Instytucjom wywiadowczym przyznano dodatkowe uprawnienia, które umożliwią im nie tylko gromadzenie informacji, ale także eliminowanie czynników ryzyka i zagrożeń dla bezpieczeństwa narodowego Litwy.
Instytucja wywiadowcza, realizując powierzone jej zadania, będzie mogła:
- stosować środki mające na celu eliminację zewnętrznych czynników ryzyka, zagrożeń i niebezpieczeństw;
- w przypadku istnienia dowodów na to, że dana osoba może stanowić zagrożenie lub niebezpieczeństwo dla bezpieczeństwa narodowego Litwy i interesów państwa, a także w celu zapobieżenia tym zagrożeniom, sprawdzać dokumenty osób, pojazdów, ładunków, broni lub innych przedmiotów, sprawdzać rzeczy i tymczasowo je konfiskować do czasu przeprowadzenia czynności kontrolnych;
- potajemne pozyskiwać odciski palców, próbki głosu, zapachu i inne;
- stosować wszelkiego rodzaju materiały lub inne metody znakowania, które nie stanowią zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, a które służą do znakowania różnych przedmiotów w celu odróżnienia ich od zbioru określonych przedmiotów i ich identyfikacji;
- pozyskiwać broń służbową, środki specjalne, materiały wybuchowe.
„Jako przykład może posłużyć taki oto przypadek: gdy funkcjonariusze Departamentu Bezpieczeństwa Państwa zauważyli samochód zaparkowany w pobliżu budynku VSD, podejrzane osoby, to nie mogli ich sami legitymować, otworzyć bagażników itd. Wzywali policję. Przyjęte poprawki przyznają im prawo do samodzielnego przeprowadzenia takich działań, jeśli zajdzie taka potrzeba, i do sprawdzenia, czy doszło do naruszenia, założenia kajdanek, zatrzymania – wszystkiego, co mogą zrobić funkcjonariusze policji. Materiały wybuchowe są również niezbędne, na przykład, jeśli zachodzi potrzeba zniszczenia informacji niejawnych w czasie wojny itd., można zastosować różne techniki, ale użycie materiałów wybuchowych może być konieczne w określonym miejscu” – powiedział Dainius Gaižauskas, członek Komisji Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony oraz przewodniczący Parlamentarnej Komisji Kontroli Kryminalnej.
Zdaniem Gaižauskasa, w ustawie pojawił się jeszcze jeden ważny zapis – w wyjątkowych przypadkach dopuszczalne jest prowadzenie określonych w ustawie działań wywiadowczych zgodnie z rozporządzeniem kierownika instytucji wywiadowczej lub jego upoważnionego zastępcy (bez zgody sądu).
Według posła, żaden inny kraj europejski nie wprowadził jeszcze takich przepisów prawnych: „Nie tylko przyznajemy prawa, ale będziemy również sprawować maksymalną kontrolę i nadzór nad wywiadem kryminalnym, aby prawa człowieka nie były łamane. Czegoś takiego nie ma jeszcze w Europie ani w żadnym z ośmiu krajów, które najbardziej bronią prawa człowieka”.
Ustawa o wywiadzie została przyjęta 68 głosami, nikt nie był przeciw, a 8 posłów wstrzymało się od głosu.
Ustawa wchodzi w życie 1 lutego 2026 roku.
Na podst. lrs.lt
