„Litwa i Polskę dzisiaj łączy dużo więcej niż tylko granica. Nasi obywateli rozumieją co to znaczy być pod okupacją, żyć w ucisku i te czasy już nigdy nie wrócą. Polska i Litwa są strategicznymi partnerami. My doskonale rozumiemy, że jesteśmy najbardziej w NATO inwestującymi krajami i rozumiemy, że od naszego liderowania i naszych decyzji będzie zależała przyszłość naszych ludzi” – powiedział po rozmowach polskiej i litewskiej delegacji minister obrony Litwy Robertas Kaunas.
Poligon w Kopciowie
Podczas spotkania wiele uwagi poświęcono kwestii budowy poligonu w Kopciowie (lit. Kapčiamiestis) na Litwie, przy granicy z Polską. Ministrowie zgodzili się, że poligon, którego utworzenie wymaga jeszcze zatwierdzenia przez Sejm RL, jest ważny dla wzmocnienia bezpieczeństwa w regionie.
„Poligon planowany w przesmyku suwalskim poszerzy możliwości wspólnych ćwiczeń naszych żołnierzy i zwiększy potencjał odstraszania, a jego działalność będzie służyć obronie obu krajów i całego NATO. Obecnie jesteśmy na wstępnym etapie tworzenia poligonu, dlatego cieszę się, że minister obrony Polski pozytywnie ocenia możliwości przyszłej współpracy. Będziemy stale dzielić się wszelkimi istotnymi informacjami z polskim Ministerstwem Obrony, aby mogło ono odpowiednio informować swoich obywateli” – mówił Kaunas.
Minister obrony Polski podkreślił, że budowa tego poligonu „to jest ważna inicjatywa i chciałbym ją bardzo docenić i podziękować, ponieważ daje to możliwość rozwoju zdolności, umiejętności, ćwiczenia sił zbrojnych naszych sojuszników”. „Polska wspiera takie inicjatywy. Wspiera inicjatywę budowy przestrzeni do treningu dla naszych armii. Jeżeli będzie potrzeba to nasze wojska inżynieryjne włączą się w budowę tego poligonu” – mówił Kosiniak-Kamysz.
Ministrowie omówili również sytuację bezpieczeństwa w regionie oraz reakcje krajów na zmieniające się zagrożenia. Kaunas podkreślił, że obrona powietrzna i walka z dronami leżą w interesie obu krajów, które borykają się z atakami hybrydowymi i regularnymi naruszeniami przestrzeni powietrznej. Ponieważ oba kraje borykają się z naruszeniami przestrzeni powietrznej przez balony przemytnicze, ministrowie obrony Litwy i Polski omówili możliwe rozwiązania technologiczne i ich rezultaty, aby bezpiecznie i skutecznie im zapobiegać.
Rozbudowa Tarczy Wschód i Bałtyckiej Linii Obrony
Minister Kaunas podreślił również, że obrona granicy wschodniej jest jednym z najważniejszych priorytetów nie tylko dla Polski i Litwy, ale także dla Łotwy, Estonii i Finlandii. Dlatego inicjatywy Bałtyckiej Linii Obronnej i Tarczy Wschód, rozwijane przez kraje bałtyckie i Polskę, stanowią solidną podstawę dla projektów współpracy, które będą realizowane we współdziałaniu w UE.
Minister Polski zaznaczył, że rozbudowa Tarczy Wschód i Bałtyckiej Linii Obrony są programem wpisanym do strategii Unii Europejskiej i wspólnie realizowanym. „Będziemy ułatwiać mobilność militarną i rozwijać takie projekty infrastruktury, które będą stwarzać mobilność militarną pomiędzy naszymi państwami” – mówił szef MON RP.
Wspólne zakupy
Podczas rozmowy poruszono też kwestie przemysłu obronnego. „Rozmawialiśmy o współdziałaniu w Unii Europejskiej. Polska z Litwą podejmuje współpracę na rzecz wspólnych zakupów. Chcemy skorzystać wspólnie z instrumentu SAFE i dokonać wspólnych zakupów. Takim tematem, który nas interesuje jako wytwórców i użytkowników są systemy Piorun” – powiedział minister obrony Polski.
„Cieszę się z bliskiej współpracy Litwy i Polski w zakresie zakupu systemów obrony powietrznej krótkiego zasięgu „Piorun”. Mamy nadzieję, że systemy te dotrą na Litwę jak najszybciej” – mówił minister obrony Litwy.
Litwa wspólnie z Polską, Estonią i Norwegią dokonuje zakupu polskiego systemu obrony powietrznej bardzo krótkiego zasięgu „Piorun” (VSHORAD, angl. Very Short Range Air Defence). Litwa planuje przeznaczyć na zakup tych systemów około 154 mln euro.
Podczas spotkania ministrowie omówili również kwestie związane z NATO i UE, wsparciem dla Ukrainy, wykorzystaniem instrumentu SAFE do wzmocnienia zdolności obronnych.
Podczas wizyty minister Kaunas spotkał się również z przewodniczącym polskiego Komitetu Bezpieczeństwa Andrzejem Grzybem i odwiedził fabrykę zbrojeniową „Mesko”, produkującą systemy obrony powietrznej „Piorun”.
Współpraca Litwy i Polski
Współpraca Litwy i Polski obejmuje koordynację działań obronnych, rozwój zdolności wojskowych oraz wspólne podejście do zagrożeń o charakterze konwencjonalnym i hybrydowym, w tym ochronę granic, przestrzeni powietrznej oraz infrastruktury krytycznej.
„Planujemy wspólne ćwiczenia wojsk polskich i litewskich w tym roku. Jesteśmy bardzo otwarci na wszystkie inicjatywy” – mówił minister obrony Polski.
Relacje litewsko-polskie zostały w ostatnich latach szczególnie zacieśnione w obszarze bezpieczeństwa i obrony, reagując na rosnące wyzwania w regionie. Oba kraje aktywnie współpracują w ramach NATO i UE, dążąc do wzmocnienia wschodniej flanki Sojuszu – od wspólnych ćwiczeń wojskowych po projekty infrastrukturalne, takie jak proponowana linia obrony na granicy UE z Rosją i Białorusią.
Od 2006 roku polscy żołnierze bardzo aktywnie uczestniczą w misji patrolowania przestrzeni powietrznej NATO w krajach bałtyckich – pod koniec lipca 2025 roku zakończyli swoją 13. misję.
Na podst. KAM, MON
