„Na Litwie najczęstszą ofiarą utonięcia nie jest dziecko ani osoba nieumiejąca pływać. Najczęściej jest to osoba w średnim wieku, która była przekonana, że panuje nad sytuacją. Dlatego należy poświęcić szczególną uwagę nie tylko ratownictwu, ale także prewencji. Naszym celem jest uczynienie umiejętności bezpiecznego zachowania w wodzie tak powszechnymi, jak zapinanie pasów bezpieczeństwa w samochodzie. Jeśli chcemy zmniejszyć liczbę utonięć, musimy zacząć od nawyków, wiedzy i odpowiedzialności ludzi za siebie i otoczenie” – mówi dyrektor PAGD Renatas Požėla.
Ofiarą utonięć jest najczęściej mężczyzna w średnim wieku
W 2025 roku strażacy wyciągnęli z wody 108 topielców, w tym 6 dzieci, i uratowali 41 ludzi. W zeszłym roku najwięcej utonięć było w regionie wileńskim (19 osób), kowieńskim (17) i kłajpedzkim (14).
Minionego lata strażacy wyciągnęli z wody 31 topielców, w tym 5 dzieci, i uratowali 16 mieszkańców. Najwięcej osób utonęło w czerwcu – 13, lipcu – 10 i sierpniu – 8.
Najwięcej ofiar utonięć wyciągnięto ze stawów. Mężczyźni stanowią 71 proc. topielców, a ich średni wiek wynosi 52 lata.
Do utonięć dochodzi najczęściej nie w kurortach czy nad morzem, ale w miejscach dobrze znanych dla ludzi – w stawach, rzekach lub jeziorach w pobliżu domów. Na obszarach wiejskich ludzie toną ponad dwa razy częściej niż w miastach.
Według specjalistów, główne przyczyny utonięć od wielu lat pozostają niezmienne – są to: przecenianie swoich możliwości, brawura, spożywanie alkoholu, skakanie do wody w nieznanych miejscach oraz pozostawianie dzieci bez opieki.
Każde dziecko powinno nauczyć się pływać
Wraz z rozpoczęciem sezonu kąpielowego PAGD przedstawiło plan działań mający na celu zmniejszenie liczby utonięć na Litwie. Główne jego kierunki to: edukacja społeczna, bezpieczniejsza infrastruktura w pobliżu zbiorników wodnych, rozwiązania prawne i organizacyjne oraz zapobieganie samobójstwom.
Jednym z najważniejszych celów jest stworzenie warunków, w których każde dziecko na Litwie będzie mogło nauczyć się pływać. Planowane jest również rozszerzenie szkoleń z zakresu pierwszej pomocy i resuscytacji, stworzenie mapy najniebezpieczniejszych zbiorników wodnych i miejsc utonięć oraz wzmocnienie infrastruktury bezpieczeństwa w pobliżu zbiorników wodnych.
Jak podkreśla PAGD, w sytuacjach nagłego zagrożenia zdrowia i życia nie zawsze decyduje szybkość dojazdu służb ratunkowych, dlatego najważniejszym środkiem zmniejszającym liczbę utonięć pozostaje prewencja, wiedza i odpowiedzialne decyzje jeszcze przed wejściem do wody.
