Realizowany w ramach programu rozwoju wsi na lata 2007-2013 projekt zakłada rekonstrukcję sutereny i części pomieszczeń parterowych dawnego dworu i zagospodarowanie ich na potrzeby rzemieślników i twórców, pielęgnujących tradycyjną sztukę, dbających o zachowanie szeroko pojętej spuścizny materialnej i kulturowej regionu wileńskiego.
Według Grażyny Gołubowskiej, głównej specjalistki Wydziału Kultury, Sportu i Turystyki Administracji Samorządu Rejonu Wileńskiego, koordynatorki projektu, Centrum Tradycyjnego Rzemiosła w Mejszagole, które otworzy podwoje już za rok, będzie miejscem spotkań z twórcami oraz zajęć edukacyjnych dla ludzi chętnych i zainteresowanych poznawaniem różnych rodzajów sztuki ludowej, kultury i historii. Centrum będzie organizowało seminaria, konferencje, projekty wydawnicze, kalendarzowe święta folklorystyczne.
– Zasadniczym celem tego projektu jest zrzeszenie mistrzów sztuki ludowej, stworzenie im dogodnych warunków pracy i rozwoju ich twórczego warsztatu, zapewnienie możliwości korzystnej współpracy z miejscową społecznością. W centrum będą się odbywały praktyczne zajęcia dla dzieci, także dla odwiedzających Mejszagołę turystów – powiedziała Gołubowska. W rejonie wileńskim nie brakuje ludzi twórczych, dla których sztuka ludowa z biegiem lat stała się nie tylko umiłowanym zajęciem, lecz także podstawowym zawodem. Ich zaangażowanie w pracy na rzecz propagowania i rozwoju tradycyjnego rzemiosła za pośrednictwem nowo powstającego centrum jest jak najbardziej oczekiwana i pożądana.
Na dzień dzisiejszy do udziału w działalności Centrum Tradycyjnego Rzemiosła w Mejszagole zgłosiło się ośmiu mistrzów, preferujących bardzo zróżnicowane gatunki sztuki ludowej. Wśród nich są, m.in., palmiarka Agata Granicka, rzeźbiarz Michał Jankowski, mistrzyni wycinanek Ada Germanavičienė, rzeźbiarz i stolarz w jednej osobie Genadij Mikuckij. Swoim kunsztem ze zwiedzającymi przyszłe centrum we dworze Houwaltów podzieli się także mydlarka Sandra Makutėnienė, właścicielka spółki produkującej domowe mydło „Muiliukas" oraz inni twórcy z Wileńszczyzny.
Mistrzowie ludowi i znawcy miejscowego folkloru bywalcom centrum udzielą lekcji w zakresie sztuki garncarskiej, kolorowania wielkanocnych pisanek, nauczą organizowania tradycyjnych przyjęć i zapoznają z obyczajowością regionu. W pomieszczeniach dworu zostanie urządzone pomieszczenie do ekspozycji i sprzedaży wyrobów wyprodukowanych przez rzemieślników.
Projekt rekonstrukcji części piwnicznej dworu przewiduje wyposażenie pracowni rzemieślniczych, w części parterowej budynku – urządzenie sali konferencyjno-wystawowej. Po dokonaniu badań archeologicznych na dziedzińcu zostanie ustawiony piec do wypalania ceramiki.
Ogólna wartość projektu opiewa na 928 tys. 419 litów. Projekt zostanie zrealizowany przy finansowym udziale samorządu rejonu wileńskiego.
Ważny odnotowania fakt, iż równolegle z rekonstrukcją sutereny i części pomieszczeń parterowych trwa remont dachu całego budynku, finansowany w ramach wspierania projektów Lokalnej Grupy Działania. Koszt remontu dachu wyniesie 670 tys. litów.
Omawiane powyżej projekty staną się poniekąd uzupełnieniem wszechstronnej działalności mejszagolan, którzy od kilku lat za pośrednictwem założonej organizacji – Centrum Wspólnoty Mieszkańców (prezes Andrzej Adomajtis) – inicjują i pomyślnie realizują ciekawe pomysły. Jednym z takich pomysłów było założenie klubu gospodyń. Za pieniądze uzyskane w ramach różnych projektów wspólnota nabyła meble i wyposażyła swoje biuro w pomieszczeniach dworu, urządziła kuchnię na potrzeby klubu gospodyń, kupiła scenę, sprzęt oświetlający i nagłaśniający. Jak poinformowała Aldona Sadowska, finansistka wspólnoty, klub gospodyń wydał elektroniczną wersję książki kucharskiej oraz wersję papierową w języku litewskim, przymierza się do wydania tej publikacji także w języku polskim. Wspólnota organizuje święta, np. Dzień Miasteczka, które na dobre wpisały się do kalendarza najważniejszych wydarzeń Mejszagoły. Według pani Aldony, w najbliższych planach wspólnoty jest urządzenie i wyposażenie siłowni dla kobiet. To przedsięwzięcie zostanie zrealizowane w ramach projektów finansowanych przez resort rolnictwa.
We dworze Houwaltów działa Centrum Kultury w Mejszagole, będące filią Ośrodka Kultury w Niemenczynie, biblioteka.
Pomysłodawcy otwarcia Centrum Tradycyjnego Rzemiosła liczą na to, że instytucja ta przyczyni się do promocji Mejszagoły, miasteczka którego historia sięga głębokich czasów historycznych i popularyzacji tradycji rzemieślniczych regionu.
Irena Mikulewicz
"Tygodnik Wileńszczyzny"
