Podczas briefingu prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki przypomniał, że powstały 80 lat temu PKWN był aktem zdrady komunistów wobec Polski, która kończyła swoje zmagania w II wojnie światowej.

– Ten pomnik jest trybutem dla sprawców i pogardą dla ofiar. Od dawna nie powinien tutaj być – powiedział prezes IPN.

– Komuniści nie tylko zabrali nam wolną i niepodległą Rzeczpospolitą, ale po 1945 roku robili wszystko, aby naszą narodową duszę i umysły poddać lobotomii – chirurgicznemu zabiegowi na naszej świadomości, który miał zabrać nam naszego ducha. Dlatego w całej Polsce w tym czasie pojawiły się pomniki – ahistoryczne, kłamstwa i pogardy dla ofiar oraz trybutu dla sprawców. Taki obiekt propagandowy powstał także tutaj w Nowogardzie – mówił dr Karol Nawrocki.

Podkreślił, że komuniści chcieli wmówić Polakom, że od zwycięstwa pod Grunwaldem w 1410 do 1945 roku między Polską a Rosją obowiązywało braterstwo broni. Nie zauważyli 123 lat rozbiorów Polski, spowodowanych także przez Rosję carską, zwycięstwa Polaków nad bolszewikami w roku 1920, tysięcy ofiar operacji antypolskiej NKWD i II wojny światowej, którą wywołał Hitler ze Stalinem.

Prezes IPN podziękował wszystkim, którzy protestowali przeciwko istnieniu pomnika i zabiegali o jego usunięcie.

Tzw. „Pomnik Kombatantom Rzeczypospolitej Polskiej” znajdował się na Placu Wolności, tuż przy Urzędzie Miejskim w Nowogardzie. Pod nazwą „Braterstwa Broni” powstał z inicjatywy lokalnych działaczy partyjnych. Odsłonięto go 7 listopada 1972 r., w 55. rocznicę wybuchu rewolucji październikowej i 50. rocznicę powstania Związku Sowieckiego. Na cokole zostali umieszczeni dwaj średniowieczni rycerze oraz dwaj żołnierze – czerwonoarmista z gwiazdą na hełmie oraz „ludowego” Wojska Polskiego. Podczas uroczystości obecni byli m.in.: sekretarz ds. propagandy w KW PZPR w Szczecinie Jerzy Łazarz, konsul ZSRS w Szczecinie Wasilij Owczarow i przedstawiciele Północnej Grupy Wojsk Sowieckich z Legnicy, czyli wojsk okupujących nasz kraj. W 1992 r. obiekt został wyremontowany a w 1995 r. przemianowany na „Pomnik Kombatantom RP”. Została na nim umieszczona tablica z inskrypcją: „Kombatantom Rzeczypospolitej Polskiej – 11 listopada 1995”, z wizerunkiem orła w koronie i emblematem Orderu Wojennego Virtuti Militari. Z hełmu czerwonoarmisty została skuta gwiazda.

Obiekt jest 41. monumentem zdemontowanym w ramach dekomunizacji po apelu prezesa IPN w marcu 2022 r. Demontaż sfinansował Instytut Pamięci Narodowej.

IPN