Indeks ptaków
W wiosenne poranki słychać nie tylko odgłosy miejskie: samochodów czy śmieciarek. Od świtu słychać również ptasie śpiewy. Warto wstać wcześniej i posłuchać – będą one rozbrzmiewać do połowy czerwca, w czasie gdy ptaki mają lęgi. Samorząd m. Wilna, realizując projekt LIFE GreenMe5, po raz pierwszy oszacował, ile i jakie gatunki ptaków żyją w stolicy.
„W europejskich miastach powszechne są indeksy liczebności ptaków – wskaźnik pokazujący ogólne trendencje: populacje których gatunków rosną, a których maleją” – powiedział ornitolog Gintaras Riauba.
Według niego, Wilno podąża tą samą drogą – przeprowadzono pierwsze w historii miejskie badanie ptaków, realizowane przez Litewskie Towarzystwo Ornitologiczne. Nie chodzi tu o jednorazowe badanie, ale o stały monitoring, który pozwala śledzić zmiany.
„Inspiracją do liczenia ptaków był nasz udział w Porozumieniu Zielonych Miast – zobowiązaniu do tworzenia lepszej jakości życia poprzez ambitne cele środowiskowe i inicjatywy na rzecz zrównoważonego rozwoju. Ptaki są nie tylko ważną częścią ekosystemu miasta, ale także jednym z najlepszych wskaźników jego zdrowia. Badania ich populacji są bezpośrednio związane z ogólną oceną bioróżnorodności, ponieważ ptaki są wrażliwe na zmiany środowiskowe, które następnie wpływają na inne gatunki. Cieszymy się, że mieliśmy okazję przeprowadzić to badanie po raz pierwszy. Nie mam wątpliwości, że stworzy ono podwaliny pod stały monitoring i podejmowanie na jego podstawie decyzji” – powiedział Anton Nikitin, kierownik ds. Zrównoważonego Rozwoju w Samorządzie m. Wilna.
Większość stanowią ptaki leśne i gniazdujące w krzewach
Ptaki obserwowano na różnych zurbanizowanych terenach Wilna, aby objąć różnorodne krajobrazy – dzielnice mieszkaniowe, centrum miasta, obszary w pobliżu parków i lasów. Szczegółowe badania wykazały, że miasto, mimo silnego zurbanizowania i rozdrobnienia, nadal stanowi ważne siedlisko dla ptaków – stwierdzono tu aż 81 gatunków.
Riauba zauważa, że w Wilnie dominują ptaki leśne i gniazdujące w krzewach. Jest tu niewiele otwartych przestrzeni, więc ptaków łąkowych jest mniej, ale widziano derkaczy i kuropatwy – gatunki zanikające w naszym kraju z powodu niszczenia łąk i intensywnego rolnictwa.
W lasach w Werkach odnotowano rzadką muchołówkę małą, żyjącą w dojrzałych lasach, a także dzięciołów i dzięciołów zielonych. „To pokazuje, że lasy, w których nie prowadzi się działalności gospodarczej, są doskonałym miejscem do życia dla tych ptaków” – podkreślił Riauba.
Największa różnorodność ptaków – w Zameczku
Badanie wykazało wyraźne różnice między dzielnicami miasta: największą różnorodność gatunków ptaków – aż 48 gatunków – odnotowano w Zameczku (lit. Pilaitė).
„Wiele osób kojarzy tę dzielnicę z blokami mieszkalnymi, ale to obrzeża miasta, gdzie wciąż znajdują się nietknięte tereny z krzewami i otwartymi łąkami. Nie prowadzi się tam żadnej działalności, więc to doskonałe miejsce dla ptaków” – wyjaśnił ornitolog.
Znaczną liczbę gatunków stwierdzono również w dzielnicach graniczących z lasami – Santaryszkach i na Antokolu, a także w starych dzielnicach, takich jak Zwierzyniec. Bogactwo zieleni, Park Zakręt i rzeka Wilia sprawiają, że dzielnica ta jest szczególnie atrakcyjna dla ptaków. Najmniej gatunków stwierdzono w gęsto zabudowanej Starówce i na Śnipiszkach.
Odkryto rzadkie gatunki
Chociaż w wielu dzielnicach dominują gatunki typowe dla miasta – wrona czarna, sikora bogatka, szpak czy jerzyk – badanie ujawniło również rzadkie ptaki wymagające specyficznych siedlisk, zwłaszcza w Zameczku, Ponarach i Żyrmunach.
Podczas badań odkryto również gatunki chronione na poziomie UE: derkacz, muchołówka mała, jarrzębatka, lerka i błotniak stawowy.
„Aby zachować tę różnorodność gatunków, musimy chronić lasy w miastach i sadzić jak najwięcej drzew. Bardzo dobrym rozwiązaniem jest sadzenie pasów krzewów wzdłuż ulic, dobór różnych gatunków roślin, sadzenie krzewów jagodowych i zachowanie samosiejek, które wyrosły w żywopłotach” – powiedział ornitolog Gintaras Riauba, wskazując na to, co poprawiłoby warunki życia ptaków w mieście.
To pokazuje, że nawet w środowisku zurbanizowanym miasto może być ważnym siedliskiem zarówno dla pospolitych, jak i rzadkich gatunków ptaków. Zapoznać się z raportem o ptakach, mieszkających w Wilnie można TUTAJ.
Na podst. vilnius.lt
Na podst. vilnius.lt
