80. rocznica bitwy pod Murowaną Oszmianką. Pogrom litewskich kolaborantów

2024-05-19, 18:02
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Bitwa pod Murowaną Oszmianką, która miała miejsce w dniach 13–14 maja 1944 roku to największe starcie AK z litewskimi kolaborantami z Lietuvos Vietine Rinktine. Murowana Oszmianka to wieś położona niecałe 50 kilometrów od Wilna. Litewski Korpus Lokalny (Lietuvos vietinė rinktinė) powstał w 1944 roku na mocy litewsko-niemieckiego porozumienia. Miał on walczyć z oddziałami partyzanckimi na Wileńszczyźnie.

W kwietniu 1944 roku do Wilna wkroczyły oddziały Litewskiego Korpusu Lokalnego (LVR). Na Wileńszczyźnie znalazło się łącznie siedem batalionów tej formacji. Wkrótce doszło do walk z oddziałami Armii Krajowej. Na początku maja żołnierze LVR zaczęli dokonywać mordów i grabieży na polskiej ludności. Wywołało to zdecydowaną reakcję ze strony partyzantów AK i walki uległy nasileniu. Do największej bitwy doszło pod Murowaną Oszmianką. Dwie kompanie litewskie stacjonujące w tej miejscowości czuły się bardzo bezpiecznie, ponieważ w pobliskiej Oszmianie znajdował się silny garnizon niemiecki.

W nocy z 13 na 14 maja 1944 roku cztery brygady AK uderzyły na dwie litewskie kompanie w Murowanej Oszmiance i trzecią w sąsiedniej wsi Tołminowo. Piąta brygada osłaniała drogę wylotową na Oszmianę. Litwini mieli przewagę liczebną, ich oddziały liczyły około 750 żołnierzy wobec 600 polskich partyzantów. Walki trwały do rana i zakończyły się zwycięstwem sił polskich. Element zaskoczenia pozwolił Polakom uniknąć poważniejszych strat, zginęło 13 żołnierzy AK, 25 zostało rannych. Straty litewskie wynosiły 50 osób poległych i około 60 rannych. Zdobyto broń, amunicję, żywność, umundurowanie i litewskie tabory. Do niewoli wzięto łącznie ponad 350 litewskich kolaborantów, którzy rozebrani do bielizny zostali uwolnieni i boso skierowali się w stronę Wilna.

Pod Murowaną Oszmianką polskimi oddziałami dowodził major Czesław Dębicki „Jarema”. W akcji brały udział: 3 Wileńska Brygada AK porucznika Gracjana Fróga „Szczerbca”, 8 Oszmiańska Brygada AK porucznika Witolda Turonka „Tura”, 9 Oszmiańska Brygada AK chorążego Jana Kolendy „Małego”, 12 Oszmiańska Brygada AK kapitana Hieronima Romanowskiego „Cerbera”, 13 Mołodeczańska Brygada porucznika Adama Walczaka „Nietoperza”.

W następstwie porażek formacji litewskich w walce z polską partyzantką Niemcy uznali Litewski Korpus Lokalny nieprzydatny i rozwiązali go jeszcze w maju 1944 roku. Litewscy dowódcy LVR zostali aresztowani i osadzeni w niemieckim obozie koncentracyjnym w Salaspils koło Rygi. Ponad trzy tysiące litewskich kolaborantów wywieziono na roboty przymusowe do Niemiec, wielu uciekło z bronią do lasu, a część została wcielona do oddziałów niemieckich.

Tygodnik Wileńszczyzny
Opr. Jan Lewicki
Na podstawie Ckziumragowo.pl/historia

Komentarze   

 
#2 Jerzy 2024-05-21 12:23
"litewscy kolaboranci zostali rozebrani do bielizny, uwolnieni i boso skierowali się w stronę Wilna."
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#1 r.w. 2024-05-19 19:30
Litewskich kolaborantów współpracujących z niemieckimi zbrodniarzami - całkiem zasłużenie - spotkał podły los...
Cytować | Zgłoś administratorowi
 

Dodaj komentarz

radiowilnowhite

EWANGELIA NA CO DZIEŃ

  • Wtorek, 18 czerwca 2024 

    Mt 5, 43-48

    Słowa Ewangelii według świętego Mateusza

    Jezus powiedział do swoich uczniów: „Słyszeliście, że powiedziano: «Będziesz miłował swego bliźniego, a nieprzyjaciela będziesz nienawidził». A Ja wam mówię: Miłujcie waszych nieprzyjaciół i módlcie się za waszych prześladowców, abyście byli synami waszego Ojca, który jest w niebie. On sprawia, że słońce wschodzi dla złych i dobrych i zsyła deszcz dla sprawiedliwych i niesprawiedliwych. Jeśli bowiem miłujecie tylko tych, którzy was miłują, jakiej zapłaty możecie się spodziewać? Czy i celnicy tego nie czynią? I jeśli pozdrawiacie tylko swoich bliskich, to cóż szczególnego czynicie? Czy i poganie tak nie postępują? Bądźcie więc tak doskonali, jak doskonały jest wasz Ojciec Niebieski”.

    Czytaj dalej...
 

 

Miejsce na Twoją reklamę
300x250px
Lietuva 24Litwa 24Литва 24Lithuania 24