Równo przystrzyżony i soczyście zielony trawnik jest piękną ozdobą posesji, natomiast często usycha i czasami mogą szpecić go kępki mchu oraz chwasty.
Trawnik nie zawsze prezentuje się efektownie, a na dodatek wymaga wielu czasochłonnych zabiegów pielęgnacyjnych przez cały okres wegetacyjny. Aby utrzymał dobrą kondycję, należy go systematycznie kosić, nawozić i podlewać, jak też poddawać aeracji i wertykulacji, piaskowaniu oraz wapnowaniu. Z tych powodów wiele osób się zastanawia, czym zastąpić pracochłonny trawnik.
Wiadomo, że trawnik można zastąpić trwałymi materiałami, które nie wymagają żadnej pielęgnacji. Zamiast trawnika można wysypać żwir czy ułożyć kostkę brukową, jednakże o wiele lepszym pomysłem może być zastąpienie trawy mało wymagającymi roślinami, które są odporne na deptanie i w piękny sposób zadarniają przestrzeń, dostarczając przy tym pokarm pożytecznym owadom zapylającym.
Decydując się na konkretne rośliny, którymi zastąpi się trawnik, należy uwzględnić kilka kwestii. Przede wszystkim przeanalizować, w jakim miejscu będzie się je uprawiać, ponieważ niektóre gatunki najlepiej się rozwijają w pełnym słońcu, inne częściowo lub całkowicie w zacienionym stanowisku.
Należy też brać pod uwagę wielkość obszaru, gdyż w zależności od gatunku potrzebuje się od 6 do 9 sadzonek, aby zamaskować 1 metr kwadratowy, co wiąże się ze sporymi kosztami. Rośliny odporne na deptanie często najlepiej się sprawdzają w przypadku problematycznych miejsc w ogrodzie i niewielkich trawników.
Warto też pamiętać, że rośliny okrywowe są wytrzymałe, lecz nie w tak dużym stopniu jak zwykły trawnik. Chociaż można po nich spacerować, ale robiąc to bardzo często, po pewnym czasie da się już zauważać wydeptane ścieżki.
Przed uprawą alternatywy dla trawnika warto odpowiednio przygotować glebę. Z wybranego stanowiska usunąć wszystkie chwasty wraz z korzeniami, a następnie przekopać podłoże na głębokość ok. 20 cm. Jeśli gleba jest ciężka i gliniasta, należy rozluźnić ją piaskiem i wzbogacić dojrzałym kompostem.
Istnieje wiele pięknych alternatyw dla trawnika, które nie tylko są odporne na deptanie, ale również nie wymagają skomplikowanej pielęgnacji.
Do nich należy kotula pięciornikowata (Cotula potentillina), pochodzi z rodziny astrowatych i tworzy w miejscu uprawy niezwykle gęsty, soczyście zielony dywan, który ma nie więcej niż 5 cm wysokości. Kotula pięciornikowata kwitnie od czerwca do sierpnia, jej największą ozdobą są liście. Jest odporna na deptanie i z powodzeniem potrafi zastąpić trawnik.
Z kolei acena drobnolistna (Acaena microphylla) – jest świetnym gatunkiem do zadarniania słonecznych stanowisk. Doskonale poradzi nawet z częstym deptaniem. Roślina tworzy niskie, zwarte poduszki, które jesienią zmieniają kolor z zielonego na miedziany. Ozdobą tej rośliny są także kuliste kwiatostany wznoszące się nad liśćmi od czerwca do lipca.
Natomiast karmnik ościsty (Sagina subulata) jest rośliną zimozieloną, więc służy dekoracją przez cały rok. Tworzy przypominające mech, miękkie dywany o grubości ok. 5 cm. Doskonale sprawdza się w miejscach wilgotnych i zacienionych. Od czerwca do sierpnia jej uroku dodają niewielkie, białe kwiaty.
Trawnik sukcesywnie zastąpić może macierzanka piaskowa (Thymus serpyllum), która jest odporna na deptanie i stanowi jedną z najlepszych alternatyw dla trawnika. Macierzanka piaskowa wyrośnie na każdej glebie, nawet suchej i ubogiej, tworząc rozległe kobierce kwiatów, które przyciągają owady zapylające i bardzo przyjemnie pachną.
Dobrym zamiennikiem trawnika może być również rumian szlachetny (Chamaemelum nobile) – nazywany także rumianem rzymskim. Jego atrakcyjne kwiaty zdobią teren od późnej wiosny do końca lata. Jest odporną, bujnie rozwijająca się rośliną, wydzielającą przyjemny, ziołowy aromat, po której bez wahania można chodzić. Roślina szybko stworzy efektowne kobierce.
Do zadarniania obszarów, gdzie trawnik słabo rośnie warto wykorzystać właściwości dąbrówki rozłogowej (Ajuga reptans). Dąbrówka rozłogowa doskonale radzi sobie w cieniu i półcieniu, np. pod wysokimi krzewami czy koronami drzew, a kwitnie od maja do sierpnia. Jest rośliną ekspansywną, która szybko zajmie całą dostępną jej przestrzeń.
Niskie i gęste dywany tworzy lippia repens (Phyla nodiflora). Roślina toleruje częste deptanie, a jej dodatkowym walorem jest długie kwitnienie - od czerwca aż do sierpnia. Lippia repens szybko się rozrasta i zazielenia obszar.
Chociaż wszystkie te rośliny odporne na deptanie nie potrzebują tak wielu zabiegów pielęgnacyjnych jak normalny trawnik, jednakże nie należy ich zaniedbywać. Zabiegi należy dostosować do potrzeb danego gatunku, ponieważ niektóre alternatywy wymagają częstszego, inne rzadszego podlewania, natomiast w każdym przypadku warto o tym pamiętać szczególnie w pierwszych tygodniach po posadzeniu.
Rośliny okrywowe doskonale tłumią chwasty, więc pielenie miejsc uprawy nie jest konieczne. Wiele z nich nie wymaga też intensywnego nawożenia, chociaż zastosowanie dojrzałego kompostu zawsze będzie „mile widziane”. Zamienników trawnika nie trzeba regularnie kosić, ale w przypadku wybranych gatunków zalecane jest przycinanie, np. po zakończeniu kwitnienia.
