Realizacja celów i założeń programowych – niezmienny wektor wspólnej pracy
Zagajając obrady i witając przybyłych prezesów i wiceprezesów kół oraz gości – swoją obecnością forum zaszczycili posłowie na Sejm RL z ramienia AWPl-ZChR: minister sprawiedliwości Rita Tamašunienė (m. in. prezes koła ZPL w Mejszagole), Jarosław Narkiewicz oraz Czesław Olszewski. - prezes Związku Polaków na Litwie Waldemar Tomaszewski dziękował za tak liczną obecność i podkreślił, że siła organizacji, m.in. polega na wyraźnym wyartykułowaniu i niezmiennym utrzymaniu kierunku ideowego i założeń programowych. Ich fundament stanowi wątek patriotyczny, wartości chrześcijańskie, obejmujące lansowanie polityki prorodzinnej i zachowanie tradycji wierności Bogu, Honorowi i Ojczyźnie; określone w przyjętych przez Związek Polaków na Litwie pięciu prawdach zasady, mówiące o stosunku do Ojczyzny i Macierzy, ojczystej mowy, rodzinnej ziemi…
To pozwala tworzyć organizację silną ideowo i organizacyjnie, która, jak zaznaczył prezes, potrafi radzić sobie w trudnych okresach. Właśnie taki przeżywał Związek w ciągu dwóch ostatnich lat, kiedy praktycznie został całkowicie pozbawiony finansowania z Macierzy na działalność programową, czy utrzymanie siedzib oddziałów. Jednak i w tych realiach, jak podkreślił, potrafiliśmy prowadzić działalność skierowaną na takie obszary jak oświata w języku polskim, kultura, pielęgnowanie pamięci historycznej. Odbyły się tradycyjne imprezy organizowane przez Zarząd Główny i poszczególne oddziały: Parada Polskości, obchody kolejnych rocznic operacji „Ostra Brama”, Rodzinny Zlot Turystyczny, festyny kultury polskiej i in.
Jak zaznaczył lider Związku, daliśmy radę, chociaż pociągnęło to za sobą duże trudności finansowe. Pokazaliśmy swój potencjał i to również ma znaczenie w ocenie organizacji i stosunku do niej. Otrzymując finansowanie z Polski, za które, jak podkreślił, jesteśmy wdzięczni Macierzy, polskiemu podatnikowi, stawaliśmy się mniej czuli na kwestie pozyskiwania funduszy we własnym zakresie. Jednak życie udowodniło, jak ważne jest posiadanie własnego finansowego zaplecza i jest to nader aktualne, chociaż, jak wyraził nadzieję prezes, sytuacja wsparcia działalności programowej ZPL ma się zmienić, m. in. zarówno dzięki naszym działaniom w Macierzy, jak i wspieraniu ich przez życzliwych, rozumiejących znaczenie naszej działalności osób i środowisk.
Odpis od podatku – czynny udział na rzecz wspólnej sprawy
Jednym z bardzo istotnych i dostępnych źródeł pozyskania środków na działalność organizacji jest odpis od podatku dochodowego, którego może dokonać każda posiadająca dochody osoba, przeznaczając 1,2 proc. na ZPL wraz ze składaniem deklaracji podatkowej. Właśnie do tego nawoływał obecnych Waldemar Tomaszewski, akcentując, by każdy członek ZPL stał się aktywnym propagatorem tej inicjatywy wśród krewnych, znajomych, sąsiadów. Gest ten jest nie tylko gwarantem pozyskania niezależnych własnych funduszy, ale też wyrazem naszej solidarności, aktywnego działania na rzecz wspólnej sprawy – szeroko pojmowanej polskości na Litwie. Dzięki posiadanym funduszom Związek może wspierać oddziały i poszczególne koła działające w mniejszych skupiskach Polaków, zadbać o transport, m. in. podczas organizowania centralnych imprez, np. Parady Polskości, zorganizować akcje w obronie naszych praw i interesów, jak to miało miejsce przed dwoma laty, kiedy w kilkutysięcznym wiecu i pochodzie w obronie stanu posiadania polskiego szkolnictwa na Litwie potrafiliśmy przyhamować zapędy władz skierowane na zawężanie używania ojczystego języka w szkołach mniejszości narodowych na Litwie.
Naszą polskość demonstrujemy czynami
Piękne hasła i slogany mogą działać na ludzi emocjonalnie, podbudowując ich duchową więź, jednak polskość i „czynny” patriotyzm nie polega na ich powtarzaniu i zbiorowym wzruszaniu się, ale, jak zaznaczył lider polskiej społeczności, m. in., w oddawaniu dzieci do polskich szkół; trwaniu w wierze i wartościach chrześcijańskich; pójściu do urn wyborczych, kiedy to 50-60 tysięcy obywateli głosuje na przedstawicieli Związku Polaków na Litwie, reprezentujących ich w szeregach Akcji Wyborczej Polaków na Litwie-Związku Chrześcijańskich Rodzin, by na różnych szczeblach władzy stawać po stronie przestrzegania praw rdzennej mniejszości polskiej na Litwie do nauki w języku ojczystym, rozwoju kultury i pielęgnowania pamięci historycznej i tradycji, posiadania autentycznego zapisu nazwiska i imienia, korzystania z języka ojczystego w przestrzeni publicznej…
Naszą polską tożsamość deklarujemy i manifestujemy uczestnicząc w imprezach organizowanych przez ZPL – centralnych i regionalnych, inicjatywach innych polskich organizacji i polskiej placówki dyplomatycznej w Wilnie. Ważne jest, jak podkreślił Waldemar Tomaszewski, byśmy rozumieli ich wagę i nadawali im odpowiednią oprawę, brali czynny udział.
Tego roku, jak przypomniał prezes, 2 maja odbędzie się już 15. Parada Polskości w Wilnie organizowana przez Związek w Dniu Polonii i Polaków za Granicą. Podczas obrad omówiono jej przebieg i szczegóły udziału oddziałów w tej manifestacji polskości, w której uczestniczy do 10 tysięcy osób. Tradycyjny przemarsz ulicami Wilna, Msza św. u stóp Matki Boskiej Ostrobramskiej zostaną zwieńczone majówkami organizowanymi w zakresie poszczególnych kół i oddziałów oraz w Wilnie w ramach koncertu patriotycznego oraz w Bieliszklach i Duksztach, dokąd zostaną już tradycyjnie zaproszeni członkowie oddziałów z dalszych terenów oraz osoby niezrzeszone. Omówiono również harmonogram przeprowadzenia tegorocznych imprez centralnych – uczczenia operacji „Ostra Brama” – na cmentarzu na Rossie i w Krawczunach, kolejnej odsłony Rodzinnego Złotu Turystycznego AWPL-ZPL spotkania opłatkowego oraz festynów kultury polskiej w poszczególnych oddziałach (24 maja - w solecznickim, 31 maja – wileńskim, 7 czerwca – święciańskim, 8 sierpnia – szyrwinckim, 23 sierpnia – jezioroskim, 17 pażdziernika – w Wisagini). a także imprez dożynkowych. Prezes zwrócił się z prośbą do obecnych na sali prezesów, by grafiki przeprowadzania imprez były maksymalnie uzgadniane, a większe imprezy nie dublowały się.
„Nasza Gazeta” – kronika i ogniwo łączące
Już tradycyjnie podczas obrad Kongresu poruszono temat współpracy kół i oddziałów z redakcją „N.G.” oraz prenumeraty dwutygodnika. Gazeta od ponad 35 lat jest nie tylko kroniką działalności Związku, ale też stara się pełnić misję utrwalania współczesnej historii społeczności polskiej na Litwie, a także przypominać i przybliżać Czytelnikom na swoich łamach znamienne wydarzenia, wybitne postacie, które odegrały ważną rolę w historii narodu. Informując o działalności Zarządu Głównego, Rady ZPL, poszczególnych oddziałów i kół gazeta pełni rolę łącznika pomiędzy nimi, a naświetlając wydarzenia zachodzące w państwie, dotyczące m. in. spraw polskiej mniejszości, informuje o zachodzących procesach, analizuje fakty i prezentuje stosunek Związku, innych polskich organizacji wobec nagłaśnianych wydarzeń. Dlatego ważne jest, by gazeta docierała do jak największej liczby zarówno członków Związku, jak i niezrzeszonych rodaków. Temu służy prenumerata (gazeta jest darmowa, Czytelnik płaci jedynie za jej dostarczanie), do której aktywnie zachęcano obecnych, jak tez do odbioru gazety w DKP w Wilnie.
Powstało Forum Rodziców Polskich Szkół i Przedszkoli na Litwie
Podczas Kongresu zostało nagłośnione sfinalizowanie ważnej inicjatywy – założenia Forum Rodziców Polskich Szkół i Przedszkoli na Litwie, mającej służyć większemu zaangażowaniu rodziców w sprawy edukacji dzieci i przyszłości polskich placówek oświatowych. Jedną z głównych jej inicjatorek jest Agnieszka Rynkiewicz - członkini komitetu rodzicielskiego Szkoły Podstawowej w Starych Trokach, która zabierając głos w trakcie obrad Kongresu, zwróciła się bezpośrednio do obecnych na sali rodziców z propozycją wspólnego działania.: „Każdy z nas chce dla swoich dzieci jak najlepszej edukacji i bezpiecznego środowiska do rozwoju. Ale coraz częściej widzimy, że jako pojedyncze osoby mamy na to ograniczony wpływ. Dlatego potrzebujemy solidarnego głosu – silnego, zorganizowanego i słyszalnego”.
Podczas Kongresu zaznaczono, że potrzeba powołania Forum wynikła z realnych wyzwań z jakimi mierzą się dziś rodzice i społeczności szkolne. Reorganizacja i likwidacja polskich placówek oświatowych na Litwie, brak wystarczającej komunikacji, decyzje podejmowane bez szerokich konsultacji oraz rozproszenie inicjatyw rodzicielskich są pochodną tego, że głos rodziców często nie jest odpowiednio reprezentowany.
Prelegentka podkreśliła: „To nie jest inicjatywa przeciwko komukolwiek. To inicjatywa dla naszych dzieci. Chcemy być partnerem w rozmowie, a nie tylko biernym obserwatorem decyzji, które ich dotyczą».
Cele i zadania nowego gremium
Podczas swego wystąpienia Agnieszka Rynkiewicz przedstawiła główne cele Forum. Priorytetem jest: reprezentowanie interesów rodziców i uczniów; wzmacnianie jakości edukacji w szkołach; ochrona społeczności szkolnych; budowanie przestrzeni do dialogu między rodzicami, placówkami i instytucjami; szybkie reagowanie na zmiany i wyzwania w systemie edukacji.
Forum ma stać się platformą współpracy i wymiany informacji, która pozwoli działać skuteczniej i bardziej świadomie.
Nowo powstałe gremium nie ma być symboliczną strukturą. Jak podkreślono, jego praca będzie oparta na konkretnych działaniach: zbieraniu opinii i potrzeb rodziców; wypracowywaniu wspólnego stanowiska i jego prezentowaniu władzom; organizowaniu spotkań i konsultacji; wspieraniu inicjatyw szkolnych; informowaniu i edukowaniu rodziców; budowaniu sieci współpracy między szkołami.
„Nie chcemy kolejnej organizacji „na papierze”. Chcemy realnego działania, które przynosi efekty i daje rodzicom poczucie posiadania wpływu na stan rzeczy» – zaznaczyła Agnieszka Rynkiewicz.
Apel
Kluczowym elementem wystąpienia inicjatorki powołania Forum był apel o aktywne włączenie się w jego działalność wszystkich chętnych rodziców, których dzieci uczęszczają do przedszkoli i szkół z polskim językiem nauczania i aktywnego działania na rzecz przyszłości naszych dzieci, kontaktując się bezpośrednio drogą mailową pod adresem: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript..">.
Janina Lisiewicz
Nasza Gazeta nr 7 (1561)
V Kongres Prezesów Kół ZPL – wyzwania i inicjatywy
2026-04-04, 19:35
17 marca w Wilnie odbył się kolejny - V Kongres Prezesów Kół Związku Polaków na Litwie. Zgromadził on ponad 200 uczestników z całej Litwy, zrzeszonych w ponad 250 kołach 14 oddziałów ZPL.

Komentarze
Kanał RSS z komentarzami do tego postu.