– Jest nie do zaakceptowania, by w wolnej Polsce, 36 lat po upadku komunizmu, wciąż straszyły relikty sowieckiego panowania. Ten obiekt to nie żaden pomnik, to symbol sowieckiego panowania nad tym terenem – podkreślił zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski.

– Nie można mówić, że armia sowiecka przyniosła wolność. Sowieci pokonali Niemców, ale żadnej wolności Polakom nie przynieśli. Zapoczątkowali nowy okres – okres okupacji sowieckiej, później dominacji sowieckiej, tworząc marionetkowe państwo polskie, które znajdowało się pod zupełną kontrolą Moskwy – zaznaczył Karol Polejowski.

Tak zwany „Pomnik polsko-radzieckiego braterstwa broni” upamiętniał wydarzenie, które w rzeczywistości nigdy nie miało miejsca. Monument poświęcony był Armii Czerwonej, która 5 marca 1945 r., siłami 1 Armii Pancernej Gwardii I Frontu Białoruskiego, zajęła Płoty bez udziału polskich jednostek tzw. ludowego Wojska Polskiego podporządkowanych sowieckiemu dowództwu. Obiekt ten, przez dziesięciolecia obecny w przestrzeni publicznej, był reliktem minionej epoki i stanowił symbol sowieckich wpływów w regionie. Jego usunięcie było istotnym krokiem w procesie dekomunizacji, a także symbolicznym rozliczeniem z przeszłością.

„Pomnik polsko-radzieckiego braterstwa broni” powstał w 1977 r., z okazji 700-lecia nadania Płotom praw miejskich. Należał do grupy podobnych upamiętnień stawianych na szlaku bojowym II Armii Wojska Polskiego, związanych z ofensywą w 1945 r. w kierunku Berlina. Był poświęcony także wkroczeniu do Płotów 5 marca 1945 r. 1. Armii Pancernej Gwardii 1. Frontu Białoruskiego. Rzeźba przedstawiała żołnierza niosącego na ramieniu rannego towarzysza, trzymającego w dłoni granat. Napis na postumencie brzmiał: „Z regionu Płot w dniu 10 marca 1945 r. oddziały 4 Dywizji Piechoty im. Jana Kilińskiego 1 Armii Wojska Polskiego we współdziałaniu z Armią Radziecką rozpoczęły działania bojowe w kierunku Golczewa”.

Na terenie Polski wciąż pozostają obiekty propagandowe fałszujące najnowszą historię Polski. Instytut Pamięci Narodowej prowadzi działania, wynikające z Ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego, mające na celu usunięcie z przestrzeni publicznej tego typu obiektów, propagujących zbrodniczy system komunistyczny.

Na podst. IPN