Przed 103 laty Wileńszczyzna została wyzwolona przez swoich żołnierzy

2023-10-09, 15:47
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
W październiku 1920 roku Wilnianie tłumnie i entuzjastycznie witali swoich wyzwolicieli – synów Ziemi Wileńskiej W październiku 1920 roku Wilnianie tłumnie i entuzjastycznie witali swoich wyzwolicieli – synów Ziemi Wileńskiej

103 lata temu, 8 października 1920 r., oddziały pod dowództwem gen. Lucjana Żeligowskiego za wiedzą Józefa Piłsudskiego rozpoczęły „bunt” mający na celu wyzwolenie Wilna i Wileńszczyzny oraz przekazanie miejscowej ludności prawa decydowania o przyszłości tych ziem. Wyzwolenie miasta zostało przyjęte z entuzjazmem przez miejscową ludność na Wileńszczyźnie.

Wilno po zakończeniu I wojny światowej kilkukrotnie przechodziło z rąk do rąk. Pod koniec grudnia 1918 r. z miasta wycofały się oddziały niemieckie. Po krótkich starciach z Litwinami i miejscowymi bolszewikami Wilno przejęły siły polskiej samoobrony. Po kilku dniach zostały zmuszone do jego opuszczenia przed zbliżająca się Armią Czerwoną (…). W kwietniu 1919 r. miasto zostało odzyskane w wyniku błyskotliwej ofensywy, dowodzonej przez Józefa Piłsudskiego. Wilno było polskie aż do lipca 1920 roku, gdy do miasta wkroczyli bolszewicy w ramach ofensywy na Warszawę marszałka Tuchaczewskiego. Po zwycięskiej Bitwie Warszawskiej uciekający bolszewicy 31 sierpnia 1920 r. przekazali Wilno władzom Litwy Kowieńskiej, tym samym, prowokując nowy konflikt o miasto.

9 października 1920 roku mieszkańcy Wilna witali swych wyzwolicieli

Dowódca 1. Dywizji Litewsko-Białoruskiej, pochodzący z Wileńszczyzny, gen. Lucjan Żeligowski 8 października 1920 r. wyruszył w kierunku Wilna, Wojska litewskie nie stawiały większego oporu. Po rozbrojeniu żołnierzy zwalniano do domów, podkreślając, że celem operacji nie jest walka z Litwinami, by w następnym dniu 9 października 1920 r. o godz. 14.15 1 Kompania Mińskiego Pułku i 1 szwadron 3. Pułku Strzelców Konnych wkroczyły do Wilna. Akcja przeszła do historii jako tzw. „Bunt Żeligowskiego”. Jej przeprowadzenie było szybkie i w zasadzie bezkrwawe, gdyż dywizja miała zdecydowaną przewagę nad znajdującymi się na tym terenie oddziałami litewskimi. Co więcej, operacja spotkała się z entuzjastycznym wsparciem miejscowej ludności. W tej sytuacji wojsko i instytucje litewskie, pomimo protestów, były zmuszone wycofać się. Na zdobytych terenach gen. Lucjan Żeligowski proklamował Republikę Środkowej Litwy, która zajmowała powierzchnię 13,5 tys. km² i liczyła niemal pół miliona ludności (z której około 70 proc. stanowili Polacy, 20 proc – Żydzi, i tylko 4 proc. – Litwini) formalnie niezależny organizm państwowy, który posiadał własną administrację, armię, pocztę oraz flagę narodową z Orłem Białym i Pogonią w herbie ze stolicą w Wilnie. Zgodnie z założeniami koncepcji federacyjnej Józefa Piłsudskiego, wraz z Litwą Wschodnią (tereny obecnego państwa Białoruś) i Litwą Zachodnią (dawne tereny guberni kowieńskiej) Wileńszczyzna miała tworzyć pozostające w unii z Polską państwo litewskie, składające się z trzech kantonów narodowościowych. 12 października 1920 r. gen. Lucjan Żeligowski wydał dekret, w którym ogłosił, że będzie sprawować władzę zwierzchnią na terenie Litwy Środkowej jako naczelny dowódca wojska, a funkcje rządu obejmie powołana przez niego Tymczasowa Komisja Rządząca. Przez kolejne 1,5 roku Republika Litwy Środkowej funkcjonowała jako formalnie niepodległe państwo. Językiem urzędowym na jej terenie był polski.

W marcu 1922 r. na terenie Wileńszczyzny odbył się demokratyczny plebiscyt o przyszłości tych ziem, w którym przy wysokiej 64 procentowej frekwencji absolutna większość głosujących opowiedziała się za połączenie się z Rzeczpospolitą Polską. Po roku 15 marca 1923 r. decyzję tą potwierdziła Rada Ambasadorów mocarstw światowych (USA, W. Brytania, Francja, Włochy, Japonia i in.). Władze Litwy Kowieńskiej z decyzjami ludności Wileńszczyzny i Rady Ambasadorów zgodziły się dopiero w roku 1938, nawiązując stosunki dyplomatyczne z Polską. Jednak już w październiku 1939 roku Litwa Kowieńska kosztem utraty swej suwerenności z rąk J.Stalina przejęła Wilno i Wileńszczyznę Zachodnią w swe granice.

 

 

Komentarze   

 
#9 ego 2023-10-24 22:59
Chwała Bohaterom !
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#8 marcin 2023-10-17 19:03
Potrzebna była decyzja i działanie. Dzięki takim odważnym patriotom jak gen. Żeligowski Wilno powróciło do Macierzy.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#7 Jur 2023-10-17 19:03
Warto pamiętać jak wyglądałaby Europa po zwycięstwie bolszewików nad Marszałkiem Piłsudskim.To byłaby katastrofa a
sowieckie państwo obejmowało Europę po Hiszpanię.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#6 Jan72 2023-10-17 19:01
Mieszkańcy Wileńszczyzny oraz polskie elity polityczne zdały wówczas egzamin z polskiego patriotyzmu. W niełatwych czasach, gdy po mrokach zaborów wykuwały się granice Rzeczypospolitej, nasi przodkowie wznosili się ponad podziały i pracowali zgodnie dla Ojczyzny.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#5 Wolski 2023-10-17 19:01
Wielki patriotyzm i bohaterska postawa Wilniuków przed ponad 100 laty przyniosła zwycięstwo nad szatańską bolszewią, jak też zniweczyła ich intrygi z przekazaniem Wilna w ręce pozamiejscowych Litwinów
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#4 pl-lt 2023-10-11 14:07
Wilno Warszawa, wspólna sprawa!
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#3 Radek 2023-10-09 16:36
O takich datach trzeba pamiętać.
CHWAŁA BOHATEROM!
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#2 Janusz 2023-10-09 16:34
Chwała i wieczna pamięć Bohaterom walczącym o wolność Ojczyzny-Wileńszczyzny!
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#1 Patriota 2023-10-09 16:03
Cześć i chwała Bohaterom – synom ziemi Wileńskiej! Cześć i chwała dzielnym żołnierzom generała Lucjana Żeligowskiego, którzy wyzwolili swoje rodziny od przemocy obcych!
Cytować | Zgłoś administratorowi
 

Dodaj komentarz

radiowilnowhite

EWANGELIA NA CO DZIEŃ

  • Czwartek, 29 lutego 2024

    Łk 16, 19-31

    Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

    Jezus powiedział do faryzeuszów: „Był pewien bogaty człowiek. Ubierał się w purpurę i bisior i każdego dnia wystawnie ucztował. Przed bramą jego domu leżał pokryty wrzodami pewien żebrak, imieniem Łazarz, który pragnął nasycić się resztkami ze stołu bogacza. Lecz tylko psy przychodziły i lizały mu wrzody. Gdy żebrak umarł, został zaniesiony przez aniołów na łono Abrahama. Umarł także bogacz i został pochowany. Cierpiąc męki w piekle, podniósł oczy i ujrzał z daleka Abrahama i Łazarza na jego łonie. Zawołał: «Ojcze Abrahamie, zmiłuj się nade mną! Poślij Łazarza, aby umoczył w wodzie koniec swego palca i zwilżył mój język, gdyż bardzo cierpię w tym płomieniu». Lecz Abraham odparł: «Dziecko, przypomnij sobie, że ty za życia otrzymałeś swoje dobra, podczas gdy Łazarz doświadczył zła. Teraz on tutaj doznaje pociechy, a ty cierpisz męki. Poza tym między nami a wami istnieje ogromna przepaść, aby ci, którzy chcieliby przejść stąd do was, albo stamtąd do nas, nie mogli tego dokonać». Tamten powiedział: «Ojcze, proszę cię, poślij go więc do mojego rodzinnego domu. Mam bowiem pięciu braci. Niech ich przestrzeże, aby i oni nie dostali się do tego miejsca męki». Lecz Abraham odparł: «Mają Mojżesza i Proroków! Niech im będą posłuszni!». Lecz on odpowiedział: «Nie, ojcze Abrahamie! Ale gdyby ktoś z umarłych udał się do nich, nawrócą się». Wtedy powiedział mu: «Jeśli Mojżesza i Proroków nie słuchają, to nawet gdyby ktoś powstał z martwych, także nie dadzą się przekonać»”.

    Czytaj dalej...
 

 

Miejsce na Twoją reklamę
300x250px
Lietuva 24Litwa 24Литва 24Lithuania 24