Bakterię Salmonellę można znaleźć zarówno na skorupce jajka, jak i, w rzadkich przypadkach, wewnątrz niej. Z tego powodu niezwykle ważne jest zachowanie higieny na całej „drodze” jajka – od zakupu do podania na stół świąteczny.
Na Litwie przypadki salmonellozy są rejestrowane rokrocznie, a ich liczba wykazuje tendencję wzrostową.
Według Narodowego Centrum Zdrowia Publicznego, w 2024 roku na Litwie odnotowano 418 przypadków salmonellozy, w porównaniu z 346 w 2023 roku i 240 w 2022 roku. Chociaż dokładnie nie ustalono, ile zachorowań jest związanych z jajkami, wiadomo, że najczęstszym źródłem zakażenia są produkty pochodzenia zwierzęcego, zwłaszcza jaja i drób.
Przechowywanie i przygotowanie jajek
Największym zagrożeniem nie są same jajka, ale ich niewłaściwe przechowywanie i przygotowanie.
Deividas Kalinauskas, kierownik Wydziału Produktów Zwierzęcych VMVT podkreśla, że aby stół wielkanocny był bezpieczny, należy przestrzegać kilku prostych zasad: przechowywać jajka w lodówce, unikać wahań temperatury i dobrze je ugotować lub upiec przed spożyciem. Szczególnie ważne jest, aby dzieci, osoby starsze i kobiety w ciąży unikały potraw z surowymi jajkami. Po kontakcie z skorupkami należy umyć ręce i trzymać je z dala od innych produktów spożywczych. Higiena w kuchni jest równie ważna – aby uniknąć zanieczyszczenia krzyżowego, zaleca się używanie oddzielnych przyborów lub powierzchni.
Tylko naturalne barwniki
Podczas malowania pisanek zaleca się stosowanie wyłącznie barwników spożywczych lub naturalnych, takich jak łusek cebuli, buraki lub kurkuma. Barwniki niespożywcze mogą być szkodliwe dla zdrowia. Zaleca się umycie jaj przed barwieniem i przechowywanie ich w lodówce po malowaniu. Jajka z uszkodzoną lub popękaną skorupką również nie powinny być spożywane.
Czy kolor skorupki jajka ma znaczenie?
Co ciekawe, kolor skorupki jajka – biały, brązowy, a czasem nawet niebieskawy lub zielonkawy – nie ma wpływu na jego wartość odżywczą ani bezpieczeństwo. Kolor zależy wyłącznie od odmiany kury, więc jest to jedynie różnica w wyglądzie, a nie wskaźnik jakości. Natomiast kolor żółtka może wahać się od jasnożółtego do intensywnie pomarańczowego. Zależy to od paszy dla kurczaków – im więcej naturalnych pigmentów (na przykład karotenoidów), tym jaśniejsze żółtko, ale kolor niekoniecznie oznacza większą wartość odżywczą lub lepszą jakość.
Specjaliści VMVT podkreślają, że jajka są bezpiecznym produktem spożywczym, jeśli przestrzegane są podstawowe zasady higieny i przechowywania. Tylko odpowiedzialne przestrzeganie zasad higieny i obróbka termiczna jajek pozwala uniknąć problemów zdrowotnych. Należy więc zadbać o to, aby wielkanocny stół był nie tylko kolorowy, ale i bezpieczny dla całej rodziny.
