w których żyją Polacy, a także tematy związane z edukacją w języku ojczystym oraz powrotami Polaków do kraju. Korzyści płynące z takich zjazdów dostrzegają także młodzi liderzy, którzy stopniowo przejmują stery organizacji polonijnych w swoich krajach. W trakcie obrad delegaci omawiali najważniejsze wyzwania i potrzeby Polonii na świecie oraz kierunki współpracy z instytucjami państwowymi. Finałem spotkania było przyjęcie rezolucji, która zostanie przekazana rządowi i Senatowi RP jako wspólne stanowisko organizacji polonijnych z całego globu.

na podst. www.prezydent.pl , www.senat.gov.pl , www.wspolnotapolska.org.pl