„Już nam ciągną, zawodząc, zimowe zawieje, mroźne wiatry z północy nasze serca trwożą.
Ej, na jeziorach szklane porobiły się okna i błyszczą jakby szklarza poprawiane ręką".
(Kristijonas Donelaitis „Pory Roku", tłum. Zygmunt Ławrynowicz)

Na Litwie rok 2014 jest ogłoszony Rokiem Kristijonasa Donelaitisa (pol. Krystyn Donelajtis), uważanego za ojca literatury litewskiej. W tym roku mija 300. rocznica urodzin poety, który przyszedł na świat 1 stycznia 1714 roku. Dzieło życia poety – poemat „Metai", czyli „Pory roku" – jest swoistą panoramą życia chłopów litewskich w Małej Litwie, regionie historycznym Prus Wschodnich.

Według dr Aliny Kuzborskiej, adiunkt w Katedrze Filologii Germańskiej UWM w Olsztynie, Donelaitis był postacią nietuzinkową. Pochodził z litewskiej rodziny wolnych chłopów, studiował teologię na królewieckiej Albertynie, znał języki starożytne i nowożytne, grał na różnych instrumentach, zbudował dwa klawikordy, zajmował się optyką i ogrodnictwem.

Jako pastor luterański troszczył się o swoją mieszaną parafię niemiecko-litewską w Tolminkiejmach (lit. Tolminkiemis, niem. Tolminkehmen), dla której kazania wygłaszał w obu językach. Wprawdzie pisał wiersze również po niemiecku (zachowały się trzy wiersze okolicznościowe Donelaitisa w języku niemieckim), jednakże to litewski był językiem jego ekspresji literackiej.

Teresa Worobiej

"Tygodnik Wileńszczyzny"