Laureatami V edycji nagrody zostali:

Lubelska Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy (LWK OHP)
Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich
Kresowe Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze im. Orląt Lwowskich (KTTK)
Tomasz Kuba Kozłowski
Stanisław Szarzyński
Wojciech Drelicharz – wyróżnienie

Podczas wręczenia nagród prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki podkreślił:

– Nie ma tożsamości bez pamięci, nie ma wspólnoty bez tożsamości, nie ma narodu bez wspólnoty. Tym samym pamięć o Kresach Wschodnich jest wspólnym obowiązkiem budowania – dzisiaj w XXI wieku – naszej narodowej wspólnoty, naszego ducha. Wielowiekowa tradycja I Rzeczypospolitej wyposażyła nasz naród w szereg cech, emocji, wrażliwość na dziedzictwo kulturowe, religię, krajobraz, historie, które są wciąż częścią polskiego narodu. Czasy zaborów poszerzyły tę perspektywę o ludzi z Kresów, którzy walczyli w czynie insurekcyjnym o polską niepodległość. Budowali polską literaturę, a pod koniec XIX wieku – publicystów, polityków, którzy wciąż myśleli o tej samej wolnej, niepodległej Rzeczpospolitej. To marzenie spełniło się w roku 1918 i II Rzeczpospolita była krajem z województwami południowymi i wschodnimi, była wolna i niepodległa.

Przypomniał, że rok 1939 doświadczył naród polski misterium głębokiego cierpienia i śmierci z rąk przedstawicieli dwóch systemów totalitarnych – niemieckiego narodowego socjalizmu i sowieckiego komunizmu. Podczas II wojny światowej ludzie mieszkający na Kresach doświadczyli jeszcze jednej strasznej i przerażającej zbrodni. Tym bardziej bolesnej, że zadanej z rąk sąsiadów – ukraińskich nacjonalistów.

– To zbrodnia, która zobowiązuje do dnia dzisiejszego. Zobowiązuje Instytut Pamięci Narodowej, ale też wszystkich państwa, do tego, by w końcu ekshumować i pochować ofiary ludobójstwa wołyńskiego – zaznaczył dr Karol Nawrocki.

List od Prezydenta RP Andrzeja Dudy, honorowego patrona tegorocznej uroczystości, odczytała dr Barbara Fedyszak-Radziejowska, doradca Prezydenta RP.

W uroczystości, która odbyła się 15 grudnia 2023 na Zamku Królewskim w Warszawie, wzięli udział m.in. Ambasador Węgier Orsolya Zsuzsanna Kovács, przedstawiciele środowisk kombatanckich, opozycji antykomunistycznej, nauki, kultury, duchowieństwa, zastępcy prezesa Instytutu Pamięci Narodowej: dr hab. Krzysztof Szwagrzyk i dr Mateusz Szpytma.

IPN