Uroczystości jubileuszowe, które odbyły się w miniony piątek, rozpoczęły się od uroczystego nabożeństwa w kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Połukniu. Mszę Świętą odprawił ksiądz proboszcz Waldemar Ulczukiewicz.

Po wspólnej modlitwie w Gimnazjum im. Longina Komołowskiego w Połukniu odbył się panel dyskusyjny, poświęcony polskiej oświacie na Litwie. Wzięli w nim zaproszeni eksperci: Alina Kowalewska, radna samorządu rejonu trockiego, starsza doradczyni ds. rodziny i dobrobytu dzieci w Samorządzie m. Wilna; dr Jolanta Urbanowicz z Uniwersytetu Michała Romera, ekspert do spraw edukacji; doktorantka Agnieszka Avin, badaczka Instytutu Socjologii przy Litewskim Centrum Nauk Społecznych.

Nauka w języku ojczystym to więcej niż prawo

Zagajając dyskusję Alina Kowalewska podkreśliła, że polska oświata istnieje w Połukniu już od 110 lat, „będąc świadectwem żywej tradycji, silnej tożsamości i niezwykłej wielokulturowości naszego rejonu”. „Rejon trocki od zawsze był przestrzenią wielu języków, kultur i historii. Chciałabym podkreślić bardzo wyraźnie – różnorodność nie jest wyzwaniem, jest szansą (...) Wiedza o własnych korzeniach, historii rodziny, lokalnej wspólnocie oraz języku ojczystym ma ogromny wpływ na rozwój młodego człowieka. Daje mu poczucie stabilności, buduje pewność siebie, a jednocześnie otwiera świat. Dlatego nauka w języku ojczystym to coś więcej niż tylko prawo” – zaznaczyła Kowalewska.

Dyskusja poświęcona była roli współczesnej szkoły w kształtowaniu tożsamości, osiągnięciom uczniów uczących się w języku ojczystym, sytuacji szkół w regionach oraz w jaki sposób placówki mniejszości narodowych wpisują się szerszy system bezpieczeństwa państwa, „Bo mówiąc o bezpieczeństwie, myślimy nie tylko o geopolityce, ale też o dobrostanie, uczuciach, wartości i lojalności obywatela, który wie, że państwo szanuje jego tożsamość” – akcentowała Kowalewska.

Popis zdolności uczniów

Po dyskusji odbył się uroczysty koncert. Galę uświetnił występ szkolnego zespołu „Strumyk”. Uczniowie dali popis swoim zdolnościom artystycznym. Muzyczną niespodzianką była orkiestra akordeonowa „Ad libitum” z Rudomina, pod kierunkiem Bogdana Wojcinowicza.

Koncert zgromadził społeczność szkolną, absolwentów, byłych nauczycieli i przyjaciół szkoły z kraju i zagranicy. W gronie gości znaleźli się:  ambasador RP na Litwie Konstanty Radziwiłł, Konsul Generalny RP na Litwie Dariusz Wiśniewski, minister spraw wewnętrznych Władysław Kondratowicz, wiceminister kultury Renata Kurmin, radni rejonu trockiego z ramienia AWPL-ZChR: Alina Kowalewska, Grażyna Gołubowska, Rafał Karaniewski, Józef Kwiatkowski, honorowy prezes Stowarzyszenia Nauczycieli Szkół Polskich na Litwie „Macierz Szkolna” i in.

Polska oświata w Połukniu trwa dzięki determinacji rodziców, nauczycieli i uczniów

„To ogromny zaszczyt stać tutaj i kontynuować historię, którą rozpoczęli nasi poprzednicy 110 lat temu. Historia naszej szkoły zawsze będzie symbolem przetrwania – od 1915 roku, kiedy pierwsza polska klasa powstała w trudnych wojennych czasach, przez lata powojenne, kiedy nauczyciele dosłownie z niczego tworzyli sami tę szkołę, aż po okres odrodzenia, gdy w 2016 roku zdobyliśmy status gimnazjum” – mówiła Renata Krasowska, dyrektorka Gimnazjum im. Longina Komołowskiego w Połukniu.

Podkreśliła, że „każdy z tych etapów pokazuje jedno, że polska oświata w Połukniu trwała dzięki determinacji rodziców, nauczycieli i uczniów. To oni są sercem 110 letniej tradycji”.

Jubileusz w cieniu wyzwań

Podczas uroczyści było wiele życzeń, wzruszeń, wspomnień i podziękowań. Radosne spotkanie odbyło się jednak w cieniu wyzwań. Nad gimnazjum wisi widmo reorganizacji, szykowanej przez władze rejonu trockiego. Oznacza to, że szkoła może utracić status samodzielnej placówki.
„Wszyscy jesteśmy przyjaciółmi tego miejsca, tej szkoły, tej społeczności” – powiedział obecny na święcie ambasador Polski na Litwie Konstanty Radziwiłł. Wyraził nadzieję, że polskie gimnazjum w Połukniu przetrwa tę burzę, która teraz rozpętała się nad nim, i że polska oświata w tej miejscowości będzie kontynuowana. Jak podkreślił, tak duża liczba zacnych gości na jubileuszu daje nadzieję, że te sprawy uda się załatwić, że uda się namówić decydentów, aby „opamiętali się i zmienili przyjęte decyzje”.

Solidny fundament

W imieni radnych rejonu trockiego z ramienia AWPL-ZChR oraz Trockiego Oddziału Rejonowego Związku Polaków na Litwie gratulacje z okazji jubileuszu złożyła Alina Kowalewska. Podkreśliła, że 110 lat polskiej oświaty w Połukniu tworzyły osoby, które „zawsze wierzyły, że edukacja w języku ojczystym jest fundamentem, podstawą rozwoju młodej osoby”. „Bardzo przykro, że nowoczesna polityka polega na tym, że większość głosów decyduje, czy może istnieć placówka czy nie. A nie wspólnota, nie rodzice, nie uczniowie” – mówiła radna, odnosząc się do decyzji większości rządzącej w rejonie trockim.

Ale dzisiejsza uroczystość, jak podkreśliła, jest okazją, żeby wyrazić wdzięczność wszystkim tym, którzy na przestrzeni tych 110 lat dbali o polską oświatę w Połukniu. Podziękować dla całej wspólnoty szkolnej, dla nauczycieli „za wasze duże serca, za to, że kształcicie młode, samodzielne, wolne i kreatywne osoby, dla rodziców, że „jesteście dużą oporą”, i dla dyrektorki, dla której „szkoła zawsze była na pierwszym miejscu”.

Wiceminister kultury Renata Kurmin, notabene absolwentka szkoły w Połukniu, podkreśliła, że w tej szkole dostała dobry start w dorosłość. „Przede wszystkim chcę podziękować za ten fundament, który tu otrzymałam” – powiedziała.

Filmik o szkole

Absolwenci, byli nauczyciele i osoby, związane z Połukniem, które nie mogły przybyć na święto, mogli obejrzeć zdjęcia, filmiki z uroczystości na profilu gimnazjum w mediach społecznościowych. I nie tylko obejrzeć, ale też podzielić się swoimi wspomnieniami, refleksjami, złożyć życzenia, a nawet obejrzeć niezwykły film. Film, który jest dziełem kilku uczennic i opowiada historię szkoły, która wychowała pokolenia młodych Polaków, ucząc ich języka, kultury, odpowiedzialności i odwagi patrzenia w przyszłość. Dzięki temu filmikowi, jak pisali absolwenci w komentarzach, ożyły wspomnienia, nazwiska nauczycieli, koleżanek i kolegów ze szkolnej ławki, i życzyli: „Wiele dalszych wspaniałych lat Szkole z tradycją, starszą niż Niepodległość! Wytrwajcie i idźcie do przodu!”.