Dobiegły końca trwające ponad pół roku prace nad Studium Urbanistycznym Drewnianych Śnipiszek. W proces aktywnie zaangażowali się mieszkańcy, właściciele i deweloperzy nieruchomości, eksperci ds. ochrony dziedzictwa kulturowego, architekci oraz specjaliści Samorządu m. Wilna. Wnioski ze studium staną się podstawą dalszych decyzji dotyczących ochrony i zrównoważonego rozwoju jednej z najbardziej unikatowych historycznych drewnianych dzielnic Wilna.

Wycinankarstwo kurpiowskie z Puszczy Białej, tradycyjna plastyka obrzędowa i zdobnicza Pałuk oraz tradycja wylewania i noszenia świec olbrzymek w Tyszowcach zostały wpisane na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Tworzona od 2013 r. lista liczy obecnie 127 pozycji dokumentujących żywe tradycje, zwyczaje i umiejętności przekazywane z pokolenia na pokolenie.

Wilno przetestowało innowację stworzoną przez Litwinów, której dotychczas nie stosowano na świecie – oparty na sztucznej inteligencji model monitorowania zmian cennych elementów dziedzictwa kulturowego. Za pomocą technologii 3D i dronów została zdigitalizowana 15-hektarowa część Starego Miasta, w której z pomocą sztucznej inteligencji zidentyfikowano ponad 10 tysięcy cennych elementów: okna, kominy, okna dachowe, drzwi, balkony, pilastry itp. Zgromadzone dane stały się cyfrową kopią dziedzictwa kulturowego i w razie potrzeby mogą być wykorzystane w projektach renowacyjnych, badaniach w sprawie naruszeń, a nawet do renowacji elementów architektonicznych i uszkodzonych lub utraconych elewacji budynków.

W tym tygodniu w pałacu w Glinciszkach omówiono osiągnięcia i wyzwania w zakresie ochrony zabytków w regionie wileńskim. W organizowanym przez Komisję Dziedzictwa Kulturowego wydarzeniu „Współtworzenie - łącznik kultury i dziedzictwa” uczestniczyli wicemer rejonu solecznickiego Józef Rybak oraz specjalista wydziału budownictwa i architektury administracji samorządu Paweł Sawiel. Podczas spotkania omówiono tendencje w ochronie dziedzictwa kulturowego regionu wileńskiego, wymieniano się doświadczeniami samorządów oraz przedstawiono inicjatywy konserwatorskie.

5 czerwca br. w Druskiennikach na Litwie odbyło się 14. posiedzenie Polsko-Litewskiej Grupy Ekspertów do spraw Zachowania Dziedzictwa Kulturowego. To najważniejsze forum współpracy obu państw w zakresie ochrony i promocji wspólnego dziedzictwa. Spotkaniu przewodniczyły: Bożena Żelazowska, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP oraz dr Ingrida Veliutė, wiceminister kultury Republiki Litewskiej.

Na ochronę obiektów wpisanych na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO wileński samorząd przeznaczy 8 mln euro. Kolejne 1,6 miliona przeznaczą także mieszkańcy stolicy.