Ta pamiętna akcja została zorganizowana 23 sierpnia 1989 roku w 50. rocznicę podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow (na jego mocy Litwa, Łotwa i Estonia trafiły w strefę wpływów Związku Sowieckiego). Mieszkańcy trzech krajów bałtyckich stanowczo zadeklarowali, że będą wspólnie dążyć do niepodległości.

Szacuje się, że w mierzącym ponad 600 km żywym łańcuchu, który ciągnął się od Góry Zamkowej w Wilnie do wieży Długi Hermann w Tallinie, stanęło od 2 mln do 2,5 mln ludzi, w tym prawie milion na Litwie.  Na sygnał radiowy o godz. 19.00 uczestnicy wydarzenia wzięli się za ręce. W „żywym łańcuchu” stali też Polacy z Wileńszczyzny, trzymając biało-czerwone flagi.

Akcja „Szlak Bałtycki” stała się symbolem wolności, solidarności i demokracji państw bałtyckich. Ta unikatowa inicjatywa zwróciła uwagę całego świata na dążenie Litwy, Łotwy i Estonii do odzyskania niepodległości.

Szlak Bałtyck został wciągnięty na Listę Pamięci Świata UNESCO.

23 sierpnia obchodzony jest Europejski Dzień Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych, ustanowiony w roku 2008 przez Parlament Europejski. Ten dzień jest dla mieszkańców krajów bałtyckich oraz całej Europy symbolem pamięci o ofiarach stalinizmu i nazizmu. Dokładnie 86 lat temu – 23 sierpnia 1939 roku – podpisany został pakt Ribbentrop-Mołotow. Przedstawiciel III Rzeszy Joachim von Ribbentrop i Wiaczesław Mołotow, reprezentujący Związek Radziecki, podpisali wtedy w Moskwie pakt o nieagresji oraz tajny protokół, którego wynikiem był między innymi podział Polski i krajów bałtyckich. Na podstawie tajnego załącznika do paktu Ribbentrop-Mołotow Litwa została włączona w sowiecką strefę wpływów, ustalono miejsca dyslokacji baz wojsk sowieckich na Litwie.

Wczoraj już po raz 34. startował w Wilnie Bieg Szlakiem Bałtyckim. Jego uczestnicy tradycyjnie zostali przywitani na granicy rejonu wileńskiego, w Awiżeniach, przez przedstawicieli podstołecznego samorządu. Do biegu dołączyli też biegacze z rejonu wileńskiego. Trasa sztafetowa z Wilna do Tallina ma ponad 600 km długości.