Badania wykazują, że podobieństwo może prowadzić do większej sympatii i więzi emocjonalnej między ludźmi. Ten efekt może wpływać na różne obszary życia. Przykładowo na wybór partnera życiowego, formowanie przyjaźni czy decyzje o miejscu pracy. Jednym z najbardziej znanych przykładów poszukiwania psychologicznych podobieństw jest teoria Wielkiej Piątki cech osobowości (Big Five). Zgodnie z nią, każdy człowiek posiada pięć podstawowych wymiarów osobowości:
Ekstrawersja – otwartość na kontakty społeczne, energia, towarzyskość. Ekstrawertycy lubią być w centrum uwagi, introwertycy wolą ciszę i spokój.
Ugodowość – skłonność do współpracy, uprzejmość, zaufanie do innych. Ludzie ugodowi są ciepli i pomocni, ci o niskim wyniku – bardziej krytyczni i konkurencyjni.
Sumienność – organizacja, odpowiedzialność, wytrwałość. Osoby wysoko sumienne są zdyscyplinowane i zorganizowane, a nisko – chaotyczne i impulsywne.
Neurotyczność – podatność na stres, lęk, niestabilność emocjonalna. Osoby z wysokim wynikiem przeżywają silniej negatywne emocje.
Otwartość na doświadczenie – ciekawość świata, wyobraźnia, kreatywność. Ludzie otwarci są chętni do eksperymentowania i cenią sztukę, inni wolą rutynę i konkrety.
Koncepcja ta pokazuje, że niezależnie od różnic kulturowych czy indywidualnych historii, dzielimy wspólne cechy i przechodzimy przez podobne etapy życia. Wszyscy odczuwamy strach, potrzebujemy bliskości i zmagamy się z tożsamością. Z drugiej strony, psychologia stale natrafia na paradoksy.
Przykładem może być fakt, że im więcej mamy możliwości wyboru, tym trudniej podjąć decyzję – a przecież wolność powinna ułatwiać życie. Albo też im bardziej gonimy za szczęściem, tym trudniej je osiągnąć.
W terapii okazuje się czasem, że unikanie lęku tylko go wzmacnia, a próba kontroli emocji prowadzi do ich eskalacji.
Słowem - psychologia jest ciekawa, ponieważ pomaga nam lepiej zrozumieć siebie i innych ludzi. Pozwala też na stosowanie tej wiedzy w praktyce, aby poprawić jakość życia i osiągnąć większy rozwój osobisty. Warto poddać obserwacji ludzkie zachowania, a czas wakacji temu sprzyja…
Rota
