W czwartek, 24 kwietnia, na dziedzińcu kościoła pw. ś. ś. Franciszka i Bernarda w Wilnie otwarto wystawę poświęconą malarzowi, który przy tak wielkich postaciach – apostołach Bożego Miłosierdzia, jak św. Faustyna, bł. Michał Sopoćko, czy też bł. Jan Paweł II – pozostaje nieco na uboczu. Na wystawie znajdują się reprodukcje pejzaży i portretów, które wykonał malarz, a które znajdują się w prywatnych kolekcjach oraz zbiorach Muzeum Podlaskiego w Białystoku.

Otwarcie wystawy rozpoczętą Mszą św., którą celebrował proboszcz kościoła bernardyńskiego – o. Algirdas Makalauskis, franciszkanin oraz br. Mariusz Marszałek ze Zgromadzenia Braci Jezusa Miłosiernego. „Szczególnie cieszy to, że otwarcie wystawy wypadło w Tygodniu Miłosierdzia, za kilka dni do kanonizacji papieża Jana Pawła II oraz w roku, gdy obchodzimy 80. rocznicę namalowania obrazu Jezusa Miłosiernego" – powiedział podczas ceremonii otwarcia o. Algirdas. Podkreślił również inny symboliczny fakt: zaledwie kilka kroków od kościoła bernardyńskiego, po drugiej stronie ulicy, w klasztornym skrzydle kościoła św. Michała artysta Kazimirowski działał w Wileńskim Towarzystwie Krajoznawczym.

Można więc przypuszczać, że niejednokrotnie zachodził do bernardynów na modlitwę. „Uczestniczył w nabożeństwach, być może nawet w tej kaplicy, i czerpał natchnienie do swojej twórczości. Wówczas, gdy człowiek pozwala się prowadzić Bogu, uczestniczy w procesie twórczym Boga" – mówił franciszkanin.

„Cieszę się, że w oczekiwaniu na kanonizację bł. Jana Pawła II mogliśmy zorganizować to przedsięwzięcie" – powiedziała podczas otwarcia wystawy dyrektor Instytutu Polskiego w Wilnie Małgorzata Kasner. Podkreśliła przy tym, że idea zorganizowania wystawy powstała w Muzeum Podlaskim w Białystoku, gdzie w 9 lipca br. będzie otwarta wystawa obrazów Eugeniusza Kazimirowskiego. To tam zorganizowano pierwszą wystawę, poświęconą dziełom malarza w Białymstoku zorganizowano w roku 2008, gdy po kilkunastu latach poszukiwań muzeum wzbogaciło się o kolekcję obrazów jego autorstwa.

Na otwarcie wystawy w Wilnie dyrektor Muzeum Podlaskiego Andrzej Lechowski przysłał list, w którym m.in. napisał: „Ta, która jest dzisiaj w Wilnie, jest kontynuacją tej pierwszej. Jest dalszym ciągiem odkrywania Człowieka – Artysty, który – jak go nazwałem – był „znajomym świętych. Może trochę tej świętości będzie i naszym udziałem" – napisał w liście dyrektor Muzeum Podlaskiego.

W otwarciu wystawy udział wzięły również siostry ze Zgromadzenia Jezusa Miłosiernego, których zgromadzenie dzisiaj zamieszkuje te same pomieszczenia, gdzie mieszkał bł. Michał Sopoćko i Eugeniusz Kazimirowski. Siostra Michaela zdradziła, że po tym, jak wystawa zakończy swój pobyt przy kościele bernardyńskim, na stałe będzie eksponowana w hospicjum im. bł. Michała Sopoćki w Wilnie.
W wystawie udział wziął także gdańszczanin Michał Rzepiak, którego dziadkowie ze strony mamy pochodzili z Wilna, zaś rodzina ma obrazy autorstwa Eugeniusza Kazimirowskiego, które zostały udostępnione do Muzeum Podlaskiego dla wystawy.

Organizatorzy: Kościół pw. św. Franciszka i św. Bernarda w Wilnie; Muzeum Podlaskie w Białymstoku; Instytut Polski w Wilnie; Hospicjum bł. Michała Sopoćki w Wilnie; Partner: Jerek Kresowe Biuro Podróży

Teresa Worobiej
Fot. autorka

***
Eugeniusz Marcin Kazimirowski urodził się w 1873 r. w Wygnance na Podolu. Malarstwo studiował w Krakowie i Monachium. Odbył podróże artystyczne po Francji i Włoszech. Po 1914 r. osiadł w Wilnie, gdzie pracował jako nauczyciel rysunku w Seminarium Nauczycielskim. Bardzo aktywny twórczo, ze szczególnym upodobaniem malował portrety i pejzaże, obrazy religijne i kościelne polichromie, ale też zatrudniał się jako dekorator teatralny. Dużą popularnością cieszyły się jego widoki Wilna. Był też Kazimirowski działaczem Wileńskiego Towarzystwa Krajoznawczego, które miało swą siedzibę w klasztornym skrzydle Kościoła św. Michała. Pracownia i niewielkie mieszkanie artysty mieściły się przy ulicy Rossa 6, (obecnie nr 4 a). Drugą część budynku zajmował ksiądz Michał Sopoćko. Był on spowiednikiem Siostry Faustyny, która od 1933 roku przebywała w Zgromadzeniu Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia na Antokolu. W 1934 roku w pracowni Kazimirowskiego powstał pierwszy obraz Jezusa Miłosiernego „Jezu ufam Tobie". To właśnie ksiądz Sopoćko poprosił artystę o pomoc w malarskim zrealizowaniu widzeń Faustyny.

W 1936 roku Kazimirowski opuścił Wilno i osiadł w Białymstoku. Nadal był aktywnym artystą. Na przełomie lat 1937 – 1938 zaprezentował w Białymstoku około 100 obrazów na wystawie Białostockiej Grupy Plastyków. Głównie poświęcił się jednak drugiej swojej pasji, krajoznawstwu. W 1936 roku założył Związek Propagandy Turystyki Województwa Białostockiego, a w 1939 roku został prezesem oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.

Był ilustratorem przewodnika turystycznego Mieczysława Orłowicza i współautorem, razem z Mieczysławem Goławskim, przewodnika po mieście i okolicach. Zmarł we wrześniu 1939 roku i został pochowany na białostockim cmentarzu farnym. Jego prace znajdują się w zbiorach Muzeum Podlaskiego w Białymstoku, Muzeów Narodowych w Krakowie i Warszawie, Muzeum Teatralnego w Warszawie, Państwowych Zbiorach Sztuki na Wawelu, Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem, w Muzeum Sztuki we Lwowie i w posiadaniu osób prywatnych.

W samym Wilnie trudno odszukać dawne ślady Eugeniusza Kazimirowskiego. Bodaj jedynym jest obraz „Jezu ufam Tobie". Wiąże się on ze Świętą Faustyną, błogosławionym ks. Michałem Sopoćko i z wielkim orędownikiem kultu Miłosierdzia Bożego Janem Pawłem II. To dlatego Wilno jest Miastem Miłosierdzia. Kolejny rozdział tej historii dopisuje Zgromadzenie Sióstr Jezusa Miłosiernego prowadzące przy ul. Rossa Hospicjum im. Błogosławionego Michała Sopoćko. W cieniu tych wielkich postaci pozostał Eugeniusz Kazimirowski, którego ta wystawa ma przypomnieć.

Na podstawie: www.lenkukultura.lt