Mija 104 rocznica urodzin Ksawerego Pruszyńskiego

2011-12-04, 08:57
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Pruszyński Ksawery, właściwie Franciszek Ksawery Pruszyński (ur. 4 grudnia w Wolicy Kierekieszynej 1907 r. na Wołyniu, zm. 13 czerwca 1950 r.), polski prozaik i publicysta. Studia prawnicze na UJ, ukończone 1932. Współpracownik Czasu, Słowa, IKC, Wiadomości Literackich. Korespondent z terenu wojny domowej w Hiszpanii 1936. Popierał wojska republikańskie w cyklu publikacji W czerwonej Hiszpanii (1937).

Po kampanii wrześniowej 1939 w formacjach armii polskiej na Zachodzie: w Brygadzie Podhalańskiej, z którą brał udział w bitwie o Narvik (Norwegia 1940), natomiast z 1. Dywizją Pancerną uczestniczył w bitwie pod Falaise (Francja 1944). Dyplomata rządu polskiego na emigarcji, 1941-1942 attaché prasowy ambasady RP w Kujbyszewie (ZSRR). 1945-1950 poseł PRL w Holandii. Zginął w wypadku samochodowym na terenie Niemiec, wracając do kraju.

Wywodził się ze środowiska ziemiańsko-szlacheckiego, ale z czasem przeszedł na pozycję radykalizmu społecznego zbliżonego do lewicy. Znakomity reportażysta, nadawał swoim pracom walory literackie, np. w głośnych zbiorach: Sarajewo 1914, Szanghaj 1932, Gdańsk 1932 (1932), Palestyna po raz trzeci (1933), Podróż po Polsce (1937).

W książkach publicystycznych: Księga ponurych niedopowiedzeń (1941) i 1000 mil od prawdy (1941) polemizował z rozpowszechnionym na Zachodzie i wśród emigracji obrazem wydarzeń wrześniowych 1939. Reportaże wojenne m.in. w zbiorze Russian Year (Londyn 1944).

Uznanie zyskała jego proza nawiązująca do tradycji gawędy, barwna, a zarazem realistyczna: powieść Droga wiodła przez Narvik (Londyn 1941, wydanie krajowe 1945), zbiory opowiadań: Trzynaście opowieści (1946) i Karabela z Meschedu (1948).

Eseje historyczno-biograficzne: Margrabia Wielopolski (Londyn 1944, wydanie krajowe 1946) i Opowieść o Mickiewiczu (1956). Także m.in. Wybór pism publicystycznych (tom 1-2, 1966, wydanie rozszerzone pt. Podróże po Polsce. Podróże po Europie i Nasi nad Tamizą, 1969).

www.audiovis.nac.gov.pl

www.gov.pl.lt

Dodaj komentarz

radiowilnowhite

EWANGELIA NA CO DZIEŃ

  • Sobota, 6 czerwca 2026

    Św. Norberta, biskupa, wspomnienie
     

    Mk 12, 38-44

    Ewangelii według świętego Marka

    Jezus nauczając tłumy, mówił: „Miejcie się na baczności przed nauczycielami Pisma. Chętnie chodzą w wytwornych szatach, lubią pozdrowienia na placach, pierwsze krzesła w synagogach i honorowe miejsca na ucztach. Objadają domy wdów i dla pozoru długo się modlą. Ich spotka surowszy wyrok”. Potem, siedząc naprzeciw skarbony, przypatrywał się, jak tłum wrzucał do niej drobne pieniądze. Wielu bogatych wrzucało wiele. Gdy przyszła pewna uboga wdowa, wrzuciła dwie drobne monety, czyli jeden kwadrans. Wtedy przywołał swoich uczniów i powiedział do nich: „Zapewniam was: Ta uboga wdowa wrzuciła więcej od wszystkich, którzy wrzucali do skarbony. Wszyscy bowiem wrzucali z tego, co im zbywało, a ona ze swego ubóstwa wrzuciła wszystko, co miała, całe swoje utrzymanie”.

    Czytaj dalej...
 

 

Miejsce na Twoją reklamę
300x250px
Lietuva 24Litwa 24Литва 24Lithuania 24