Stołeczny samorząd, we współpracy z ID Vilnius, rozpoczął digitalizację wykopanych fundamentów ulicy Vokiečių. Zostały one zeskanowane za pomocą technologii LiDAR i fotogrametrycznych, co zapewnia dokładność do 0,5 cm. Badania archeologiczne na taką skalę prowadzone są na ulicy po raz pierwszy, dzięki czemu trójwymiarowe modele fundamentów ulicy staną się ważną częścią archiwum dziedzictwa kulturowego i będą dostępne dla społeczeństwa.
Obecnie na ulicy urządzane są sieci kanalizacji deszczowej. Wykopane fundamenty, po odpowiednim zabezpieczeniu, są zasypywane.
Ten etap przebudowy ulicy jest jednym z dziesięciu. Biorąc pod uwagę planowane prace, wykopaliska będą prowadzone na każdym etapie, w zależności od potrzeb i sytuacji. Według kierownika projektu Roberta Zilinskasa, jest to skomplikowany i dynamiczny projekt – w niektórych miejscach wystarczy wykonać niewielki wykop – tylko tyle, ile potrzeba do ułożenia podłoża pod nowe nawierzchnie. W innych miejscach, gdzie budowane są studnie, kanalizacja lub zbiorniki podziemne, wykopy będą głębsze. Podkreśla, że na ulicy Vokiečių znajdowały się starsze i ważniejsze budynki, więc prawdopodobnie dokonanych zostanie wiele innych interesujących odkryć. Jednak, zdaniem Zilinskasa, to, co wiadomo teoretycznie, musi zostać zweryfikowane w praktyce – poprzez odsłonięcie i ocenę znaleziska.
Jakie stały tu budynki?
Dawna ulica Vokiečių była znacznie węższa niż obecna. Według Muzeum Miasta Wilna, większość obecnie odsłoniętych fundamentów obejmuje posesję nr 411 (tzw. część kamienic miejskich z działką należącą do jednego właściciela), zaznaczoną na planie Wilna z 1808 roku. Fundamenty kościoła, którego budowę rozpoczęto w XVIII wieku, ale nigdy nie ukończono, zostały zaadaptowane na początku XIX wieku na budynek mieszkalny, który wybudował profesor i architekt Uniwersytetu Wileńskiego Michał Szulc.
Na przestrzeni wieków w tym miejscu działało wiele sklepów i instytucji. W połowie XIX wieku znajdowała się tu księgarnia i sala bilardowa, sklep kolonialny, sklep z winami, galanterią i meblami, sklep tytoniowy, zakład ślusarski, pracownia jubilerska, pracownia zegarmistrzowska i kantor wymiany walut. W jednym ze sklepów sprzedawano ekwipunek i odznaczenia oficerskie, rękawiczki, artykuły religijne i mydło. Sprzedawano również dobrą herbatę. Znajdowały się tam również sklepy, w których oferowano sukno, lampy, futra i wyroby futrzanei, piwnica z winami, restauracja, sklep żelazny. Pod koniec XIX wieku w budynku mieścił się sklep muzyczny, maszyn do pisania, rowerowy i in.
Najbardziej chyba znanym budynkiem w tym miejscu był pierwszy nowoczesny hotel w Wilnie – „Europa”, który otworzył swoje podwoje w 1863 roku. Hotel posiadał 50 pokoi, bar piwny i francuską restaurację. Obiady serwowano tu do godziny 15.00, a podczas obiadów i kolacji gości hotelowej restauracji zabawiał kwartet muzyczny. „Europa” wyróżniała się na tle innych wileńskich hoteli tym, że obsługa mówiła po rosyjsku, polsku, niemiecku i francusku.
Ulica Vokiečių całkowicie zmieniła się podczas II wojny światowej. W lipcu 1944 roku, podczas walk o Wilno, część domów na tej ulicy została zniszczona, a jeszcze większa część spłonęła. Ucierpiał również hotel „Europa”. W latach 1945–1955, podczas likwidacji skutków wojny, całe kwartały wokół ulicy zostały zburzone. W latach 50. i 60. ub. wieku ulicę poszerzono i wybudowano nowe domy. W 1962 roku, na skrzyżowaniu ulic Vokiečių i Dominikonų, zaprojektowano modernistyczny, narożny budynek mieszkalny, który powstał na miejscu hotelu „Europa” i stoi do dziś.
Model 3D fundamentów wykopanych na skrzyżowaniu ulic Vokiečių – Domininkonų: https://vppub.blob.core.windows.net/fotogrametrija/Vokieciu_gatve/Vokieciu_1_etap/App/index.html#%2F
Na podst. vilnius.lt
