„Cmentarz podzielono na 8 kategorii działek. Na działce pierwszej, drugiej i trzeciej kategorii grzebano rabinów i możnych ludzi, te kategorie działek były najwyżej opodatkowane. Dla bardziej zamożnych i zasłużonych dla społeczeństwa członków budowano pomniki o szczególnej wartość artystycznej”- wskazuje się na jednym ze stoisk informacyjnych.
Działający do 1946 stary cmentarz żydowski został zniszczony w okresie sowieckim, i przez wiele lat był pokryty gąszczem roślin. Cmentarz dawniej zajmował 11 hektarów terenu, na którym przez cały okres istnienia cmentarzu zostało pogrzebanych około 70 tysięcy osób. Wśród nich – nie jeden znany działacz edukacji, kultury, społeczeństwa narodu żydowskiego, który przyczynił się do rozwoju kultury żydowskiej na Wileńszczyźnie.
Na terenie wileńskiego cmentarza żydowskiego zbudowano upamiętniający pomnik z wygrawerowanym napisem w języku żydowskim. Pomnik ten zbudowano ponad dziesięć lat temu, do jego budowy użyto kamieni pomnikowych, z których w czasach sowieckich były utworzone schody na górze Tura (Tauro kalnas), które zostały zdemontowane i zwrócone do tego cmentarza. Cmentarz zawiera także 70 betonowych nagrobków i ich fragmenty.
Samorząd miasta Wilna utrzymuje i porządkuje nie tylko cmentarz żydowski w Zarzeczu, ale i inne miejsca upamiętniające Żydów: cmentarz w lesie przy ulicy Titnago, miejsce rozstrzelania Żydów w lesie Naujaneriai, cmentarz żydowski w Suderwie, cmentarz żydowski przy ulicy Olimpiečių.
Wileński stary cmentarz żydowski przy ulicy Holenderskiej znajduje się na liście dziedzictwa kulturowego. Obecnie cmentarz wchodzi do terenu parku regionalnego w Pawilniusie.
na podst. www.vilnius.lt
