Choroby odkleszczowe
Specjaliści NVSC przypominają, że ludzie najczęściej zarażają się chorobami odkleszczowymi (boreliozą, kleszczowym zapaleniem mózgu) po ukąszeniu przez zakażonego kleszcza. Należy pamiętać, że kleszczowym zapaleniem mózgu można się również zarazić poprzez spożycie zakażonego niepasteryzowanego mleka koziego i krowiego i jego produktami.
Kleszczowe zapalenie mózgu (lit. erkinis encefalitas) to wirusowa infekcja ośrodkowego układu nerwowego, która może powodować zapalenie opon mózgowych, zapalenie mózgu, a nawet śmierć. W tym roku w okresie styczeń-czerwiec odnotowano na Litwie 176 przypadków kleszczowego zapalenia mózgu, a w ubiegłym roku w tym samym okresie – 214. Śmiertelność z powodu kleszczowego zapalenia mózgu wynosi 0,5-4 proc. W pierwszej połowie tego roku odnotowano dwa przypadki zgonów z powodu kleszczowego zapalenia mózgu, w zeszłym roku o tej samej porze – pięć.
„Około 33 proc. osób, które zaraziły się tą chorobą, nie wraca do pełnego zdrowia, tzn. utrzymują się u nich objawy resztkowe. Najczęstsze to zaburzenia koncentracji i snu, uporczywe bóle głowy, wzmożona wrażliwość, zmiany w zachowaniu, a rzadziej paraliż” – mówi Milda Žygutienė, główna specjalistka Wydziału Chorób Zakaźnych NVSC.
Boreliozę (lit. Laimo liga) wywołują bakterie przenoszone przez kleszcze. Choroba często zaczyna się od zaczerwienienia na skórze (zwanej „rumieniem wędrującym”), ale nieleczona może prowadzić do uszkodzenia stawów, układu nerwowego lub serca. W tym roku, między styczniem a czerwcem, zarejestrowano 4329 przypadków boreliozy, w porównaniu z 4593 w analogicznym okresie ubiegłego roku. Nie odnotowano zgonów z powodu tej choroby. Obecnie nie ma szczepionki przeciwko tej chorobie, dlatego profilaktyka osobista jest podstawą ochrony.
„Wybierając się na piknik lub spacer na łonie natury, załóż jasną, zakrywającą ciało odzież: koszulkę z długim rękawem, spodnie, czapkę lub kaptur. Ważne, aby końce rękawów i spodni dobrze przylegały. Spryskaj ubranie środkiem odstraszającym kleszcze. Po powrocie weź prysznic, przebierz się w inne ubrania, a zużyte ubrania wypierz lub powieś w słonecznym miejscu, ponieważ kleszcze przeżywają krótko w suchym otoczeniu. Pamiętaj o dokładnym obejrzeniu swojego ciała – z uwzględnieme pach, szyi, pachwin i zgięć kolan i łokci, ponieważ kleszcze często się tam przyczepiają” – przypomina Žygutienė.
Jak chronić się przed chorobami odkleszczowymi?
Najskuteczniejszym sposobem ochrony przed kleszczowym zapaleniem mózgu jest szczepienie. Szczepienie można przeprowadzić według dwóch schematów szczepień: zwykłego i przyspieszonego. W przypadku schematu zwykłego pierwsze dwie dawki szczepionki podaje się w odstępie 1–3 miesięcy, a termin podania trzeciej i kolejnych dawek przypominających zależy od konkretnego producenta szczepionki i jest podany w ulotce informacyjnej. Niezawodna ochrona powstaje po trzech dawkach szczepionki.
„Aby utrzymać odporność, nie należy zapominać o dawkach przypominających, które podaje się co 3–5 lat. Warto pamiętać, że osoby w wieku 50–55 lat mają możliwość bezpłatnego zaszczepienia się – zarówno pierwszą, jak i kolejnymi dawkami szczepionki” – przypomina przedstawicielka NVSC.
Jak wyciągnąć kleszcza?
Jeśli zauważysz kleszcza, należy go jak najszybciej usunąć. Należy to zrobić pęsetą, chwytając kleszcza jak najbliżej skóry i energicznym ruchem wyciągając. Ważne jest, aby nie naciskać na ciało kleszcza, nie smarować go tłuszczem ani innymi płynami – może to zwiększyć ryzyko zakażenia. Po usunięciu miejsce ukąszenia należy zdezynfekować.
„Jeśli kleszcza nie udało się całkowicie wyciągnąć, a jego cząstka pozostała w skórze – nie ma powodu do obaw, organizm usunie go sam. Jednak po ukąszeniu należy obserwować swoje samopoczucie przez co najmniej miesiąc. Jeśli w miejscu ukąszenia pojawi się zaczerwienienie, gorączka lub nastąpi pogorszenie ogólnego stanu zdrowia – należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza” – podkreśla Žygutienė.
