Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej, ustanowiony przez parlamenty obu krajów dla upamiętnienia wyjątkowej historii i więzi obu narodów, obchodzony jest od 2007 roku naprzemiennie w Polsce i na Węgrzech. W 2018 roku obchody odbyły się w węgierskim Veszprém. Gospodarzem tegorocznego spotkania są Kielce.
Prezydent Andrzej Duda uroczyście przywitał prezydenta Węgier Jánosa Ádera na placu im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Kielcach, gdzie rozpoczynają się obchody Dnia Przyjaźni Polsko-Węgierskiej, które potrwają do niedzieli. Po ceremonii powitania pary prezydenckie udały się do Wojewódzkiego Domu Kultury, gdzie odbyło się spotkanie „w cztery oczy” oraz rozmowy plenarne delegacji pod przewodnictwem Andrzeja Dudy i Jánosa Ádera.
– Rozmawialiśmy o naszej współpracy w ramach Grupy Wyszehradzkiej, w ramach Trójmorza, a więc o współpracy infrastrukturalnej. Mówiliśmy o współpracy w zakresie rozwoju infrastruktury energetycznej, a ściślej mówiąc infrastruktury służącej przesyłowi gazu – relacjonował Andrzej Duda dziennikarzom.
Tematem rozmów z prezydentem Węgier był też rozwój infrastruktury drogowej, rozbudowa trasy Via Carpatia, proces tworzenia funduszu Trójmorza oraz zbliżający się szczyt Trójmorza (w tym roku w Słowenii). – Rozmawialiśmy również o perspektywie wyborów do Parlamentu Europejskiego, a więc o naszej przyszłości w Unii Europejskiej i o przyszłości Unii. Trudno było w tym kontekście nie poruszyć tematu brexitu – dodał prezydent RP.
Zaznaczył, że rozmowa z Jánosem Áderem dotyczyła też współpracy ze Stanami Zjednoczonym w ramach Inicjatywy Trójmorza, a także współpracy wojskowej w ramach NATO. Wśród poruszonych tematów znalazł się m.in. wątek „planowanych zakupów służących modernizacji naszych armii”.
W kieleckim Domu Kultury prezydenci otworzyli wystawę o Henryku Sławiku, który uratował kilka tysięcy polskich Żydów skazanych przez Niemców na zagładę. W czasie II wojny św. Henryk Sławik był delegatem na Węgry Ministerstwa Opieki Społecznej emigracyjnego rządu RP. Razem z Jozsefem Antallem seniorem, wyznaczonym ze strony węgierskiej do kontaktów z polskimi uciekinierami, ratowali żydowskie sieroty z Polski.
W utworzonym w Vácu sierocińcu Henryk Sławik dał schronienie setce takich sierot, oficjalnie twierdząc, że są to dzieci polskich oficerów. Podrabiał im dokumenty i uczył katolickich modlitw, a do odwiedzin sierocińca skłonił nawet nuncjusza apostolskiego, co skutecznie uciszyło podejrzliwych sąsiadów. Zgodnie z informacjami zamieszczonymi przez Instytut Yad Vashem swoje życie zawdzięcza mu ponad pięć tysięcy osób. Sam został zadenuncjowany i wydany Niemcom, którzy zesłali go do obozu Mauthausen-Gusen, gdzie został zamordowany w 1944 r. Mimo tortur nie wydał swojego przyjaciela i współpracownika – Jozsefa Antalla.
W 1990 r. Henryk Sławik został uhonorowany tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, a w 2010 r. Prezydent Lech Kaczyński odznaczył go pośmiertnie Orderem Orła Białego.
Po południu pary prezydenckie wzięły udział w Gali Przyjaźni Polsko-Węgierskiej w Kieleckim Teatrze Tańca. – Razem jesteśmy w Unii Europejskiej, wcześniej razem wyrwaliśmy się zza żelaznej kurtyny, razem przystąpiliśmy do Sojuszu Północnoatlantyckiego, razem jesteśmy częścią prawdziwie demokratycznego, wolnego świata – choć w sensie kulturowym zawsze byliśmy częścią wielkiej Europy Zachodu, wyrosłej z jej tradycji judeochrześcijańskiej – to dzisiaj jesteśmy tą częścią także w sensie politycznym. Ręka w rękę – podkreślił Andrzej Duda w swym wystąpieniu.
Podczas uroczystości János Áder został uhonorowany przez prezydenta Andrzeja Dudę Orderem Orła Białego – najstarszym i najwyższym odznaczeniem Rzeczypospolitej Polskiej.
Wieczorem polska para prezydencka wydała na cześć Jánosa Ádera i Anity Herczegh uroczysty obiad.
W sobotę przed południem prezydenci Polski i Węgier złożą kwiaty przy tablicy smoleńskiej oraz będą uczestniczyć w Mszy św. w bazylice katedralnej, po której odbędzie się uroczystość odsłonięcia popiersia węgierskiego kompozytora i pianisty Béli Bartóka. Następnie pary prezydenckie zapalą znicze pod pomnikiem Szarych Szeregów poświęconym harcerzom poległym za Ojczyznę.
Ostatnim punktem oficjalnego programu wizyty będzie obecność par prezydenckich na młodzieżowym turnieju piłki ręcznej, który odbędzie się w Hali Legionów.
Na podst. prezydent.pl
