Główne uroczystości odbyły się w Pruszkowie pod pomnikiem „Tędy przeszła Warszawa”, na terenie dawnego niemieckiego obozu przejściowego. Doradca w imieniu Prezydenta RP Andrzeja Dudy złożył wieniec oraz odczytał list skierowany do uczestników wydarzenia:

– W naszych dziejach Dulag w Pruszkowie zapisał się jako miejsce cierpienia i pełnego lęku wyczekiwania na dalsze wyroki niemieckich prześladowców. Kilka tysięcy ludzi znalazło tu śmierć – z rąk okrutnych strażników, z powodu ran, chorób, niedożywienia i ciężkich warunków bytowych. Większość osadzonych wygnano w różne rejony Generalnego Gubernatorstwa, część deportowano do obozów koncentracyjnych lub na roboty przymusowe w głębi Rzeszy. Blisko sto tysięcy osób zdołało zbiec. Dzięki pomocy polskiego personelu obozu, mieszkańców okolicznych miejscowości, działaczy Rady Głównej Opiekuńczej i polskich organizacji konspiracyjnych liczni osadzeni i uciekinierzy przetrwali obozową gehennę i doczekali końca wojny. Wśród ocalonych z Dulagu były wybitne postacie świata kultury, nauki i polityki, w tym były prezydent Stanisław Wojciechowski. W ten sposób dzieje obozu stały się nie tylko historią o cierpieniu, przemocy i niegodziwości, lecz także o odwadze, ofiarności i solidarności w obliczu wspólnego zagrożenia. (...) Z głębokim szacunkiem i wdzięcznością myślę o wszystkich, którzy utrwalają pamięć o tamtych wydarzeniach i ich bohaterach. Dziękuję organizatorom i uczestnikom dzisiejszych uroczystości, w tym władzom lokalnym oraz zespołowi Muzeum za uczczenie naszych rodaków więzionych w Dulagu 121, za troskę o polską pamięć historyczną oraz związaną z nią dobrą przyszłość naszej Ojczyzny – napisał prezydent.

Obóz przejściowy w Pruszkowie funkcjonował od 6 sierpnia 1944 do 16 stycznia 1945 roku. W tym okresie – według różnych szacunków – przeszło przez niego od 340 tys. do 650 tys. warszawiaków oraz mieszkańców podwarszawskich miejscowości, z czego od 60 tys. do 70 tys. trafiło do obozów koncentracyjnych.

prezydent.pl