Starodruk po raz pierwszy zostanie zaprezentowany w dniach 22-23 maja br. podczas konferencji naukowej pt. „Dwie biblioteki – jedna historia”, organizowanej z okazji 120-lecia Książnicy Pomorskiej im. Stanisława Staszica w Szczecinie.

„Qvattro Comedie Del Divino Pietro Aretino” to zbiór czterech komedii autorstwa renesansowego pisarza włoskiego Pietro Aretina, powstałych w latach 1534-1542. Aretino, znany z ostrej krytyki współczesnego sobie społeczeństwa, zdobył sławę i uznanie już za życia, zyskując nadany przez wielbicieli przydomek Divino (Boski, Znakomity). Z dziełami Aretina zetknął się – najprawdopodobniej podczas pobytu we Włoszech – londyński wydawca John Wolfe, który wydawał m.in. pisma Giordana Bruna i pozostawał też w bliskich relacjach z jednym z najwybitniejszych humanistów doby elżbietańskiej, sir Philipem Sidneyem. Odzyskany druk pochodzi właśnie z jego oficyny.

Starodruk „Qvattro Comedie Del Divino Pietro Aretino” trafił do prywatnej kolekcji profesora Ferdinanda Calo. Profesor uczył w Gimnazjum Mariackim w Szczecinie i szkole przekazał w testamencie cały swój księgozbiór. Zbiory biblioteczne przetrwały okres II wojny światowej dzięki temu, że zostały zabezpieczone w budynku szkoły. Zanim jednak przedstawiciele polskiej administracji państwowej dokonali zabezpieczenia zbiorów, w dużej mierze zostały one rozszabrowane.

O starodruku, oznaczonym stemplem przedwojennej biblioteki Gimnazjum Mariackiego w Szczecinie i wystawionym na aukcji w domu aukcyjnym w Nowym Jorku, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego poinformowała osoba prywatna w październiku 2024 r. W wyniku przeprowadzonych wspólnie z Książnicą Pomorską w Szczecinie badań proweniencyjnych ustalono, że druk został nielegalnie wywieziony z Polski, co było następstwem jego powojennej kradzieży. Na początku grudnia 2024 r. dom aukcyjny w Nowym Jorku, po zapoznaniu się z wynikami badań proweniencyjnych, podjął decyzję o jego zwrocie.

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi obecnie ponad 180 spraw restytucyjnych w 20 krajach. Dzięki działaniom restytucyjnym do dziś odzyskano 790 dóbr kultury.

MKiDN (gov.pl)