Rekordowa fala upałów, która na przełomie czerwca i lipca nawiedziła Europę Zachodnią i Środkową, nie ominęła też Litwy. Analiza przeprowadzona przez specjalistów z Działu Klimatu i Badań Litewskiej Służby Hydrometeorologicznej (LHMT) pokazuje, że odnotowane upały przyniosły kilka historycznych rekordów. W Druskienikach temperatura powietrza wzrosła do 36,3°C – to najgorętszy czerwcowy dzień w całej historii obserwacji meteorologicznych na Litwie.
Jak informuje w komunikacie LHMT, na Litwie od 27 czerwca do 1 lipca odnotowano silny upał. Oficjalnie zjawisko to rejestruje się, gdy maksymalna dzienna temperatura powietrza osiągnie lub przekroczy 30°C przez trzy lub więcej dni z rzędu.
Krótszy okres, trwający jeden lub dwa dni, w którym maksymalna temperatura osiągnie lub przekroczy 30°C, nazywany jest upałem.
Według LHMT, w dniach 27–29 czerwca silny upał odnotowano na prawie połowie stacji meteorologicznych w kraju (25 z 54). W niektórych miejscach na południu Litwy upał trwał dłużej – do 1 lipca.
W Druskienikach – rekordowy czerwiec
Najgoręcej było w dniach 27–29 czerwca, kiedy najwyższa temperatura powietrza w kraju wahała się między 30 a 36,3 stopnia Celsjusza. Nawet na przełomie czerwca i lipca temperatury w niektórych rejonach południowych nadal sięgały 30-32,4 stopnia Celsjusza.
„Najwyższą temperaturę powietrza podczas tej fali upałów odnotowano 28 czerwca na stacji meteorologicznej w Druskienikach – 36,3°C. To nowy rekord temperatury powietrza w czerwcu w całej historii obserwacji meteorologicznych na Litwie. Poprzedni rekord czerwca padł 12 czerwca 2019 roku w Koszedarach (35,7°C), co oznacza poprawę starego wskaźnika aż o 0,6 stopnia” – podał LHMT w komunikacie.
27 i 28 czerwca rekordy najwyższej temperatury powietrza w czerwcu zostały pobite w Nidzie, Oranach i Wilnie. 28 czerwca w Wilnie temperatura powietrza wzrosła do 33,6°C. W stolicy, gdzie regularne obserwacje meteorologiczne prowadzone są od 1778 roku, temperatura ta stała się najwyższą wartością dla czerwca w ponad 250-letniej historii obserwacji.
Noce tropikalne i nietypowe upały w Ventė
Tę falę upałów charakteryzowały nie tylko wyjątkowo gorące i duszne dni, ale także niezwykle ciepłe noce. Zarejestrowano najcieplejszą czerwcową noc w całej historii obserwacji meteorologicznych na Litwie: w nocy 29 czerwca temperatura powietrza w Ventė nie spadła poniżej 24,1°C.
Noce tropikalne odnotowano również w wielu innych rmiejscowościach kraju. W okresie upałów odnotowano je aż na 31 z 54 stacji meteorologicznych. Noc tropikalna jest wtedy, gdy minimalna temperatura powietrza nie spada w nocy poniżej 20°C.
Silny antycyklon blokował napływ atlantyckich niżów
Na powstanie tej fali upałów wpłynęło wzmocnienie antycyklonu nad Europą Środkową, który zablokował przemieszczanie się aktywnych cyklonów atlantyckich w kierunku regionu Morza Bałtyckiego. Wraz z przesuwaniem się antycyklonu w kierunku Morza Czarnego, przepływy powietrza z południowego wschodu i południa przyniosły na Litwę masy powietrza pochodzenia tropikalnego. Warstwa atmosfery nad Litwą była wyjątkowo gorąca, z temperaturami 16–18 stopni Celsjusza mierzonymi na wysokości około 1,5 km (na poziomie 850 hPa). Dlatego też, przy bezchmurnej lub lekko zachmurzonej pogodzie, słabym wietrze i intensywnym promieniowaniu słonecznym, temperatura powietrza gwałtownie rosła w ciągu dnia.
Informacje o zarejestrowanych temperaturach powietrza można znaleźć w otwartych źródłach danych obserwacyjnych udostępnianych przez LHMT (https://archyvas.meteo.lt, https://api.meteo.lt/).
