Pierwszym punktem programu były Jeziorosy – miasto, którego nazwa wywodzi się od licznych jezior otaczających miejscowość. Uczestnicy poznali historię miasta, jego herb oraz najważniejsze zabytki. Odwiedzili bibliotekę oraz miejsca związane z lokalną kulturą. Szczególne zainteresowanie wzbudziła opowieść o tradycji sprawdzenia odwagi miejscowych dzieci, które według lokalnych zwyczajów mają w młodym wieku odważyć się na skok do jeziora z wysokiej skoczni. Była to okazja do rozmowy o pokonywaniu własnych lęków i rozwijaniu odwagi.
Ważnym elementem wyprawy było dostrzeganie śladów polskości na Litwie. Podczas rozmów z mieszkańcami uczestnicy spotkali między innymi rybaka posiadającego polskie korzenie, który opowiadał o historii swojej rodziny i dawnym życiu regionu. Takie spotkania pozwalają młodym ludziom zobaczyć, że polska kultura i tradycja wciąż są żywe również poza granicami kraju.
Uczniowie odwiedzili także wyspę z nowoczesną przestrzenią wydarzeń kulturalnych, gdzie organizowane są koncerty, spotkania młodzieży czy tzw. „silent disco”. Pokazuje to, że nawet niewielkie miejscowości mogą tworzyć atrakcyjną przestrzeń dla rozwoju kultury i integracji społecznej.
Następnie grupa udała się trasą znaną rajdowcom z naturalnych „tramplin” drogowych do Stelmuż, gdzie znajduje się najstarszy dąb Litwy – symbol siły, trwałości i pamięci historycznej. Z wieży widokowej uczestnicy podziwiali także malownicze jezioro Sartai oraz otaczający je krajobraz.
Wieczór upłynął na wspólnej integracji. Gry i zabawy stały się okazją do budowania relacji, współpracy i wzajemnego zaufania. To właśnie podczas takich chwil młodzież uczy się odpowiedzialności za grupę i odkrywa wartość wspólnoty.
Drugiego dnia uczestnicy odwiedzili Wisaginę i rozpoczęli program od zwiedzania symulatora elektrowni atomowej. Była to możliwość poznania historii Ignalińskiej Elektrowni Jądrowej – jednej z największych elektrowni atomowych w Europie, działającej jeszcze w czasach Związku Radzieckiego. Uczniowie mogli dowiedzieć się, jak funkcjonowała elektrownia, jakie miała znaczenie dla regionu oraz jak rozwój technologii wpływa na życie ludzi i środowisko.
Spacer po Wisagini pozwolił dostrzec specyfikę miasta zaprojektowanego z myślą o komforcie mieszkańców – szerokie alejki, liczne tereny zielone, przestrzenie rekreacyjne i funkcjonalna zabudowa pokazują sposób myślenia urbanistycznego tamtych czasów.
Kolejnym etapem była wędrówka szlakiem bunkrów z okresu I wojny światowej. Umocnienia te były wykorzystywane przez wojska walczące na tym terenie, a w późniejszych latach również przez polskich żołnierzy i formacje wojskowe działające w regionie. Podczas zajęć terenowych uczestnicy wykonywali zadania wymagające szybkiej reakcji oraz próbowali wyobrazić sobie emocje żołnierzy znajdujących się na froncie. Takie doświadczenia pomagają młodym ludziom lepiej rozumieć historię oraz rozwijają empatię i szacunek dla pokoju.
Po dotarciu nad jezioro Druksziai grupa odwiedziła wieś Tilże. Szczególne znaczenie miało odkrywanie śladów polskości – uczestnicy zobaczyli polskie nazwiska na nagrobkach oraz dowiedzieli się, że Msze św. są tam nadal odprawiane w języku polskim. Była to cenna lekcja pamięci historycznej i tożsamości narodowej.
Projekt stał się także inspiracją do planowania kolejnych wyjazdów edukacyjnych. Uczestnicy odkryli miejsca i historie związane ze wspólnym polsko-litewskim dziedzictwem kulturowym, które już dziś stają się pomysłami na następne wyprawy. Region skrywa jeszcze wiele niezwykłych opowieści, postaci i zabytków czekających na odkrycie przez młode pokolenie.
Wyprawa „Jeziorosy – polska dusza w litewskim krajobrazie” pokazała uczestnikom, że podróżowanie może być nie tylko przygodą, ale także ważną lekcją historii, patriotyzmu i budowania charakteru. Młodzież uczyła się samodzielności, współpracy, odpowiedzialności oraz otwartości na drugiego człowieka i jego historię.
Serdeczne podziękowania kierujemy do Evaldasa Dumbravasa za niezwykle ciekawe oprowadzanie, ogrom wiedzy oraz pasję, dzięki której uczestnicy mogli lepiej zrozumieć historię i wyjątkowość odwiedzanych miejsc. Dziękujemy również Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie za wsparcie projektu i możliwość realizacji tej wartościowej wyprawy edukacyjnej.
Przedsięwzięcie jest współfinansowane ze środków Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie.
Koordynator projektu
Beata Zarumna
