MSZ na stronach internetowych opublikowało założenia "Planu Współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku". Do 4 października dokument ma być konsultowany m.in. z organizacjami polonijnymi.

Plan na 2014 r. wyróżnia trzy cele priorytetowe współpracy z Polonią i Polakami za granicą. Są nimi: "nauczanie języka polskiego, w języku polskim i o Polsce", "wzmacnianie, aktywizacja i mobilizacja środowisk polskich w krajach zamieszkania" oraz "wzmacnianie więzi i kontaktów z Polską".

Ministerstwo podkreśla, że stałym dążeniem polityki polonijnej państwa jest objęcie regularnym nauczaniem języka polskiego jak największej liczby dzieci polskich i polskiego pochodzenia za granicą. Za kluczowe uznaje "przekonanie rodziców do korzyści wynikających z zachowania języka polskiego oraz promocja zalet dwujęzyczności".

W dokumencie MSZ przedstawia też dane pochodzące placówek dyplomatyczno-konsularnych. Wynika z nich, że ok. 70 proc. osób polskiego pochodzenia nie zna już języka ojczystego.

Resort twierdzi, że wskaźnik ten ma różną wartość w zależności od regionu czy państwa. W Europie Zachodniej wynosi tylko 20 proc., a w Ameryce Północnej, gdzie mieszka ok. połowy polskiej emigracji, odsetek osób niewładających językiem polskim - to ponad 90 proc.

"W tej sytuacji ogromnego znaczenia nabiera konieczność systemowego rozwiązania kwestii promocji języka polskiego i nauczania go za granicą jako obcego czy drugiego(...) Ważnym zadaniem, realizowanym przez Departament Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej MSZ, jest wspieranie, w miarę możliwości finansowych państwa, istnienia i rozwoju uniwersyteckich katedr polonistyki oraz zapewnienie kadry polskich nauczycieli i lektorów zagranicą" - podkreśla MSZ.

Ministerstwo opisuje, że dużą popularnością cieszy się nauczanie języka polskiego na Wschodzie. Wynika to m.in. z rosnącego zainteresowania Kartą Polaka, której posiadacz musi się legitymować znajomością języka polskiego.

Resort zakłada, że w 2014 r. nadal rozwijać się będzie kształcenie młodzieży polonijnej w kraju; aktywnie wspierane będą różne formy organizacji pobytów edukacyjno-wypoczynkowych w Polsce, rozwijany będzie program stypendialny dla studentów i doktorantów polskiego pochodzenia, uczących się na polskich uczelniach.

MSZ ponadto zapowiada w 2014 m.in. wspieranie tworzenia szkół społecznych, uspołecznianie szkolnych punktów konsultacyjnych przy placówkach dyplomatyczno-konsularnych RP, wspieranie partnerstwa szkół polonijnych ze szkołami w Polsce.

Resort dyplomacji chce też "wzmacniać, aktywizować i mobilizować" polskie środowiska w państwach ich zamieszkania, by "wzmacniać pozycję Polonii i Polaków za granicą".

Jak podkreślono w raporcie MSZ, w 2014 roku, jak w i późniejszych latach "dużo większą rolę we współpracy z Polonią, a zwłaszcza jej młodym pokoleniem, będą odgrywać elementy wspierania demokracji, a przede wszystkim aktywności obywatelskiej osób polskiego pochodzenia". "Istotne będzie wspieranie idei i procesów służących mobilizacji rodaków za granicą do aktywnego włączania się w życie społeczne, kulturalne, ekonomiczne i polityczne państw zamieszkania. Polonia i Polacy za granicą, jako silny i wiarygodny partner dla państw swego zamieszkania stają się sojusznikiem we wspieraniu interesów Polski" - uważa MSZ.

Ministerstwo chce m.in. wzmacniać wpływy społeczno-polityczne społeczności polskich w lokalnych strukturach władzy i samorządów, upowszechniać wśród polskich mniejszości "wiedzę o standardach w dziedzinie ochrony praw mniejszości narodowych oraz funkcjonowania społeczeństwa obywatelskiego".

Innym celem, jakie stawia sobie Ministerstwo Spraw Zagranicznych, jest "wzmacnianie więzi i kontaktów z Polską".

Resort zapowiada, że przyszły rok "będzie okresem dalszego stymulowania kontaktów gospodarczych i biznesowych Polonii i Polaków zamieszkałych poza krajem z wolnorynkową gospodarką Polski". MSZ zwraca uwagę, że od końca 2012 r. "rozpoczął się proces tworzenia przy placówkach dyplomatyczno-konsularnych tzw. polonijnych rad konsultacyjnych", które mają zbliżać środowiska polonijne do realizacji celów polskiej polityki zagranicznej w państwie zamieszkania. "W 2014 roku nastąpi konsolidacja tej formy bezpośredniej współpracy z Polonią i podsumowanie jej pierwszych doświadczeń" - zapowiada resort dyplomacji.

W przyszłym roku zintensyfikowane mają być działania "mające na celu troskę o migrantów zarobkowych w państwach UE". "Sytuacja tej wielkiej, ponad 2 mln ludzi społeczności wymaga nowych form, np. profesjonalnego poradnictwa prawnego i psychologicznego" - zaznacza MSZ. "Wyjazdy z kraju stoją w oczywistej opozycji do jego potrzeb demograficznych. Tym ważniejsze staje się wypracowanie bodźców zachęcających Polaków i osoby polskiego pochodzenia do uznania Polski za docelowe miejsce zamieszkania" - napisano w raporcie ministerstwa.

W trosce o migrantów zarobkowych MSZ chce m.in. skupiać elity polonijne i Polaków za granicą wokół "projektów i inicjatyw o wymiarze strategicznym dla interesów gospodarczych Polski", kontynuować budowanie polonijnych rad konsultacyjnych, informować rodaków o sytuacji i przemianach w Polsce, stabilizować i rozwijać sieć mediów polonijnych i polskojęzycznych, promować wymianę inwestycyjno-handlową z krajami zamieszkania przy zaangażowaniu podmiotów polonijnych oraz osób polskiego pochodzenia, a także wspierać powracających migrantów poprzez włączanie ich w system działań readaptacyjnych, w tym reorientacji zawodowej, planowania kariery, adaptacji dzieci do polskiego systemu edukacji.

MSZ przypomina też, jakie są sposoby finansowania działań dotyczących Polonii. Pierwszy to doroczny konkurs "Współpraca z Polonią i Polakami za granicą". Informacja o kolejnym postępowaniu konkursowym na rok 2014 zostanie podana do publicznej wiadomości jesienią 2013 roku. Drugi to rozdział środków pochodzących z budżetu Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za granicą MSZ. Dotyczy wyłącznie wniosków projektowych zgłaszanych przez placówki zagraniczne. Jak zapowiada MSZ, w 2014 roku ta forma finansowania "przybierze postać nowego systemu finansowania".

Poza terytorium Polska mieszka 18–20 mln Polaków i osób polskiego pochodzenia. Ponad 2-milionowa rzesza migrantów zarobkowych mieszka w państwach Unii Europejskiej.

Z dokumentem można zapoznać się tutaj.

PAP