„Jeśli do tej pory uważaliśmy, że pierwszy okres istnienia kościoła przypadał na drugą połowę XVIII wieku, to teraz bierzemy już pod uwagę budowę na początku XVII wieku” – powiedziała dziennikarzom w piątek Indrė Valkiūnienė, kierowniczka prac konserwatorskich.
Freski z drugiej połowy XVII wieku zostały odkryte w kościele w Kalwarii Wileńskiej podczas prowadzonych w tym roku prac konserwatorsko-restauratorskich malowideł ściennych. Konserwatorzy nie spodziewali się tego odkrycia. Pierwotny plan zakładał przywrócenie kolorystyki wnętrza kościoła i pierwotnej ich warstwy z XVIII w.
Do tej pory uważano, że obecny kościół w Kalwarii Wileńskiej został zbudowany w XVIII wieku. Jednak stylistyka odkrytych fresków i źródła historyczne wskazują, że budowa mogła rozpocząć się już w XVII wieku.
„Rozpoczęliśmy prace w marcu. Nasz zespół liczył dziewięć osób. Musieliśmy odsłonić, oczyścić i przywrócić kolorystykę z XVIII wieku w całym prezbiterium. W pierwszym tygodniu prac nastąpiła niespodzianka – odkryliśmy figuralne malowidło, o którym wcześniej nie wiedzieliśmy” – mówiła Valkiūnienė.
Malowidło na ścianie południowej prezbiterium przedstawia wizję św. Tomasza z Akwinu, kiedy Chrystus przemawia do niego z krzyża. Zaś na fresku na ścianie północnej może być przedstawiona druga stacja Drogi Krzyżowej (Jezus biorący krzyż) albo Trójcę Świętą.
Jak podkreśla Birutė Vitkauskienė, docentka Wileńskiej Akademii Sztuk Pięknych, badaczka w Litewskim Muzeum Narodowym, mimo że freski zachowały się jedynie fragmentarycznie, ich znaczenie jest ogromne. Według niej, niewiele wiadomo o tym stylu malarstwa w historii Litwy.
„Na Litwie prawie nie zachowały się malowidła ścienne z tego okresu. Był to okres konfliktów między magnatami (...). W XVIII wieku, po pożarach lub przebudowach, zaginęły dzieła sztuki, które znajdowały się w kościołach na przełomie XVII i XVIII wieku” – opowiadała badaczka.
Ksiądz Jerzy Witkowski, proboszcz kościoła w Kalwarii Wileńskiej, zapowiedział kontynuację prac konserwatorsko-restauratorskich w kościele.
„Prace podzielone są na siedem etapów. Wymaga to czasu, cierpliwości i nakładów finansowych, ale mamy nadzieję, że krok po kroku w ciągu najbliższych pięciu lat kościół w pełni odzyska swój blask” – powiedział proboszcz.
Wszyscy chętni będą mogli obejrzeć odkryte barokowe freski od niedzieli, 26 października. O godz. 17.00 w kościele odbędzie się koncert z okazji odsłonięcia malowideł. W programie: rozmowa z konserwatorką Indrė Valkiūnienė, podziękowanie Bogu i wiernym, koncert w wykonaniu parafian Agnė i Giedriusa Arbačiauskasów.
