Nowości tegorocznej sesji egzaminacyjnej

Do matury tego roku na Litwie przystąpiło ponad 27 tys. abiturientów, w szkołach z polskim językiem nauczania (według danych Stowarzyszenia Nauczycieli Szkół Polskich na Litwie „Macierz Szkolna” ) - 792 (355 w Wilnie; w rejonie wileńskim – 247; w rejonie solecznickim - 148; w rejonie trockim – 30; w rejonie święciańskim – 12).

Od dwóch lat na Litwie egzaminy maturalne są dzielone na dwie części: pierwszą część państwowego egzaminu uczniowie składają w XI klasie (III gimnazjalnej), zaś drugą – w XII (IV gimnazjalnej). Z pierwszej części pozyskać można do 40 proc. maksymalnej oceny (100 pkt), zaś z drugiej – 60 proc. Wyjątek stanowi egzamin z języka litewskiego i literatury: z pierwszej części można zdobyć 30 proc., a z drugiej - 70. Warto przypomnieć, że po ubiegłorocznym skandalu z dodawaniem 10 pkt do wyników egzaminów maturalnych (oprócz litewskiego), związanym z wręcz fatalnymi wynikami egzaminu z matematyki, kiedy bardzo istotny procent składających nie zdołał pokonać wprowadzonej poprzeczki w wysokości 35 pkt potrzebnych do zaliczenia egzaminu (co zamykało drogę na studia), tego roku resort oświaty podjął decyzje o jej obniżeniu do 25 pkt. Krytycy tego kroku uważają, że jest to dyskredytacją matury i nie służy motywacji do solidniejszej nauki. Jak zaznaczył dyrektor Narodowej Agencji Oświaty Simonas Šabanovas, taki pułap sprawił, że wielu maturzystów już po pierwszej części egzaminów ma pewność, że egzamin zdało. Więc o wyniki drugiej części martwią się ci, którym zależy na dobrych i bardzo dobrych wynikach.

Sesja egzaminacyjna (pisemna) – trwająca od 1 do 19 czerwca - obejmuje składanie równocześnie obu części egzaminów przez uczniów III i IV klas, co jest szczególnym wyzwaniem dla placówek oświatowych i bardzo komplikuje proces nauczania w gimnazjach, ze względu na to, że nauczyciele są zaangażowani w procesie zarówno przeprowadzania egzaminów, jak i sprawdzania prac. I chociaż jest to dopiero druga matura składana w tym kluczu, który był entuzjastycznie ogłoszony jako sposób na zmniejszenie stresu i równomiernego rozłożenia obciążenia związanego z maturą, to już tego roku pojawiły się opinie nawołujące do rezygnacji z „matury dzielonej na pół”.

Jedną z nowości tegorocznej matury jest to, że podczas sesji powtórkowej (od 22 czerwca do 13 lipca) uczniowie będą mogli powtórnie składać nie tylko niezaliczony egzamin z języka litewskiego i literatury, ale również drugą część egzaminu z matematyki. Będą mogli to zrobić na tym samym poziomie, na którym go składali lub wybrać poziom B, jeżeli za pierwszym podejściem przystępowali do egzaminu na poziomie A.

Ze względu na wzrost zagrożeń, w czasie sesji egzaminacyjnej obowiązują dodatkowe procedury dotyczące bezpieczeństwa. Narodowa Agencja Oświaty przygotowała specjalny algorytm postępowania na wypadek możliwych zagrożeń i nieprzewidzianych sytuacji, m. in. alarmu powietrznego. Zakłada on konkretne procedury i kroki, które miałyby podjąć centra egzaminacyjne oraz uczniowie. Np. w wypadku kiedy czerwony sygnał alarmowy zostanie ogłoszony przed egzaminem, a uczeń jeszcze nie dotrze do centrum egzaminacyjnego, to po odwołaniu zagrożenia będzie musiał udać się na egzamin albo w ciągu dwóch dni roboczych złożyć wniosek do dyrektora szkoły o przeniesienie egzaminu na sesję powtórkową. O ile egzamin zostanie przerwany z powodu alarmu powietrznego, to po jego odwołaniu i powrocie do sali uczniowie będą mogli wybrać jedno z rozwiązań: kontynuować egzamin, zakończyć go i oddać pracę do oceny albo nie kontynuować egzaminu i złożyć wniosek o przeniesienie go na sesję powtórkową. Możliwe będzie także przeniesienie egzaminu dla wszystkich kandydatów. Na szczęście, sesja egzaminacyjna przebiega bez zakłóceń.

Egzamin z matematyki znów budził emocje

Dobiega końca drugi tydzień sesji egzaminacyjnej. W pierwszym tygodniu maturzyści zdawali egzaminy z języka litewskiego i literatury, geografii oraz matematyki (drugie części).

Na poziomie rozszerzonym egzamin z języka litewskiego i literatury składało 17,9 tys. abiturientów, na ogólnym - 9,3 tys. Proporcje pozostają podobne, jak i w ubiegłym roku, kiedy odpowiednio na dwóch poziomach przystąpiło do jego składania – 17,5 tys. oraz 8,5.

Uczniowie mogli wybrać rozprawkę lub podjąć się interpretacji tekstu. Egzamin trwał cztery godziny. Wybierając poziom A – rozszerzony - objętość tekstu pracy powinna zawierać 450 słów, poziom B – podstawowy – 400. Ułatwieniem dla zdających na tym poziomie było to, że do każdego z tematów były 4 pytania naprowadzające.

Egzamin nie wywołał większych emocji, tematy raczej nie zaskoczyły, do wyboru maturzyści mieli zarówno teksty współczesnych autorów, jak i klasyków. Na poziomie A mogli wybrać interpretację wiersza Giedrė Kazlauskaitė „Pasterka chmur” („Debesų piemenė”) w aspekcie zmieniającego się stosunku człowieka do świata lub noweli Jurgisa Savickisa „Złodziej” („Vagis“) jako próby człowieczeństwa.

Wybierając rozprawkę mieli do rozważenia, jak ludzie zachowują się w obliczu zła, opierając się na opowiadaniu Vytautasa V. Landsbergisa „Alina” lub mogli dać odpowiedź na pytanie „Czy skromność jest wartością?”, opierając się na fragmencie poematu „Pory roku” („Metai”) Kristijonasa Donelaitisa.

Na poziomie B do interpretwacji był urywek z utworu Akviliny Cicėnaitė „Historia ciszy” („Tylos istorija“) pod kątem stosunków rodziców i dzieci oraz wiersz Maironisa „Wieczór nad jeziorem Czterech Kantonów („Vakaras ant ežero Keturių Kantonų“) – odczucia człowieka na łonie przyrody. Jako temat rozprawki było podane pytanie „Czy warto jest poświęcać się dla ojczyzny?” na podstawie opowiadania Vytautas V. Landsbergisa „Simas”(m. in. został on uznany za „prowokujący” przez wielu lituanistów). Drugi temat rozprawki dotyczył kwestii „Czy łatwo jest ludziom zmieniać swoje przekonania?” w oparciu o powieść Vincasa Mykolaitisa-Putinasa „W cieniu ołtarzy” („Altorių šešėly“). Z wywiadów udzielonych przez maturzystów wynika, że spora ich część wybrała na maturze temat zachowania się ludzi w obliczu zła.

3 czerwca 6,7 tys. maturzystów składało egzamin (drugą część) z geografii.

Najwięcej emocji każdego roku budzi egzamin z matematyki, który jest obowiązkowy dla tych, którzy wybierają się na studia (z wyjątkiem studiów na kierunkach artystycznych) Tego roku na poziomie A przystąpiło do niego 14,4 tys. maturzystów, zaś na poziomie B – 8,9 tys. Na egzamin składa się 17-20 zadań, które wymagają krótkiej odpowiedzi lub iałkowitego rozwiązania. Za każdą prawidłową odpowiedź na krótkie pytanie uczeń otrzymuje po 1 pkt. Wśród 7-10 zadań wymagających całkowitego rozwiązania są dwa typy zadań: 5-8 ustrukturyzowanych i 2-5 nieustrukturyzowanych, które dają możność dostać 50 pkt. Emocje wywołały zadania wymagające całkowitego rozwiązania. Jak stwierdzili uczniowie, jak też nauczyciele matematyki, znalazły się wśród nich zadania oparte na tematach, których nie było w programie. Kolejne zarzuty: niektóre polecenia były tak sformułowane, jakby stawiano sobie za cel zagmatwanie istoty zadania; poszczególne zadania były celowo komplikowane; poziom innych dorównywał tym, z którymi zmagają się olimpijczycy. Nie zabrakło opinii, że celem egzaminu było nie sprawdzenie wiedzy ucznia, lecz jego skołowanie. W wyniku – trwa zbiórka podpisów pod petycją w sprawie wymienionych zarzutów.

W poniedziałek, 8 czerwca, maturzyści zdawali egzaminy z filozofii oraz technologii inżynieryjnych. Pierwszy wybrało 80, zaś drugi - zaledwie 70 osób.

9 czerwca odbył się jeden z najbardziej popularnych egzaminów - z języka angielskiego. Przystąpiło do niego ponad 19,5 tys. maturzystów. A z kolei egzamin z ekonomiki i przedsiębiorczości 10 czerwca składało zaledwie nieco ponad1800 abiturientów. Dziś, 10 czerwca, maturzyści podejdą do egzaminu z biologii. Za tydzień – 17 czerwca - czekają na nich egzaminy z języków ojczystych. Maturzyści z polskich szkół po raz trzeci przystąpią tego roku do państwowego egzaminu z języka polskiego.

Do I etapu matury przystąpiło ponad 29 tys. uczniów

Uczniowie III klas gimnazjalnych również mają za sobą cały szereg pierwszej części egzaminów maturalnych. 2 czerwca składali egzamin z ekonomiki i przedsiębiorczości, który wybrało ponad 3 tys. uczniów. 3 czerwca historię składało 11, 2 tys. gimnazjalistów, zaś chemię (4 czerwca) — prawie 3,3 tys. Egzaminy odbywały się elektronicznie i trwały 90 minut. Do egzaminu z biologii przystąpiło 8 czerwca ponad 12,5 tys. uczniów, zaś z angielskiego, który miał miejsce 10 czerwca – ponad 23,7 tys.

Wyniki głównej i powtórkowej sesji egzaminacyjnej mają zostać ogłoszone najpóźniej do 16 lipca, z wyjątkiem wyników drugich części egzaminów z języka litewskiego i literatury oraz matematyki w sesji powtórkowej. Wszystkie wyniki po rozpatrzeniu apelacji mają być opublikowane 30 lipca.

Janina Lisiewicz
Nasza Gazeta nr 12 (1566)