Pomysł na uporządkowanie tego miejsca wyszedł od lokalnej społeczności, której idea pt. „Przyrodniczy park edukacyjny nad stawami” zdobył najwięcej głosów mieszkańców w programie budżetu partycypacyjnego „Dalyvauk! Wilno” w 2024 roku. Spółka „Vilniaus vystymo kompanija” opracowała projekt parku i uzyskała już pozwolenie na jego budowę.
Park powstaje wspólnie ze społecznością
Specjaliści spółki „Vilniaus vystymo kompanija” spotkali się z lokalną społecznością trzy razy, aby osobiście omówić projekt: w marcu 2025 roku odbyły się warsztaty twórcze, w kwietniu z mieszkańcami omówiono koncepcję parku, a we wrześniu przedstawiono szczegółowe propozycje projektowe. Podczas dyskusji skupiono się na tym, jak udostępnić teren do zwiedzania, nie szkodząc jego walorom przyrodniczym. Wspólnie z mieszkańcami postanowiono, że w celu ochrony miejscowej flory i fauny stawy nie będą wykorzystywane do kąpieli, nie będą oczyszczone, a wyspa i półwysep pozostaną nietknięte i pozostawione naturze. W parku pojawią się tablice edukacyjne, które przybliżą odwiedzającym specyfikę lokalnego ekosystemu.
„Zastanawialiśmy się, jak zachęcić ludzi do częstszego spacerowania, obserwacji i poznawania otaczającego ich krajobrazu. Mamy nadzieję, że kręte ścieżki rozbudzą ciekawość odwiedzających i zachęcą ich zajrzeć do leśnych zarośli, a odpoczynek nad wodą stanie się okazją do zatrzymania się i refleksji nad znaczeniem środowiska naturalnego” – mówi architekt krajobrazu Gabija Akelė.
Nowe ścieżki i miejsca odpoczynku
Wschodni, większy staw ma bardziej otwarty, mniej zarośnięte brzegi. W jego północnej części, obok nowo tworzonej ścieżki, zaplanowano większy, drewniany taras pontonowy oraz dwa mniejsze wzdłuż ścieżki między dwoma stawami. W miejscach zniszczonych przez erozję brzeg zostanie wzmocniony kamieniami i innymi naturalnymi elementami. Nieopodal, w lesie przy szkole, ma się pojawić sala lekcyjna na świeżym powietrzu z ławkami, a obok – plac zabaw o charakterze toru przeszkód.
Zachodni brzeg mniejszego stawu, graniczący z lasem, jest niski i często podmokły, dlatego projektowana jest tu ścieżka na palach, która pozwoli na wygodne obejście stawu. Na ścieżce pojawią się wysepki wypoczynkowe z ławkami i tablicami informacyjnymi, subtelne oświetlenie, a wzdłuż ścieżki zostaną wykarczowane krzewy, aby brzeg był bezpieczny i dostępny.
Ścieżki poznawcze i plac zabaw dla dzieci
Ingerencja w strefę lasu i mokradła, która stanowi większą część parku, będzie minimalna: żwirowa ścieżka otaczająca las od północy zostanie odnowiona, a w samym lesie powstaną dwa edukacyjne szlaki pontonowe. Projekt tych szlaków został dobrany tak, aby jak najmniej oddziaływał na środowisko naturalne, z tego samego powodu nie będą one oświetlone. Planowane są również niewielkie strefy informacyjne i jaskrawo pomalowane „ławki leśne” – jednoosobowe, obrotowe krzesła.
Pod lasem powstanie plac zabaw dla dzieci, dostosowany do leśnego otoczenia, a bliżej szkoły podstawowej pojawi się wijący między drzewami tor treningowy o czerwonej nawierzchni. Na skrzyżowaniu ścieżek powstanie naturalna łąka na pikniki i kameralne imprezy. W pobliżu ulicy Matininkų pojawi się ogrodzony, dwuczęściowy, piaszczysty wybieg dla psów, a na samej ulicy, wzdłuż granicy parku, powstanie nowy chodnik.
Na terenie przyszłego parku jest wyjątkowa roślinność, dlatego zaprojektowane nowe kwietniki mają jedynie delikatnie uzupełnić krajobraz – stworzyć barierę od ulicy i oddzielić przestrzenie od siebie. Planowane jest posadzenie krzewów oraz 14 drzew, w tym brzóz, jarząbów i wiśni. Planowane jest usunięcie 5 drzew, w tym 4 ze względu na zły stan i jednej wierzby ze względu na konieczność połączenia ścieżek.
Nazwa parku
Rozpoczęcie robót zaplanowano na lato-jesień tego roku. Park ma być gotowy w drugim kwartale 2027 roku. Realizacją projektu zajmie się Samorząd m. Wilna. Oficjalna nazwa nowego parku zostanie wybrana wtedy, gdy realizacja projektu będzie dobiegała końca. Decyzję w tej sprawie podejmie Wileńska Komisja Pamięci Historycznej.
Na podst. vilnius.lt
