Posłowie AWPL-ZChR, należący do sejmowej frakcji Chłopów-Zielonych i Związku Chrześcijańskich Rodzin, proponują dwukrotne zmniejszenie minimalnej liczby uczniów określonej w ustawie, jeśli w danej miejscowości działają szkoły prowadzące nauczanie w języku litewskim i jedna w języku mniejszości narodowych. Jeśli na danym obszarze działają dwie lub więcej szkół mniejszości narodowych, poprawki do ustawy pozwolą na trzykrotne zmniejszenie wymaganej liczby uczniów.

Według autorów projektu, ma on stworzyć korzystniejsze warunki dla funkcjonowania szkół mniejszości narodowych w samorządach, w których jest mniej uczniów. Ich zdaniem, proponowane zmiany pozwolą na zachowanie takich szkół, zapewnią uczniom możliwość nauki w języku ojczystym i sprawią, że edukacja w regionach będzie bardziej dostępna.

Jak podkreśla Jarosław Narkiewicz, przewodniczący frakcji Chłopów-Zielonych i Związku Chrześcijańskich Rodzin i przewodniczący sejmowego Komitetu ds. Zarządzania Państwem i Samorządów, projekt ten dotyczy nie tylko szkół mniejszości narodowych.

„Dotyczyłoby to szkoły działające w różnych miejscowościach, które prowadzą naukę w językach państwowych i językach mniejszości narodowych. Byłby to sposób na utrzymanie szkół i klas w miejscach, gdzie działa nie jedna, a dwie lub trzy szkoły. Zmiany w ustawie pozwoliłyby zachować nie tylko szkoły i klasy mniejszości narodowych, ale także szkoły i klasy litewskie” – powiedział Narkiewicz dla agencji ELTA.

Jego zdaniem, proponowane przepisy zobowiążą również Ministerstwo Oświaty, Nauki i Sportu do rozwiązania problemu, dotyczącego liczby uczniów.

„Nowelizacja ustawy stworzy dla ministerstwa możliwość i obowiązek zajęcia się tą kwestią, ponieważ nie udało się jeszcze ustalić minimalnej liczby uczniów w szkołach i klasach” – wskazuje Narkiewicz.

Dodał, że obecnie w centrach rejonów i miejscowościach, gdzie tradycyjnie zwarcie mieszkają mniejszości narodowe, nie wprowadzono żadnych wyjątków w organizacji procesu edukacyjnego w szkołach mniejszości narodowych.

To już kolejna inicjatywa przedstawicieli AWPL-ZChR w Sejmie, której celem jest zachowanie polskich szkół w regionach. W lutym zarejestrowali oni poprawki do ustawy o oświacie, który umożliwia w miejscowościach zwarcie zamieszkanych przez mniejszości narodowe zachowanie szkoły lub co najmniej jednej klasy, w której program nauczania na poziomie szkoły średniej jest realizowany w języku mniejszości narodowej. Jeśli te poprawki zostałyby przyjęte, to samorządy miałyby zapewnić, aby co najmniej jedna szkoła lub co najmniej jedna klasa realizowała program nauczania na poziomie szkoły średniej w języku mniejszości narodowych.

Poseł Jarosław Narkiewicz, jeden z autorów tej poprawki, mówił wówczas, że mają one na celu zniesienie obecnie obowiązujących przepisów, które, jego zdaniem, dyskryminują mniejszości narodowe. Według polityka, w miejscowościach, gdzie mniejszości narodowe stanowią większość mieszkańców, uczniowie mają prawo do otrzymania wykształcenia średniego w swoim języku ojczystym.

„Obecnie ustawa nakłada obowiązek zachowania w centrach i miejscowościach rejonów, tradycyjnie zamieszkanych przez znaczącą liczbę mniejszości narodowych, zachowanie szkoły lub co najmniej jednej klasy, w której nauka od klasy jedenastej jest prowadzona w języku państwowym. Mimo że szkoła nie spełnia określonych wymogów, powinna tam pozostać. Tymczasem nie ustanowiono analogicznego wymogu dla szkół prowadzących naukę w języku mniejszości narodowych. To jest samorządy nie mają obowiązku zapewnienia, aby program nauczania w co najmniej jednej szkole lub co najmniej jednej klasie jedenastaj i dwunastej byłby również realizowany w języku mniejszości narodowych” – mówił Jarosław Narkiewicz.

Jego zdaniem, jeśli proponowane zmiany w ustawie zostaną przyjęte, sytuacja ta zostanie naprawiona, a w regionach zostaną zachowane nie tylko szkoły litewskie, ale także polskie.