Pierwotnie obóz przeznaczony był głównie dla Polaków i to Polacy byli w pierwszym okresie działalności dominującą grupą więźniów (ok. 8 tys. osadzonych w 1940 r.). Sytuacja zaczęła zmieniać się po ataku niemieckim na Związek Sowiecki w 1941 r., kiedy to do Auschwitz zaczęły docierać pierwsze transporty więźniów sowieckich. Wówczas w obozie więzionych było ponad 26 tys. ludzi (ok. 15 tys. Polaków, ok. 10 tys. jeńców sowieckich i ok. 1 tys. Żydów). Liczba więźniów zaczęła gwałtownie rosnąć w 1942 r., gdy obóz został włączony do procesu masowej zagłady Żydów. Liczba osób, które straciły życie w KL Auschwitz szacowana jest na 1,1 mln.

Sejm w 2006 r. ustanowił 14 czerwca – dzień rocznicy pierwszego transportu więźniów do Auschwitz – świętem upamiętniającym ofiary nazistowskich obozów koncentracyjnych. W uchwale posłowie przypomnieli słowa papieża Benedykta XVI wypowiedziane podczas pamiętnej wizyty na terenie b. obozu „o nauce. która dla przyszłości ludzkości płynie z miejsca, gdzie nienawiść do ludzi doszła do swych najdalszych granic”. W dokumencie wspomniano też posłów na Sejm II RP, którzy oddali życie w obozie: Józefa Bakona, Norberta Barlickiego, Zygmunta Cardiniego, Dominika Dratwę, Gabriela Dubiela, Stanisława Dubois, Zygmunta Gardeckiego, ks. Stanisława Hałkę, Zygmunta Jaźwińskiego, Klemensa Kaczorowskiego, Ignacego Kalagę, Józefa Karwana, Stanisława Kielaka, Kazimierza Kierzkowskiego, Antoniego Kordowskiego, Józefa Manaczyńskiego, Antoniego Mizerę, Serwacego Niedbalskiego, Jana Nosala, Stanisława Nowaka, Ludwika Piechoczka, Jerzego Pikulskiego, Zofię Praussową, Romana Rybarskiego, Witolda Staniszkisa, Józefa Steinhofa, ks. Kazimierza Sykulskiego, Kazimierza Światopełka-Mirskiego, Władysława Tempkę, Edwina Wagnera.

W 2015 r. Izba „w imię prawdy historycznej” nadała świętu nową, precyzyjniejszą, nazwę: Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady. Sejm wezwał też w uchwale władze państwowe i samorządowe do „podejmowania inicjatyw upamiętniających ofiary II wojny światowej, w szczególności niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i niemieckich nazistowskich obozów zagłady, oraz polski wkład w walkę z niemiecką ideologią narodowego socjalizmu”.