Odznaczenie resortu kultury przyznawane jest przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej i działalności kulturalnej, a także za ochronę kultury i dziedzictwa narodowego.
Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Bogusław Olewicz (Bogdan Olewicz) – autor tekstów piosenek. Pracował jako lektor, nauczyciel i tłumacz. Zadebiutował w 1968 roku tekstem piosenki „Za moim oknem” napisanej dla Maryli Rodowicz. Sprawował opiekę literacką nad działalnością artystyczną piosenkarzy i zespołów klubów studenckich Hybrydy i Medyk w Warszawie. Łącznie napisał ponad 400 piosenek, z których wiele stało się ponadczasowymi przebojami. Najwięcej utworów stworzył dla zespołu Perfect (m.in. „Autobiografia”, „Nie płacz Ewka”, „Chcemy być sobą”, „Kołysanka dla nieznajomej”). Współpracował również z zespołami Lady Pank i Budka Suflera oraz Urszulą, Anną Jantar, Zdzisławą Sośnicką, Krystyną Prońko i Krzysztofem Krawczykiem. Autor tekstów piosenek do filmów (m.in. „Hallo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy”, reż. Janusz Rzeszewski, Mieczysław Jahoda oraz „Uprowadzenie Agaty”, reż. Marek Piwowski) i tytułowych piosenek do seriali. Od 1972 roku jest członkiem, a od 2020 roku członkiem honorowym Stowarzyszenia Autorów ZAiKS. W 2013 roku został uhonorowany Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Krystyna Prońko – piosenkarka i wokalistka jazzowa, a także kompozytorka i pedagog muzyczny. Pracę artystyczną rozpoczęła w 1968 roku, kiedy wraz z członkami rodziny założyła zespół „Reflex”, w którym śpiewała i grała na organach. W latach 1975-1978 studiowała na Wydziale Jazzu i Muzyki Rozrywkowej na Akademii Muzycznej w Katowicach. Rozkwit jej kariery muzycznej przypadł na lata 80. i 90. XX wieku. Swoją działalność poszerzała również o pracę producenta muzycznego oraz działalność pedagogiczną, m.in. prowadząc klasę śpiewu w macierzystej Akademii Muzycznej w Katowicach, na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie czy pracując z młodymi piosenkarzami w Teatrze Muzycznym w Gdyni. Wydała ponad 30 płyt solowych, koncertowych oraz kompilacji z piosenkami z różnych okresów swojej kariery. Do jej największych przebojów należą utwory: „Jesteś lekiem na całe zło”, „Modlitwa o miłość prawdziwą”, „Małe tęsknoty” czy „Psalm stojących w kolejce”. Wielokrotnie nagradzana na najważniejszych polskich festiwalach piosenki, jak i na arenie międzynarodowej. W 2008 roku została uhonorowana Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Ewa Kuryluk – artystka wizualna, autorka pionierskich instalacji, malarka, fotografka oraz pisarka. Ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie i historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Tworzy awangardowe prace na bawełnie i jedwabiu, zajmuje się także fotografią i literaturą. Największy wpływ na osobowość twórczą artystki miał Wiedeń, miasto w którym dorastała. Jej obrazy z lat 60. i 70. XX wieku zaliczane są do nurtu nowej figuracji i hiperrealizmu. W wielkoformatowych autoportretach artystka często wykorzystywała też fotografie. Pod koniec lat 70. odeszła od malarstwa sztalugowego na rzecz „woali” i „całunów”. Od lat 80. przebywała w Stanach Zjednoczonych i we Francji, gdzie prowadziła działalność artystyczną i literacką. W swoim dorobku ma ponad pięćdziesiąt wystaw indywidualnych oraz udział w licznych wystawach grupowych w kraju i zagranicą, w tym na Biennale w Wenecji. Jej dzieła znajdują się w Muzeach Narodowych w Warszawie, Krakowie oraz Poznaniu, jak również w kolekcjach instytucjonalnych i prywatnych w Europie, Ameryce Północnej, Ameryce Łacińskiej i Japonii. Autorka książek poświęconych historii sztuki i kultury („Hiperrealizm - nowy realizm”, „Weronika i jej chusta”, „Wiedeńska apokalipsa”) oraz współtwórczyni kwartalnika „Zeszyty Literackie”. W 2012 roku została odznaczona Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Marek Weiss – reżyser operowy i teatralny, pisarz. W swoim dorobku ma ponad 150 spektakli. Debiutował realizacją „Troilusa i Kressydy” Szekspira w Teatrze Narodowym. W 1981 roku inscenizacją „Manekinów” Zbigniewa Rudzińskiego rozpoczął współpracę z Teatrem Wielkim –Operą Narodową. W latach 1982-1988, jako główny reżyser tej sceny, stał się pionierem odświeżania stylu inscenizacyjnego w polskiej operze. Jego realizacje, takie jak m.in. „Wozzeck” Albana Berga, „Turandot” Giacoma Pucciniego, „Fidelio” Ludwiga van Beethovena, „Makbet” i „Aida” Giuseppe Verdiego, „Mistrz i Małgorzata” Rainera Kunada, ,Bramy raju” Joanny Bruzdowicz oraz „Dama pikowa” Piotra Czajkowskiego, łączyły wierność historycznemu kostiumowi z odważnym odczytaniem ponadczasowych i aktualnych treści. W latach 1995-2001 dyrektor artystyczny Teatru Wielkiego w Poznaniu. Od 2006 roku – dyrektor Warszawskiej Opery Kameralnej (do 2014 roku), zaś w latach 2008-2016 – dyrektor naczelny i artystyczny Opery Bałtyckiej. Wspólnie z Izadorą Weiss stworzył silny i rozpoznawalny profil artystyczny instytucji, rozwijając Bałtycki Teatr Tańca oraz konsekwentnie łącząc operę z teatrem ruchu. Równolegle – jako pedagog – kształcił kolejne pokolenia reżyserów w akademiach teatralnych w Warszawie i Krakowie. Autor licznych publikacji oraz powieści, w których podejmuje refleksję nad kondycją współczesnego człowieka i rolą sztuki. Uhonorowany wieloma nagrodami, w tym Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005). W 2026 roku przypada 50. rocznica jego pracy artystycznej.
Tadeusz Nyczek – krytyk literatury, sztuki i teatru, kierownik literacki Teatru Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie. Absolwent polonistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1969 roku publikował na łamach prasy literackiej i kulturalnej. Pisał m.in. dla „Studenta”, „Życia Literackiego”, „Echa Krakowa”, „Miesięcznika Literackiego”, „Dialogu”, „Przeglądu Powszechnego” i „Pisma”. Od 1989 roku współpracował z „Gazetą Wyborczą”. Do 1981 roku należał do Związku Literatów Polskich i Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. W latach 1982–1989 był redaktorem podziemnego pisma „Arka”, gdzie pisał pod pseudonimem Rayska, a w wydaniu paryskim jako Woyski. Wspólnie z Maciejem Szybistem prowadził galerię sztuki Inny Świat w Krakowie (1984-1992). Był kierownikiem literackim Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1992-1997). Od 1996 roku publikował w czasopiśmie „Znak”, a rok później został dyrektorem artystycznym firmy PRO ARTE, zajmującej się produkcją programów telewizyjnych. Prowadził też warsztaty dramaturgiczne w Studium Literacko-Artystycznym na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W latach 2012-2014 przewodniczył kapitule przyznającej doroczną Nagrodę Literacką Nike.
Ponadto resort kultury w czerwcu przyznał kilkadziesiąt srebrnych i brązowych Medali „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
MKiDN (gov.pl)
