Jak podaje Agencja Ochrony Środowiska, w wielu miastach w kraju odnotowano zwiększone stężenie cząstek stałych (KD10) w powietrzu.
21 stycznia dobowe dopuszczalne stężenie KD10 w powietrzu zostało przekroczone w Wilnie, Kownie, Kłajpedzie, Szawlach, Poniewieżu, Kiejdanach, Janowie i Nowych Okmianach. Patrz mapę.
Według Agencji Ochrony Środowiska, zwiększone stężenie cząstek stałych w całym kraju pozostanie podwyższone ze względu na zwiększoną produkcję energii cieplnej, zarówno w przedsiębiorstwach energetycznych, jak i w domach prywatnych, a także ze względu na transport i zanieczyszczenia powietrza (kurz unoszący się z brudnych ulic, poboczy dróg i innych powierzchni), a także przenoszenie drogą powietrzną niektórych zanieczyszczeń z innych krajów.
Czym są cząstki stałe i jak wpływają na zdrowie ludzi?
Narodowe Centrum Zdrowia Publicznego (NVSC) przypomina o wpływie cząstek stałych w powietrzu na zdrowie ludzi.
Cząstki stałe (PM) to mieszanina cząstek unoszących się w powietrzu i kropel cieczy, która może zawierać różne składniki – kwasy, siarczany, azotany, związki organiczne, metale, cząstki gleby, pył, sadzę itp. PM może również zawierać składniki biologiczne: alergeny, mikroorganizmy.
Większe cząstki (PM10) zazwyczaj atakują górne drogi oddechowe, przedostają się do oskrzeli, wywołują kaszel i kichanie, natomiast drobne cząstki (PM2,5) przedostają się do płuc i krwi i mogą wpływać nie tylko na układ oddechowy, ale także na układ krążenia, upośledzać funkcjonowanie narządów wewnętrznych i zaostrzać przebieg chorób przewlekłych.
Osoby z astmą i innymi chorobami układu oddechowego i krążenia, osoby starsze, niemowlęta, dzieci i kobiety w ciąży są najbardziej narażone na zwiększone zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego i dlatego powinny zachować szczególną ostrożność.
Zalecenia NVSC w warunkach zwiększonego zanieczyszczenia powietrza:
• Osobom z grupy ryzyka zaleca się unikać ruchliwych ulic, terenów z dymiącymi kominami, miejsc, gdzie odczuwany jest specyficzny zapach); jeśli nie jest to możliwe, lepiej pozostać w domu i śledzić swój stan zdrowia.
• Osobom ćwiczącym na świeżym powietrzu zaleca się wybieranie miejsc oddalonych od źródeł zanieczyszczeń i dostosowywanie czasu przebywania do własnego samopoczucia.
• Osobom przebywającym przez dłuższy czas w zanieczyszczonych obszarach z powodu pracy lub z innych przyczyn rekomenduje się noszenie środków ochrony dróg oddechowych (z uwzględnieniem czasu przebywania w zanieczyszczonym środowisku określonego w ich wymaganiach technicznych).
• Zaleca się korzystanie z transportu publicznego.
• W ogrodach i na terenach podmiejskich nie należy rozpalać ognisk ani nie spalać odpadów.
• Należy częściej czyścić pomieszczenia wilgotną ściereczką.
• Warto obserwować swój stan zdrowia, a w przypadku złego samopoczucia zwrócić się do lekarza rodzinnego.
