W czasie okupacji niemieckiej Rodzina udzieliła schronienia jedenastu osobom narodowości żydowskiej – z Kazimierza Dolnego i Puław.

26 lutego 2026 r., z udziałem Prezydenta Karola Nawrockiego odbyła się uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych członkom rodzin ofiar totalitaryzmów, podczas której wręczono również noty identyfikujące zamordowanych członków rodziny Pochwatków.

Rodzina Pochwatków została zamordowana przez Niemców 5 stycznia 1943 r., w odwecie za ratowanie osób narodowości żydowskiej. Gospodarz zdążył w ostatniej chwili ostrzec ukrywających się Żydów, którzy zbiegli do lasu.

Szczątki Józefa, Bronisławy i Pelagii Pochwatków oraz Janiny Czapli (córka) i jej nienarodzonego dziecka zostały odnalezione 4 lipca 2024 r. w czasie prac prowadzonych przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN w Kolczynie w gminie Józefów nad Wisłą w województwie lubelskim.

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką obchodzony jest 24 marca. To wyraz hołdu dla tych, którzy w trudnym okresie okupacji niemieckiej, mimo grożącej kary śmierci, decydowali się pomagać współobywatelom narodowości żydowskiej. To święto państwowe ustanowione w 2018 roku przez parlament z inicjatywy Prezydenta Andrzeja Dudy. Data jest symboliczna, 24 marca 1944 roku dokonano egzekucji na bł. Rodzinie Ulmów. Tego dnia w Markowej niemieccy żandarmi zamordowali ośmioro Żydów oraz ukrywające ich małżeństwo z siedmiorgiem dzieci. Życie stracili: Józef i Jego żona Wiktoria będąca w zaawansowanej ciąży, a także Stanisława, Barbara, Władysław, Franciszek, Antoni i Maria. Rodzina Ulmów z Markowej została beatyfikowana przez Papieża Franciszka 10 września 2023 roku.

Według szacunków historyków, za pomoc Żydom w czasie niemieckiej okupacji zginęło prawie tysiąc Polaków.

Źródło: prezydent.pl