Propozycja zmian w ordynacji wyborczej do Sejmu zgodnie z zaleceniami OBWE i praktyką demokracji europejskich

2021-02-28, 15:02
Oceń ten artykuł
(11 głosów)
Propozycja zmian w ordynacji wyborczej do Sejmu zgodnie z zaleceniami OBWE i praktyką demokracji europejskich © Marian Paluszkiewicz

Dobrą praktyką krajów demokratycznych jest zapewnienie jak najszerszej reprezentacji społeczeństwa w najwyższym organie władzy państwowej – parlamencie. Właśnie aktywne uczestnictwo obywateli w wolnych, uczciwych i przejrzystych wyborach jest jednym z warunków koniecznych dla sprawnego funkcjonowania systemu demokratycznego.

W Europie państwa dążą do tego, by jak najwięcej mieszkańców szło na wybory i oddawało swój głos. Jednym ze sposobów na zaktywizowanie obywateli w procesie wyborczym jest zapewnienie, że każdy głos ma taką samą wartość i wpływ na wynik wyborów – to jest możliwe m.in. poprzez zmniejszenie progu wyborczego. Słowenia, Austria i Szwecja stosują 4-procentowy próg wyborczy, Grecja, Włochy, Hiszpania – 3-procentowy, Dania – 2-procentowy, natomiast Luksemburg, Malta, Portugalia czy Finlandia w ogóle zrezygnowały z progu wyborczego.

Międzynarodowe instytucje różnego szczebla również są zgodne w swej opinii, że, mając na celu wzmocnienie zasady demokratycznych wyborów, należy dążyć do zmniejszenia progu wyborczego lub całkowitego jego zniesienia.

Jeszcze w 2007 r. Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy zaleciło ustanowienie progu wyborczego w wyborach parlamentarnych na poziomie nie wyższym niż 3 proc.

Podczas gdy świat idzie w kierunku zwiększania szans obywateli na zostanie wybranym do parlamentu, Litwa skręca w kierunku zawężającym te możliwości.

Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) przedstawiło wiele spostrzeżeń i uwag dla Litwy po wyborach sejmowych w 2016 roku. Stwierdzono między innymi, że Litwa ma zbyt wysoki próg wyborczy dla partii politycznych mniejszości narodowych, co znacząco ogranicza ich szanse dostania się do Sejmu.

Litewscy politycy pogorszyli wskaźnik wybieralności obywateli

Przepisy prawa wyborczego na Litwie zmieniały się. Jeszcze na początku lat 90. architekci ówczesnego systemu wyborczego do Sejmu Litwy zadecydowali o 4-procentowym progu wyborczym, jednak ugrupowań politycznych reprezentujących mniejszości narodowe próg wyborczy w ogóle nie obowiązywał.

W roku 1992 w wyborach do parlamentu litewskiego trafiło 5 ugrupowań politycznych, w tym Związek Polaków na Litwie (ZPL) reprezentujący polską społeczność, który uzyskał 2,1 proc. głosów w okręgu wielomandatowym i wprowadził z tego okręgu 2 posłów (dodatkowo 2 kandydatów ZPL wybrano do Sejmu RL z okręgów jednomandatowych).

Litewscy politolodzy tamten system wyborczy określają jako najbardziej demokratyczny spośród obowiązujących na przestrzeni lat na Litwie.

Niestety już w 1995 roku rządzący wtedy socjaldemokraci zmienili ordynację wyborczą i podwyższyli próg wyborczy do 5 proc. dla partii i do 7 proc. dla koalicji. Ulgi wyborcze dla ugrupowań reprezentujących mniejszości narodowe, które są powszechnie praktykowanym standardem w wielu demokratycznych państwach na całym świecie – na Litwie zostały zniesione.

Zwiększony próg wyborczy po raz pierwszy był zastosowany podczas wyborów do Sejmu RL w 1996 roku i obowiązuje do dzisiaj.

Społeczność międzynarodowa apeluje do Litwy

Międzynarodowi eksperci są zgodni w swojej ocenie, że Litwa powinna zwiększać szanse partii mniejszości narodowych w wyborach do Sejmu m.in. poprzez zmiany w prawie wyborczym. Dobrym przykładem do naśladowania jest Polska, w której w odniesieniu do partii reprezentujących mniejszości narodowe próg wyborczy nie obowiązuje.

Litewski Sejm w 2019 roku opracował rozwiązania, które miały zwiększyć poziom demokracji. W grudniu 2019 roku posłowie przyjęli ustawę o obniżeniu progu wyborczego dla startujących w wyborach sejmowych partii politycznych i koalicji odpowiednio z 5 i 7 proc. do 3 i 5 proc.

„Po wcześniejszych wyborach do Sejmu przyjęto szereg poprawek legislacyjnych z szerokim poparciem politycznym wdrażających kilka wcześniejszych zaleceń OBWE, takich jak określenie okręgów wyborczych, finansowanie kampanii wyborczych, terminy składania skarg itp., ale zalecenia dotyczące progu wyborczego dla mniejszości narodowych nie zostały jeszcze wdrożone. Należy podkreślić, że 5-procentowy próg dla organizacji mniejszości narodowych w l. 1990-1996 nie był stosowany” – mówią posłowie Akcji Wyborczej Polaków na Litwie-Związku Chrześcijańskich Rodzin, oceniając starania koalicji rządzącej w 2019 roku, które zmierzały do większej demokratyzacji prawa wyborczego.

Niestety prezydent Litwy Gitanas Nausėda zachował się podobnie jak będący wówczas w opozycji konserwatyści, którzy agresywnie stawiali opór przyjęciu bardziej demokratycznych rozwiązań wyborczych na Litwie, i zawetował już przyjętą przez parlament ustawę o ordynacji wyborczej do Sejmu.

Sejm zamierzał odrzucić antydemokratyczne weto prezydenta, mimo to podczas decydującego głosowania z potrzebnych do odrzucenia weta 71 głosów (na ogólną liczbę 141 posłów), oddano 70 głosów (czyli zabrakło zaledwie 1 głosu).

Taka sytuacja nie byłaby możliwa bez zaangażowania przedstawicieli Urzędu Prezydenta, którzy, jak się okazało, tuż przed głosowaniem aktywnie telefonowali do posłów w sprawie odrzucenia weta nałożonego przez prezydenta. Takie działania można określić mianem niedemokratycznych i nieprawomocnych, są one bowiem nie do przyjęcia w kraju szanującym prawo i zasady demokracji.

Akcja Wyborcza Polaków na Litwie-Związek Chrześcijańskich Rodzin nie uległa presji antydemokratycznych działań konserwatystów i ich sprzymierzeńców i, dążąc do zastosowania dobrych praktyk demokracji europejskich w zakresie wyborów parlamentarnych poprzez zwiększenie reprezentacji sił politycznych w Sejmie, 24 lutego 2021 roku zarejestrowała poprawki do ordynacji wyborczej do Sejmu, w których proponuje obniżenie progu wyborczego dla startujących w wyborach sejmowych partii politycznych z 5 do 4 proc., zaś dla ugrupowań startujących w bloku (koalicji) – z 7 do 5 proc.

Komentarze   

 
#18 Jerzy 2021-03-15 22:17
Litewskie prawo wyborcze jest kulawe. Ale widać komuś na tym zależało żeby tak było. Dlatego konieczne jest uzdrowienie. I propozycja AWPL idzie w tym dobrym kierunku.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#17 TaDeK 2021-03-14 09:11
Trzeba zmienić ordynację przy jednoczesnym zabezpieczeniu praw należnych dla mniejszości narodowych.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#16 Stanisław 2021-03-11 15:49
Ostatnie wybory w październiku pokazały skalę problemu. To choroba która toczy litewski system polityczny i niestety przekłada się nażycie kraju, na rządy sprawujące władzę, na stanowione prawo. A najbardziej jak zawsze ciepią zwykli mieszkańcy.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#15 W.Litwin 2021-03-05 12:00
Ja mam propozycję. Kandydować może tylko osoba, która wyrazi zgodę na przeprowadzenie lustracji oraz złoży oświadczenie o braku współpracy z komunistycznym aparatem. W przypadku wyboru takiego kandydata następuje jego lustracja.

Skoro kolejne próby przepchnięcia projektu ustawy o lustracji są odrzucane może to jest sposób na choć częściowe lustrowanie.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#14 łukasz 2021-03-03 17:14
Pukszto wziął się za komentowanie propozycji zmian w ordynacji wyborczej. A o komentarz poproszony przez Radczenkę. Jakże to obiektywne, żałosne i absurdalne. Dwaj kumple (nie tylko pod kątem znajomości, ale także zespolenie w prowadzeniu ataków i manipulacji pod adresem AWPL i ZPL) i jeden drugiego pyta o poważny komentarz hahahah... można sobie wyobrazić jak to żałośnie brzmi i wygląda... a jaki "obiektywizm" i "rzetelność"... hahahaha
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#13 mieszkaniec 2021-03-01 15:52
Na Litwie powinny w ogóle być zniesione progi. Nie ma tu tyle ludności, aby była potrzeba obowiązywania takich progów jak obecnie są. Cała Litwa jest wielkości jednego średniego województwa w Polsce.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#12 Jagna 2021-02-28 19:56
"Niestety już w 1995 roku rządzący wtedy socjaldemokraci zmienili ordynację wyborczą i podwyższyli próg wyborczy do 5 proc. dla partii i do 7 proc. dla koalicji. Ulgi wyborcze dla ugrupowań reprezentujących mniejszości narodowe, które są powszechnie praktykowanym standardem w wielu demokratycznych państwach na całym świecie – na Litwie zostały zniesione."

Wiadomo dlaczego to zostało zrobione. Celem miało być całkowite wyeliminowanie Polaków z życia politycznego, a tym samym pozbawienia możliwości wpływania na prawodawstwo na Litwie.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#11 W.Litwin 2021-02-28 13:04
Na skutek braku lustracji mamy niby demokrację na Litwie. Mam nadzieję, że upór i konsekwentne działania AWPL przywrócą w końcu rzeczywistą wolność i niezależność Litwie.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#10 wolski 2021-02-27 15:38
Dobra propozycja AWPL. Wysoki próg sprawia, że wielu wyborców nie ma swoich reprezentantów w Sejmie. A szczególnie karygodne jest ograniczanie szans mniejszości narodowych. Wszystkie państwa ułatwiają - Litwa odwrotnie, utrudnia im udział w życiu politycznym, de facto łamiąc prawa obywatelskie.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 
 
#9 Artem 2021-02-27 09:40
AWPL proponuje rozsądne i bardzo dobre rozwiązania - nic o nas, bez nas.
Cytować | Zgłoś administratorowi
 

Dodaj komentarz

radiowilnowhite

EWANGELIA NA CO DZIEŃ

  • 18 kwietnia 202

    3 niedziela Wielkanocy

    Łk 24, 35-48

    Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

    Uczniowie opowiadali o tym, co im się przydarzyło w drodze i jak Jezus dał się im poznać przy łamaniu chleba. Gdy o tym rozmawiali, On sam stanął pośród nich i powiedział: „Pokój wam!”. Zatrwożeni i przestraszeni sądzili, że widzą ducha. Lecz On im powiedział: „Czemu jesteście zmieszani i czemu wątpliwości budzą się w waszych sercach? Spójrzcie na moje ręce i nogi! To Ja jestem! Dotknijcie Mnie i przekonajcie się. Duch bowiem nie ma ciała ani kości, a widzicie, że Ja mam”. Gdy to powiedział, pokazał im ręce i nogi. Lecz gdy oni z radości jeszcze nie wierzyli i byli pełni zdumienia, zapytał ich: „Macie tu coś do jedzenia?”. Oni podali Mu kawałek pieczonej ryby. A On wziął i przy nich zjadł. Potem rzekł: „Oto moje słowa, które powiedziałem do was, gdy byłem jeszcze z wami: «Musi wypełnić się wszystko, co jest napisane o Mnie w Prawie Mojżesza, u Proroków i w Psalmach»”. Wtedy rozjaśnił im umysł, aby rozumieli Pisma. I powiedział: „Tak jest napisane: Chrystus będzie cierpiał, a trzeciego dnia zmartwychwstanie i w Jego imię zostanie ogłoszone nawrócenie na odpuszczenie grzechów wszystkim narodom, rozpoczynając od Jeruzalem. Wy jesteście świadkami tych rzeczy”.

    Czytaj dalej...
 

 

Miejsce na Twoją reklamę
300x250px
Lietuva 24Litwa 24Литва 24Lithuania 24