Tryb i zasady składania egzaminów bardziej przyjazny dla ucznia

Przystępujący do matury w roku szkolnym 2025-2026 mieli możność dłużej decydować o tym, jakie egzaminy będą chcieli składać. Termin podjęcia decyzji co do ilości i rodzaju egzaminów został w tym roku szkolnym wydłużony do 15 lutego (w poprzednich latach był to 25 listopada). Więc uczniowie już nawet po studniówkach mogli dokonywać wyboru. Czy mając więcej czasu do namysłu dokonali odpowiednich wyborów, pokaże matura. Nowością podejmowania decyzji o składaniu egzaminów tego roku jest również to, że uczniowie klas III i IV gimnazjalnych mogą samodzielnie sprawdzić w systemie elektronicznym, czy szkoła zgodnie z ich decyzją zgłosiła ich na egzaminy. Informacje na ten temat są dostępne w systemie elektronicznym i do określonej daty (2 marca) uczniowie musieli potwierdzić wszystkie części egzaminów, a zauważone nieścisłości zgłosić pisemnie dyrektorowi szkoły. Taki tryb wprowadzono po tym, kiedy na ubiegłorocznej maturze zaistniały przypadki niezarejestrowania przez szkołę ucznia na wybrany egzamin.

Tegoroczna sesja egzaminacyjna potrwa od 30 marca do 19 czerwca. Pod koniec marca i na początku kwietnia odbędzie się ustna część egzaminu z języka litewskiego i literatury oraz języków obcych. Egzaminy pisemne rozpoczną się 1 czerwca, jako pierwszy będzie egzamin z języka litewskiego i literatury.

Wprowadzono zmiany, co do terminów składania części ustnej egzaminów. Uczniowie klas III będą zdawać ustną część egzaminu z języka litewskiego i literatury, a klas IV – ustną część z języka obcego nie podczas ferii wiosennych, które będą mieli po Wielkanocy, ale w tygodniu przed świętami, kiedy uczniowie niższych klas będą mieli ferie.

Z pewnością ucieszy przystępujących do matury kolejna zmiana w trybie składania egzaminów: tego roku podczas sesji powtórkowej (od 22 czerwca do 13 lipca) będą mogli powtórnie składać nie tylko niezaliczony egzamin z języka litewskiego i literatury, ale również drugą część egzaminu z matematyki. Będą mogli to zrobić (ponownie składać egzamin z języka litewskiego czy matematyki) na tym samym poziomie, na którym go składali lub wybrać poziom B, jeżeli za pierwszym podejściem przystępowali do egzaminu na poziomie A. Wniosek o ponowne przystąpienie do drugiej części egzaminu z matematyki ma być złożony do dyrektora szkoły w ciągu dwóch dni (roboczych) od daty ogłoszenia wyników. Pierwszą część egzaminu z matematyki będą mogli ponownie składać tylko ci maturzyści, którzy nie mogli tego zrobić z powodu niezarejestrowania ich w ub. roku przez szkołę na egzamin. Należy tu odnotować, że wyniki zdawanych podczas poprawkowej sesji egzaminów będą znane już po terminie podstawowej rekrutacji na studia, więc absolwenci szkół, którzy zdawali maturę na poprawkowej sesji, będą mogli kandydować na studia podczas dodatkowej rekrutacji.

Podczas sesji poprawkowej przystąpić do egzaminu nie składanego podczas sesji podstawowej tego roku będą mogli nie tylko ci uczniowie, którzy nie mogli tego zrobić z powodu choroby lub śmierci bliskiej osoby, ale również z przyczyn obiektywnych, np. z obowiązku przystąpienia do egzaminu wstępnego na zagranicznej uczelni, którego termin składania zbiegł się z okresem podstawowej sesji egzaminacyjnej.

Tego roku, po ubiegłorocznych skandalicznych zmianach w obliczaniu punktów upoważniających do zdania matury – dodaniu do wyników po 10 pkt, resort oświaty postanowił obniżyć poprzeczkę na maturze: by zdać egzamin dojrzałości uczeń ma uzyskać najmniej 25 punktów. Dotyczy to wszystkich przedmiotów i taki pułap będzie obowiązywał na maturze do 31 sierpnia 2027 roku. Obniżenie wymogów z ubiegłorocznych 35 pkt do 25 budzi kontrowersje, m. in. z tego powodu, że uzyskane z I części egzaminów maturalnych wyniki na poziomie 25 pkt – pozwalające mieć zaliczoną maturę, mogą demotywować maturzystów do nauki i uzyskania lepszych wyników z II części egzaminu.

Nie uległ tego roku zmianie wymóg, że do uzyskania matury potrzebne są zadowalające oceny roczne ze wszystkich przedmiotów oraz zdanie co najmniej dwóch państwowych egzaminów maturalnych: obowiązkowego dla wszystkich z języka litewskiego i literatury (poziom A lub B) oraz z jednego wybranego przedmiotu.

Osoby planujące podjęcie studiów wyższych muszą zdać trzy państwowe egzaminy maturalne: z języka litewskiego i literatury, z matematyki oraz z jednego wybranego przedmiotu. Wyjątek stanowią studia artystyczne, gdzie egzamin z matematyki nie jest wymagany.

Jak podaje Narodowa Agencja Oświaty, ogółem podczas podstawowej sesji egzaminacyjnej odbędzie się 39 egzaminów (ich I i II część), zaś w trakcie powtórkowej – 38. Tego roku nie obowiązują ograniczenia co do ilości składanych przez maturzystów egzaminów.

Jakie egzaminy wybrali uczniowie na maturze

Jak zakomunikował kierownik Narodowej Agencji Oświaty Simonas Šabanovas, wśród uczniów III klas gimnazjalnych obserwuje się tendencję składania I części egzaminu z języka i literatury litewskiej według rozszerzonego kursu, na poziomie A; wzrosła też liczba chętnych do składania egzaminu z matematyki na dwóch poziomach, zarówno wśród zdających I, jak i II część egzaminu. Obserwuje się również większy wybór egzaminów z nauk przyrodniczych.

29803 uczniów III klas gimnazjalnych, przystępujących do I części egzaminów maturalnych będzie składało tego roku obowiązkowy państwowy egzamin z języka litewskiego i literatury: 19432 na poziomie A (rozszerzonym) i 10371 – B (ogólnym). Do egzaminu z matematyki przystąpi 27883 (na poziomie A – 16144, zaś B – 11739) uczniów. Jednym z najbardziej popularnych egzaminów w tej grupie pozostaje egzamin z języka angielskiego. Tego roku będzie go składało 23760 gimnazjalistów III klas i będzie to prawie o 1,3 tys. więcej niż w roku ubiegłym. Wśród najczęściej wybieranych są egzaminy: z biologii - składać planuje go12631 uczeń, historii – 11215, geografii – 8591. Liczba je zdających jest większa niż w roku ubiegłym. Od kilku lat praktycznie na jednakowym poziomie utrzymuje się ilość chętnych składania egzaminów z fizyki - 4741 (w ub. r. było 4675), chemii – 3292 ( w ub. r. - 3124), ekonomiki i przedsiębiorczości – 3007 (w ub. r. – 2997) oraz informatyki – 4534 (w ub. r. – 4684).

Możemy się cieszyć, że wśród szkół mniejszości narodowych, uczniowie z polskich szkół praktycznie stuprocentowo wybierają egzamin państwowy z języka ojczystego na maturze. Tego roku przystąpi do niego 836 uczniów III klas gimnazjalnych (2025 r. było ich 831). Język rosyjski będzie składało 835 (2025 r. – 615), białoruski – 17 (2025 r.– 5). Jak widać, popularność języka ojczystego wzrasta.

Należy odnotować, że o ile składających nie zadowoli wynik I części egzaminu, to, niestety, tego roku nie będą go mogli ponownie składać na powtórkowej sesji egzaminacyjnej.

Do drugiej części matury z obowiązkowego państwowego egzaminu z języka litewskiego i literatury przystąpi tego roku 27263 maturzystów i jest to o 1,2 tys. więcej niż w ub. roku. Na poziomie A będzie go składało 17943 (w ub. r. - 17501), zaś na poziomie B – 9320 (w ub. r. - 8536) abiturientów.

Wśród egzaminów najbardziej popularnym jest egzamin z matematyki. Bez wątpienia tego przyczyną jest to, że obowiązuje wybierających się na studia (oprócz kierunków artystycznych). Wybrało go 23322 abiturientów i jest to prawie o 1700 więcej niż w roku ubiegłym. Na rozszerzonym poziomie przystąpi do niego – 14406, zaś na podstawowym - 8916 maturzystów.

Język angielski na II części matury wybrało praktycznie tyle samo uczniów IV klas gimnazjalnych, jak i w ubiegłym roku - 19548 (w ub. r. – 19656). Wśród cieszących się popularnością są egzaminy z nauk przyrodniczych: biologię planuje składać 10354 (o ponad 400 więcej niż w ub. r.); fizykę – 3592, chemię – 2518 ( z obydwu przedmiotów po ponad 350 więcej niż w ub. r.). Niestety, ten wzrost nie wskazuje na istotny przełom w zmianie orientacji uczniów co do priorytetowych kierunków studiów, raczej wynika z większej liczby tegorocznych abiturientów. I to nie rodzi optymizmu. Tak samo jak zmniejszenie liczby chętnych składania informatyki: tego roku ma ją składać 4100 abiturientów i jest to o ponad 200 mniej niż w roku ubiegłym. Podobnie jest z egzaminem z ekonomiki i przedsiębiorczości, do którego ma przystąpić zaledwie 1884 maturzystów – o 172 mniej niż w roku ubiegłym. Takie liczby nie rokują nam wzrostu specjalistów z dziedziny inżynierii czy innowacyjnych technologii, jak też nauczycieli przedmiotów ścisłych i przyrodniczych, których brak Litwa notuje z roku na rok coraz większy.

Tego roku wśród maturzystów obserwuje się również mniej zainteresowania historią i geografią: egzamin z historii planuje składać 9477 abiturientów i jest to o ponad pół tysiąca mniej niż w roku ubiegłym, zaś geografię – 6775. Tu sytuacja jest lepsza – jest to zaledwie nieco o ponad sto mniej niż w ub. roku.

Państwowy egzamin z ojczystego języka polskiego i literatury będzie składało 819 maturzystów szkół polskich. Do egzaminu z języka rosyjskiego na maturze przystąpi 581 abiturientów (w ub. r. - 661), białoruskiego – 5 (w ub. r. - 8).

Warto pamiętać o tym, że chcąc zdawać II część egzaminu maturalnego, należy mieć zdaną I część. O ile uczeń nie przystąpił do I części egzaminu w III klasie gimnazjalnej, to może to zrobić podczas poprawkowej sesji egzaminacyjnej.

Janina Lisiewicz
Nasza Gazeta nr 6 (1560)