Nagrodę „Zasłużony dla polszczyzny" ustanowił prezydent Bronisław Komorowski trzy lata temu, aby uhonorować osoby mające szczególne zasługi w podnoszeniu świadomości językowej Polaków. Prof. Jan Miodek jest jej trzecim laureatem, w poprzednich latach nagrodzono prof. Walerego Pisarka i prof. Jadwigę Puzyninę. W uzasadnieniu przyznania nagrody prof. Miodkowi podkreślono, że zajmuje się on badaniem języka polskiego od 45 lat, jest znanym popularyzatorem wiedzy o języku polskim, a także twórcą popularnego hasła "Ojczyzna-polszczyzna".
Prof. Jan Miodek, odbierając nagrodę, podziękował słuchaczom swoich audycji i tym wszystkim, którzy zadając mu pytania o poprawność językową "budują jego kapitał naukowy, jakim jest wgląd w stan świadomości normatywnej współczesnych Polaków". "To jest bezcenny kapitał" - mówił Miodek. Laureat, nawiązując do "Promethidiona" Norwida, powiedział, że ta nagroda będzie dla niego "zachwyceniem do pracy".
Prof. Jan Miodek, językoznawca, znany popularyzator wiedzy o języku polskim i dyrektor Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, urodził się 7 czerwca 1946 r. w Tarnowskich Górach (śląskie). Studiując filologię polską na Uniwersytecie Wrocławskim angażował się w studencki ruch naukowy i publicystyczny. Pod koniec lat 60., już jako asystent w Katedrze Języka Polskiego, Miodek rozpoczął prowadzenie stałej rubryki - "Rzecz o języku" - na łamach wrocławskiego "Słowa Polskiego" (obecnie rubryka prof. Miodka ukazuje się na łamach "Gazety Wrocławskiej"). Do dziś w ramach tej rubryki Miodek napisał ok. 1800 tekstów, które stały się podstawą sześciu książek. Profesor publikował również m.in. w "Tygodniku Powszechnym" oraz "Wiedzy i Życie".
Od 1987 r., przez 20 lat, Miodek prowadził program telewizyjny "Ojczyzna polszczyzna", poświęcony wybranym problemom języka polskiego. Za tę działalność otrzymał liczne nagrody, m.in. Wiktora i Super-Wiktora. W plebiscycie tygodnika "Polityka" na najwybitniejsze osobowości telewizyjne minionego stulecia zajął czwarte miejsce. Od 1989 r. Miodek jest dyrektorem Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. W 1995 r. odebrał z rąk prezydenta Lecha Wałęsy tytuł profesorski. Jest członkiem Komitetu Językoznawstwa PAN oraz Rady Języka Polskiego. Prof. Miodek jest autorem kilkunastu książek i kilkuset artykułów. W 2002 r. ukazał się "Słownik ojczyzna-polszczyzna" - publikacja, która scala wieloletni dorobek naukowca.
Miodek nadal utrzymuje kontakt z Górnym Śląskiem. Kiedy tylko pozwala mu czas, odwiedza rodzinne strony. Spotyka się wtedy z przyjaciółmi z czasów młodości, z którymi lubi rozmawiać o Śląsku i po śląsku. Uważa, że dialekt śląski jest częścią polszczyzny, a nie odrębnym językiem. "Kapitałem dialektu śląskiego jest jego mozaikowość. Na ten dialekt śląski składa się kilkadziesiąt gwar. Próba kodyfikacji będzie zawsze z krzywdą dla którejś z tych gwar. Nie dajmy się zwariować" - mówił w wywiadzie dla "Dziennika Zachodniego".
Na datę ustanowionego przez UNESCO Dnia Języka Ojczystego wybrany został dzień 21 lutego, upamiętniający wydarzenia 1952 roku, kiedy to w mieście Dhaka (obecnej stolicy Bangladeszu) doszło do demonstracji, a następnie zamordowania pięciu studentów, domagających się uznania ich języka ojczystego – bengalskiego (bangla) – za jeden z dwóch urzędowych języków ówczesnego państwa Pakistan.
Doroczna gala „Ojczysty – dodaj do ulubionych" objęta jest patronatem prezydenta Bronisława Komorowskiego, a zorganizowało ją – w ramach kampanii społeczno-edukacyjnej „Ojczysty – dodaj do ulubionych" – Narodowe Centrum Kultury.(PAP)
