Bogata i różnorodna jest historia Wileńszczyzny. Na przestrzeni wieków przeplatały się tu różne kultury, religie i języki, obok siebie żyli, i do dziś żyją, ludzie różnych narodowości.

Potrzebę kształtowania świadomości narodowej mieszkańców oraz propagowanie wielokulturowości tego specyficznego regionu podkreślili, po odzyskaniu przez państwo litewskie niepodległości, działacze Związku Polaków na Litwie, inicjując założenie placówki muzealnej Wileńszczyzny.

Myślą przewodnią powołania muzeum było ukazanie wielokulturowości Ziemi Wileńskiej poprzez eksponowanie i promowanie historii kultury materialnej, rękodzieła mieszkańców, organizowanie wystaw twórców ludowych, pracę naukową, krajoznawczą oraz edukacyjną.

Idea zmaterializowała się dzięki Samorządowi Rejonu Wileńskiego i Akcji Wyborczej Polaków na Litwie. Na cele muzeum przekazany został przedwojenny budynek remizy strażackiej w centrum Niemenczyna, w którym w czasach sowieckich mieścił się dom kultury. Należy podkreślić, że wielką pomoc praktyczną dla nowo powstałego muzeum okazały placówki muzealne i uczelnie w Polsce.

Oficjalne otwarcie Muzeum Etnograficznego Wileńszczyzny nastąpiło 6 lutego 2000 roku. Była to chwila historyczna, bo powstała placówka, która ukazuje życie codzienne i obyczaje poprzednich pokoleń mieszkańców Ziemi Wileńskiej.

Eksponaty dla muzeum chętnie przekazywali mieszkańcy. Na początku działalności placówka miała zaledwie 200 muzealnych przedmiotów, a teraz w swoich zbiorach, i zbiorach filii, ma już prawie 13 tys. Kolekcje etnograficzne są uzupełniane w ramach organizowanych ekspedycji krajoznawczych.

W niemenczyńskim muzeum są wystawy stałe, z których większość poświęcona jest tematyce etnograficznej. Wśród eksponatów można zobaczyć dawne przedmioty gospodarstwa domowego, narzędzia rzemieślnicze i rolnicze, ubrania, meble, dokumenty, książki i dzieła sztuki. Oglądając wystawę stałą, uwagę przyciąga odtworzone wnętrze izby podwileńskiej, drewniane rzeźby Władysława Downarowicza i Józefa Miłosza, część wystawy prezentująca drogę lnu od nasion do tkaniny oraz kącik szewca. Regularnie odbywają się tu również wystawy, koncerty i konferencje naukowe. Placówka prowadzi działalność edukacyjną: znajdują się tu pracownie ceramiczne i tkackie.

Muzeum zaprasza też na wirtualny spacer po swojej ekspozycji TUTAJ.

Należy też dodać, że muzeum w Niemenczynie ma cztery filie – Izba Palm i Użytku Codziennego w Ciechanowiszkach, Muzeum Szkolnictwa na Wileńszczyźnie, Centrum Rzemiosła Tradycyjnego w Mejszagole oraz Muzeum Księdza Prałata Józefa Obrembskiego w Mejszagole.

Muzeum Etnograficzne Wileńszczyzny, którym kieruje pełen energii i pomysłów Algimant Baniewicz, działa już ćwierćwiecze, gromadząc, przechowując, badając i prezentując zwiedzającym eksponaty świadczące o kulturze i życiu codziennym, toczącym się na Wileńszczyznie. W ten sposób chroniąc od zapomnienia spuściznę naszych przodków.

W okazji jubileuszu 25-lecia działalności oraz Dnia Muzeów redakcja portalu L24 składa najsedeczeniejsze życzenia dla pracowników Muzeum Etnograficznego Wileńszczyzny. Życzymy inspiracji i energii do dalszych działań w pielęgnowaniu oraz popularyzowaniu kultury i spuścizny Ziemi Wileńskiej.

***

Muzeum Etnograficzne Wileńszczyzny serdecznie zaprasza na uroczystość z okazji 25-lecia swojej działalności oraz Międzynarodowego Dnia Muzeów, które odbędzie się 18 maja o godz. 16.00 we wsi Dauksze w rejonie wileńskim (gmina sużańska), w gmachu byłej Szkoły Podstawowej w Tarakańcach (ul. Asvejos 145). Podczas święta wystąpią: zespół folklorystyczny „Sużanianka” (Sużany), Kapela Dworska (Mejszagoła), zespół „Wystek” (Szczytno, Polska), Kapela Jędrka (Szczytno, Polska).