Jubileusz zespołu „Wileńszczyzna”. 45 lat nieustannej troski o polską kulturę

2026-06-22, 16:45
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Jubileusz zespołu „Wileńszczyzna”. 45 lat nieustannej troski o polską kulturę Fot. Jerzy Karpowicz

W sobotę, 20 czerwca w Teatrze Narodowym Opery i Baletu w Wilnie odbył się koncert Reprezentacyjnego Polskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Wileńszczyzna” im. Gabriela Jana Mincewicza, poświęconego 45-leciu działalności zespołu.

Scena Teatru Narodowego Opery i Baletu została wybrana nieprzypadkowo, gdyż Jan Mincewicz, po koncercie z okazji 35-lecia zespołu powiedział, że „spotkamy się po pięciu latach w tej samej sali”. Tak też się stało w roku 2021, z okazji 40-lecia oraz obecnie, gdy zespół świętuje swoje 45 lat na scenie.

Jubileuszowy koncert stał się nie tylko świętem muzyki i tańca, ale także ważną okazją do oddania hołdu twórcom, kierownikom oraz członkom zespołu, którzy od 45 lat chronią, pielęgnują i prezentują światu unikatowe polskie dziedzictwo kulturowe Wileńszczyzny.

Swą obecnością na jubileuszu zespołu zaszczycili m.in. senator Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska, Konsul Generalny RP w Wilnie Dariusz Wiśniewski, I Radca w Ambasadzie RP Aleksandra Klimont-Bodzińska, wiceprezes Związku Polaków na Litwie Teresa Sołowjowa, burmistrz Giżycka Ewa Ostrowska, prezes Zarządu Głównego Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej Józef Szyłejko.

„Wileńszczyzna” ambasadorem kultury Ziemi Wileńskiej

List gratulacyjny na ręce kierownictwa zespołu wystosował m.in. prezydent Litwy Gitanas Nausėda.

„To nie tylko jubileusz Waszego zespołu, to lata pełne kulturowej posługi dla całej społeczności, narodu i państwa. Przez 45 lat „Wileńszczyzna” stała się najbardziej rozpoznawalnym ambasadorem kultury Ziemi Wileńskiej. Wasza działalność jest wspaniałym przykładem jak sztuka łączy narody, wzmacnia tożsamość narodową oraz pielęgnuje pamięć historyczną. Dzisiaj możemy się cieszyć jak nigdy niezwykle bliskimi stosunkami między Polską i Litwą, które są uzasadnione wspólną historią i dziedzictwem kulturowym oraz są fundamentem bezpieczeństwa i pokoju w Europie” – pisał w liście prezydent RL.

Skierował także wyrazy szacunku pod adresem twórcy zespołu: „Z wielkim szacunkiem wspominamy twórcę zespołu Jana Gabriela Mincewicza, którego wizja, energia twórcza i poświęcenie położyły twardy fundament pod sukces i długowieczność zespołu. Jego unikalne ekspedycje etnograficzne, podczas których zbierał polski folklor Wileńszczyzny pozwoliły na zaprezentowanie unikalnej kultury, tradycji i zwyczajów regionu w setkach koncertów na 4 kontynentach świata”.

Na zakończenie podziękował wszystkim członkom i kierownikom zespołu oraz życzył im twórczej energii, niekończącego się entuzjazmu, nowych twórczych szczytów i powodzenia w pielęgnowaniu tradycji, aby ich twórcza działalność „dalej łączyła ludzi, nadal pielęgnowała ducha Ziemi Wileńskiej, potwierdzała siłę kultury oraz pomagała w tworzeniu silnej, otwartej i wspaniałej Litwy.”

„Wileńszczyzna” instytucją kultury o międzynarodowej renomie

Z kolei list od prezydenta RP Karola Nawrockiego odczytał Radca Minister Ambasady RP Artur Soroko.

W liście głowa polskiego państwa dziękuje wszystkim, którzy przez te lata angażowali się w działalność zespołu: „Gratuluję jubileuszu działalności, dziękuję wszystkim, którzy przez 45 lat angażowali się w nieprzerwane funkcjonowanie i wszechstronny rozwój tej formacji. Dzięki Państwa staraniom zespół „Wileńszczyzna" stał się tym samym instytucją kultury o międzynarodowej renomie i żywym pomnikiem polskości na Litwie, znakiem narodowej dumy i tożsamości oraz mocnych więzi łączących nas, Polaków, wszędzie tam, gdzie żyjemy, pracujemy i tworzymy. Słowa wdzięczności, za ten sukces kieruję do byłych i obecnych kierowników zespołu, wokalistów, tancerzy, muzyków, choreografów, instruktorów i menedżerów, a także do wszystkich osób nieustannie wspierających jego działalność. Osobne wyrazy szacunku pragnę przekazać rodzicom, nauczycielom i wychowawcom członków zespołu, podtrzymującym w sercach płomień miłości do Polski i kultury polskich przodków od wieków osiadłych na Ziemi Wileńskiej” – napisał Karol Nawrocki.

Polski prezydent podkreślił także zasługi założyciela „Wileńszczyzny”: „Dzisiejszy uroczysty koncert jest także sposobnością, by uhonorować zasługi zmarłego niespełna 10 lat temu założyciela i patrona zespołu, nieodżałowanej pamięci Gabriela Jana Mincewicza. Ten znakomity pedagog, kompozytor i społecznik, trzykrotnie wybrany przez mniejszość Polską na posła do litewskiego Sejmu, orędownik zachowania szkolnictwa polskiego na Litwie oraz inicjator niezwykle popularnego, cyklicznego Festiwalu Kultury Polskiej „Kwiaty Polskie,” zainaugurował działalność państwa zespołu w Wilnie 1 maja 1981 roku, w dobie pokojowej rewolucji „Solidarności” i wzmożonych napięć między sowieckim imperium a Polską. Ufam, że rozmach i śmiałość, kreatywność, zapał i konsekwencja Gabriela Jana Mincewicza będą nieustannie towarzyszyć kierownictwu i członkom zespołu. Cieszę się, że barwne, porywające widowiska zespołu „Wileńszczyzna” są nie tylko profesjonalnie przygotowanymi prezentacjami na wysokim poziomie artystycznym, lecz także żywą lekcją historii i tradycji legionów, jego dawnych zwyczajów i życia codziennego. Choć w Państwa repertuarze nie brak polskich pieśni patriotycznych i tańców narodowych, zespół skupia się na przekazywaniu młodemu pokoleniu unikatowego folkloru Wileńszczyzny”.

Mniejszość polska na Wileńszczyźnie pozostaje ważną częścią naszego narodowego dziedzictwa

„Doceniamy zabieganie o to, co przez pokolenia spajało miejscową wspólnotę polską, a jednocześnie wzbogacało skarbiec naszej kultury narodowej. Uświetniając najważniejsze uroczystości i wydarzenia w życiu mieszkających tutaj Polaków, ukazują Państwo im dynamizm, kreatywność i wolę wiernego trwania przy spuściźnie przodków. W ostatnich miesiącach wielokrotnie odwiedzałem Litwę jako prezydent Rzeczypospolitej Polsce. Każda z tych wizyt utwierdzała mnie w przekonaniu, że mniejszość polska na Wileńszczyźnie pozostaje ważną częścią naszego narodowego dziedzictwa, współtworząc zarazem współczesną Litwę. Wspominając nasze miłe spotkania w 2018 roku podczas koncertów w Gdańskim Muzeum II Wojny Światowej oraz w 2025 roku w Ambasadzie Polskiej w Wilnie, wyrażam nadzieję, że swoimi licznymi występami na Litwie, w Polsce oraz w innych krajach, także na innych kontynentach nadal będą państwo budować pozytywny, atrakcyjny wizerunek miejscowej społeczności polskiej oraz całej rodziny i kultury ludowej, tak spójnym z tym przywiązanym do wartości patriotycznych i duchowych, a zarazem ociekającym bogactwem różnorodności” – napisał Karol Nawrocki.

45 lat nieustannej troski o polską kulturę na Wileńszczyźnie

List gratulacyjny wiceministra kultury i dziedzictwa narodowego RP Macieja Wróbla skierowany do kierowniczki zespołu Natalii Sosnowskiej, odczytał Wiesław Pietrzak, prezes Koła Stowarzyszenia Wspólnota Polska w Węgorzewie.

„Z okazji 45-lecia działalności artystycznej „Wileńszczyzny” pragnę złożyć na Pani ręce serdeczne gratulacje oraz wyrazy najwyższego uznania dla całego zespołu za wieloletnią pracę na rzecz zachowania i upowszechniania polskiego dziedzictwa kulturowego. 45 lat działalności to imponujący dorobek, na który składa się tysiące godzin prób, setki koncertów i występów oraz nieustanna troska o pielęgnowanie tradycji, języka i kultury polskiej na Wileńszczyźnie. Dzięki Państwu, Państwa zaangażowaniu, kolejne pokolenia odbiorców mogą poznawać bogactwo polskiej muzyki, pieśni i tańca ludowego, a także doświadczać siły wspólnoty budowanej wokół kultury i pamięci narodowej. Szczególne znaczenie ma fakt, że zespół od lat pozostaje ambasadorem polskiej kultury poza granicami kraju, budując więzi między Polakami oraz promując dorobek naszej tradycji w środowisku międzynarodowym. W ten sposób realizują Państwo misję, która wykracza daleko poza działalność artystyczną, stając się ważnym elementem zachowania narodowego dziedzictwa i tożsamości. Cieszę się, że wydarzenie będzie również okazją do uhonorowania Państwa pracy na rzecz kultury polskiej” – napisał Maciej Wróbel.

Wiesław Pietrzak przekazał także dobrą nowinę, że minister kultury RP przychyliła się do wniosku o przyznaniu odznaki honorowej zasłużonym dla kultury polskiej kierowniczce zespołu Natalii Sosnowskiej. Pogratulował także całemu zespołowi z okazji otrzymania brązowego medalu zasłużonym kulturze „Gloria Arbis”.

Wyrazy największego uznania w imieniu kierownictwa Samorządu Rejonu Wileńskiego złożyła także Grażyna Słuszko, dyrektor Wydziału Kultury Samorządu Rejonu Wileńskiego, która podkreśliła, że dla rejonu wileńskiego „Wileńszczyzna” jest nie tylko zespołem artystycznym, a sercem tradycji, historii i ducha Ziemi Wileńskiej. G. Słuszko wręczyła także dyplomy dziękczynne dla Natalii Sosnowskiej, Leonardy Klukowskiej oraz Natalii Kowalowej.

Po części oficjalnej przyszedł czas na barwne widowisko łączące muzykę, choreografię i tradycyjne stroje. Wydarzenie było okazją do podsumowania dorobku zespołu, który od wielu lat pielęgnuje i popularyzuje polską kulturę na Litwie. W programie koncertu znalazły się pieśni i tańce nawiązujące do folkloru Wileńszczyzny oraz tradycji polskiej muzyki i sztuki tanecznej.

Jubileusz zgromadził liczne miłośników polskiego folkloru oraz sympatyków zespołu, dla których był to wieczór wspomnień i spotkanie z twórczością „Wileńszczyzny”.

***

Pierwszy koncert zespołu „Wileńszczyzna” odbył się w maju 1981 r. jednak początki zespołu sięgają września 1980 r. Członkowie szkolnych chórów „Orlęta” z Nowej Wilejki i „Jutrzenka” z Niemenczyna zasygnalizowali, że również po ukończeniu szkoły chcieliby dalej śpiewać i kultywować polskie tradycje, a zespół pod kierownictwem Jana Mincewicza by to umożliwił. We wrześniu 1980 r. rozpoczęła się praca, która doprowadziła do pierwszych koncertów na początku maja 1981 r. Zespół, wówczas tylko w postaci chóru, wystąpił na kilku scenach rejonu wileńskiego. Koncert odbył się też w dniu Konstytucji 3 Maja.

Od początku „Wileńszczyzna” chciała mieć swój oryginalny repertuar, oparty na miejscowym folklorze. Gabriel Jan Mincewicz, który przez 35 lat kierował zespołem, razem z jego członkami jeździł po wsiach i miasteczkach Wileńszczyzny, spotykał się ze starszymi mieszkańcami, nagrywał wspomnienia, dawne pieśni, śpiewane podczas różnych obrzędów, na chrzcinach, weselach i w ten sposób ocalił je od zapomnienia. W ten sposób zebrany unikalny repertuar „Wileńszczyzny” w późniejszych latach był prezentowany m.in. w wielu krajach Europy, w obu Amerykach, Australii.

W przedpandemicznym 2019 roku „Wileńszczyzna” intensywnie koncertowała, w sumie 24 w ciągu roku. Zespół wystąpił m.in. na obchodach 30-lecia Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej w Toruniu, w Filharmonii im. Henryka Wieniawskiego w Lublinie na koncercie z okazji 450-lecia podpisania aktu Unii Lubelskiej, a także w ramach tradycyjnego X Koncertu Letniego w Teatrze Miejskim im. Witolda Gombrowicza w Gdyni. Był też koncert z okazji obchodów 75-lecia operacji „Ostra Brama” w Wilnie, koncert „Iskra Pamięci” z Zamościu na uroczystości upamiętnienia ofiar poległych w Katyniu czy udział w XV Międzynarodowym Konkursie Folklorystycznym „Les Etoiles de Paris” w Paryżu, gdzie zespół zajął I miejsce oraz otrzymał specjalną nagrodę jurorów za kultywowanie wartości tradycyjnego folkloru, dyplom uznania dla kierownictwa zespołu za zaangażowanie we wzmacnianie międzynarodowych więzi kulturowych oraz wybitny profesjonalizm.


Komentarze   

 
#7 Ryszard 2026-06-23 00:08
Są ludzie, których określa się "instytucjami", pan Mincewicz z całą pewnością był taką wyjątkową postacią na Wileńszczyźnie. Zasługi pana Jana, zarówno w dziedzinie kultury, jak też w działalności społecznej, są nie do przecenienia. A jego dokonania promieniują do dzisiaj, co potwierdził ten wspaniały koncert.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#6 Teresa 2026-06-23 00:06
1 maja w dalekim 1981 roku w Wilnie odbył się pierwszy występ Reprezentacyjnego Polskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Wileńszczyzna”, założonego przez wielkiego dra Gabriela Jana Mincewicza. I to już 45 lat ten polski zespół niezmiennie cieszy nas swoimi cudownymi wystąpieniami.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#5 Janusz 2026-06-23 00:01
Dziękuję za organizację tego wspaniałego, wartościowego wydarzenia.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#4 Ala 2026-06-22 22:44
Wielkie artystyczne dzieło żyjącego w naszej pamięci Jana Mincewicza wciąż się rozwija i cieszy kolejne pokolenia odbiorców swoimi wspaniałymi występami.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#3 Rafał 2026-06-22 22:36
Dzieło nieodżałowanego Jana Gabriela Mincewicza wciąż zachwyca rozmachem i jakością artystyczną. Sto lat!
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#2 z Wilna 2026-06-22 22:32
Założyciel zespołu śp. Jan Mincewicz to człowiek wielu talentów, oddany kulturze Ziemi Wileńskiej, zaangażowany społecznie i politycznie. Jego odejście dziewięć lat temu było dla nas wszystkich wielką stratą. Ale jego spuścizna jest wciąż żywa i rozkwita.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#1 Anna 2026-06-22 22:31
Piękny jubileusz 45.lecia zespołu oraz niezwykły koncert. Wielkie podziękowania i wszystkiego najlepszego na dalsze lata.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 

Dodaj komentarz

radiowilnowhite

EWANGELIA NA CO DZIEŃ

  • Środa, 24 czerwca 2026 

    Narodzenie św. Jana Chrzciciela, uroczystość

    Łk 1, 57-66. 80

    Ewangelii według świętego Łukasza

    Dla Elżbiety nadszedł czas rozwiązania i urodziła syna. Gdy sąsiedzi i krewni dowiedzieli się, że Pan okazał jej wielkie miłosierdzie, cieszyli się razem z nią. Przyszli ósmego dnia, aby obrzezać chłopca i nadać mu imię jego ojca Zachariasza. Lecz jego matka powiedziała: „Nic podobnego! Będzie miał na imię Jan”. Oni przekonywali ją: „Przecież nie ma nikogo w twojej rodzinie, kto by miał takie imię”. Za pomocą znaków pytali więc jego ojca, jak chce go nazwać. A on poprosił o tabliczkę i napisał: „Na imię mu Jan”. Wtedy zdumieli się wszyscy. I natychmiast otworzyły się jego usta, odzyskał mowę i wielbił Boga. Lęk padł na wszystkich ich sąsiadów. Po całej górskiej krainie Judei opowiadano o tym wszystkim, co się wydarzyło. A wszyscy, którzy o tym słyszeli, zastanawiali się i pytali: „Kimże będzie ten chłopiec?”. Bo rzeczywiście ręka Pana była z nim. Chłopiec rósł i wzmacniał się duchowo. Przebywał na pustkowiu aż do czasu wystąpienia przed Izraelem.

    Czytaj dalej...
 

 

Miejsce na Twoją reklamę
300x250px
Lietuva 24Litwa 24Литва 24Lithuania 24