Podczas ceremonii wręczenia odznaczeń zastępca prezesa IPN dr hab. Krzysztof Szwagrzyk zwrócił się do odznaczonych:

– Dzisiejsza uroczystość to dowód uznania państwa polskiego dla Państwa patriotycznych postaw, dla Państwa walki o wolną niepodległą Polskę […]. To także świadectwa pamięci o doznanych przed laty represjach i krzywdach […]. Przez 35 lat od upadku komunizmu w Polsce mogli Państwo mieć poczucie, że to co Państwo przed laty robili dla Polski nie miało znaczenia, zostało zapomniane. Niech ta dzisiejsza uroczystość, niech ten krzyż na Państwa piersiach i spoczywający w Państwa dłoniach będzie dowodem na to, że tak nie jest. To co Państwo dla Polski uczynili jest i będzie pamiętane .

W imieniu odznaczonych przemówił Piotr Gawryszczak, który podziękował Prezydentowi RP, Instytutowi Pamięci Narodowej, osobom i instytucjom które wystąpiły o odznaczenia oraz rodzinom, które wspierały działaczy:

– Mogliśmy nienawidzić, ale jednak dla Nas ważna była ta walka bez przemocy. Zło dobrem próbowaliśmy zwyciężać i wtedy nie o orderach myśleliśmy, ani próżnej chwale, ale jeśli Pan prezydent uznał, że to co wtedy robiliśmy warte jest, aby przyznać Nam te odznaczenia, ten Krzyż to chciałbym podziękować Panu prezydentowi, że docenił Nas Wszystkich swoją decyzją […].

Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony przez Sejm 5 sierpnia 2010 roku. Po raz pierwszy przyznano go w czerwcu 2011 roku przy okazji obchodów 35. rocznicy protestów społecznych w Radomiu. Krzyż nadawany jest przez Prezydenta RP, na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL. Źródłem uchwalenia Krzyża Wolności i Solidarności jest Krzyż Niepodległości z II RP.

IPN